Nghị quyết 57-NQ/TW: Doanh nghiệp Việt biến công nghệ thành giá trị

Chia sẻ trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Đổi mới InnoEx 2026 do do Liên minh Đổi mới sáng tạo Quốc tế InnoEx, Hội Doanh nhân Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh (YBA HCM), Công ty cổ phần Xúc tiến Đầu tư và Hỗ trợ Doanh nghiệp (IBP) phối hợp tổ chức được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh trong hai ngày 19 -20/8, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh nhấn mạnh: Trong bối cảnh hiện nay, cuộc đua mới của doanh nghiệp Việt không chỉ nằm ở việc tiếp cận công nghệ, mà ở khả năng đưa công nghệ thành sản phẩm, đưa sản phẩm ra thị trường và mở rộng thành năng lực sản xuất ở quy mô công nghiệp. Do đó, yêu cầu cấp thiết cần chuyển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh thực chất của doanh nghiệp.

Theo ông Hoàng Minh, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những đột phá quan trọng hàng đầu; trong khi Nghị quyết 68-NQ/TW tiếp tục khẳng định vai trò của khu vực kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng của nền kinh tế. Hai định hướng này đặt ra một yêu cầu rõ ràng: nếu doanh nghiệp là lực lượng tạo ra tăng trưởng, thì khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành năng lực giúp doanh nghiệp hình thành những động lực tăng trưởng mới.

Nhấn mạnh một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho rằng:  iệt Nam đã có nhiều kết quả nghiên cứu, công nghệ và sản phẩm mẫu, nhưng để đi tiếp đến thương mại hóa và sản xuất công nghiệp, doanh nghiệp còn phải vượt qua nhiều khâu: hoàn thiện công nghệ, thiết kế và thử nghiệm sản phẩm, xây dựng quy trình sản xuất, kiểm định, tiêu chuẩn hóa, bảo hộ tài sản trí tuệ, sản xuất thử nghiệm và mở rộng quy mô. Khoảng cách giữa một ý tưởng công nghệ và một doanh nghiệp có khả năng tạo ra giá trị bền vững vì thế lớn hơn rất nhiều so với việc tạo ra một sản phẩm mẫu.

Từ thực tiễn đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đang định hướng việc hỗ trợ theo toàn bộ chuỗi tạo giá trị, thay vì dừng lại ở việc tạo ra và nghiệm thu kết quả nghiên cứu. Các nguồn lực và công cụ hỗ trợ cần tập trung mạnh hơn vào những bước chuyển còn yếu, đồng thời phát triển các hạ tầng dùng chung về phòng thí nghiệm, thử nghiệm, kiểm định và sản xuất thử để doanh nghiệp có thể hoàn thiện sản phẩm trước khi đưa ra những quyết định đầu tư lớn. Nguồn lực nhà nước có thể đóng vai trò chia sẻ rủi ro trong các giai đoạn đầu, đồng thời tạo điều kiện để thu hút thêm vốn từ tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư và khu vực tư nhân.

Thảo luận về nội dung “The Inflection Point – Điểm uốn chiến lược”, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng: Một điểm uốn không nhất thiết xuất hiện khi doanh nghiệp đã rơi vào khủng hoảng. Đó có thể là thời điểm mô hình hiện tại vẫn vận hành, doanh thu vẫn được tạo ra, nhưng những điều kiện từng tạo nên lợi thế đã bắt đầu thay đổi. Khi đó, câu hỏi quan trọng không chỉ là doanh nghiệp đầu tư thêm bao nhiêu cho AI, dữ liệu hay công nghệ, mà là doanh nghiệp có đủ năng lực biến những khoản đầu tư đó thành tăng trưởng hay không.

Nhấn mạnh đến vấn đề công nghệ chỉ thực sự tạo ra lợi thế khi doanh nghiệp có năng lực hấp thụ công nghệ, Ban tổ chức InnoEx 2026 cho biết: Sở hữu AI, dữ liệu hay những nền tảng số hiện đại chưa đồng nghĩa với việc tạo ra năng suất và tăng trưởng. Giá trị chỉ xuất hiện khi công nghệ được tích hợp vào quy trình, gắn với bài toán thị trường, được vận hành bởi đội ngũ phù hợp và tạo ra những cải thiện có thể đo lường về chất lượng, tốc độ, chi phí hoặc trải nghiệm khách hàng. Cuộc đua công nghệ, theo tinh thần đó, không chỉ là cuộc đua về mức đầu tư, mà là cuộc đua về năng lực biến công nghệ thành một phần của năng lực vận hành hằng ngày.

Từ góc nhìn này, Thứ trưởng Hoàng Minh kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc đặt bài toán cho khoa học và công nghệ, bắt đầu từ nhu cầu thực tế của thị trường và sản xuất, thay vì tiếp cận đổi mới sáng tạo như một xu hướng. Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn cùng viện nghiên cứu, trường đại học và đối tác công nghệ ngay từ khâu xác định yêu cầu, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm đến tổ chức sản xuất; đồng thời đầu tư cho đội ngũ kỹ thuật, năng lực quản lý chất lượng, tiêu chuẩn và khả năng thương mại hóa. Khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường chỉ có thể được rút ngắn khi các bên cùng hướng đến một mục tiêu chung: tạo ra sản phẩm có khả năng tồn tại và cạnh tranh trên thị trường.

Trong 2 ngày diễn ra, InnoEx 2026 đã thu hút 30.000 lượt tham dự, trong đó có gần 4.000 lãnh đạo doanh nghiệp, hơn 200 diễn giả, 300 đơn vị tham gia triển lãm và cộng đồng đến từ hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với các diễn đàn chuyên sâu, triển lãm công nghệ, hoạt động kết nối kinh doanh và các chương trình hợp tác quốc tế. Với định hướng phát triển thành nền tảng đổi mới sáng tạo quốc tế, InnoEx tập trung vào những chuyển dịch đang tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: từ AI, dữ liệu, năng suất, vận hành thông minh đến tái cấu trúc tổ chức, thị trường vốn và chuyển dịch xanh; đồng thời phát huy vai trò như một nền tảng kết nối giữa chính sách, công nghệ, doanh nghiệp, nhà đầu tư, viện trường và các đối tác quốc tế, góp phần rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường và từ công nghệ đến năng lực sản xuất thực tế.