Nghị quyết 57-NQ-TW: Nhà máy thông minh giúp doanh nghiệp nâng hiệu quả quản trị

Từ những dây chuyền sản xuất chủ yếu được quản lý bằng sổ sách, bảng biểu và dữ liệu cập nhật thủ công, nhiều doanh nghiệp tại Bắc Ninh đã từng bước chuyển sang mô hình nhà máy thông minh với hệ thống quản trị số, kết nối dữ liệu theo thời gian thực. Không chỉ giúp nâng cao năng suất, giảm tỷ lệ lỗi, mô hình này còn tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

* Nâng hiệu quả quản trị, sản xuất

Triển khai Biên bản ghi nhớ giữa Bộ Công Thương, UBND tỉnh Bắc Ninh và Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam về Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tại tỉnh Bắc Ninh, từ năm 2022 đến nay, trọng tâm hỗ trợ được chuyển sang tư vấn phát triển nhà máy thông minh. Thông qua việc cử các chuyên gia trực tiếp làm việc tại doanh nghiệp, chương trình không chỉ hỗ trợ cải tiến quy trình sản xuất mà còn từng bước thay đổi phương thức quản trị, giúp doanh nghiệp làm chủ chuyển đổi số trong sản xuất.

Công ty cổ phần Sản xuất và Xuất nhập khẩu Bao bì Thăng Long (Cụm công nghiệp đa nghề Đình Bảng, phường Từ Sơn) là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu tham gia chương trình. Thành lập năm 2005, doanh nghiệp hiện cung cấp bao bì giấy, bao bì nhựa cho hơn 200 khách hàng trong và ngoài nước, trong đó có nhiều tập đoàn FDI như Samsung, Canon. Công ty có gần 500 lao động với thu nhập bình quân từ 9-15 triệu đồng/người/tháng.

Theo ông Bùi Tuấn Ngọc, Trưởng Ban Dự án Nhà máy thông minh của Công ty, trước khi triển khai mô hình nhà máy thông minh, hoạt động quản lý sản xuất chủ yếu dựa trên bảng biểu và dữ liệu nhập thủ công lên Excel. Các thông tin từ hiện trường phải tổng hợp theo từng ca hoặc từng ngày nên luôn có độ trễ nhất định, ảnh hưởng đến tốc độ xử lý và ra quyết định của lãnh đạo doanh nghiệp.

Sau khi được các chuyên gia Samsung tư vấn, doanh nghiệp từng bước số hóa toàn bộ quy trình quản lý sản xuất. Dữ liệu từ máy móc, thiết bị được kết nối thông qua hệ thống IoT và tự động cập nhật lên phần mềm theo thời gian thực. Mọi thông tin về sản lượng, chất lượng, tiến độ sản xuất, tình trạng vận hành máy móc hay kế hoạch bảo trì đều được hiển thị trên hệ thống quản trị tập trung.

Ông Bùi Tuấn Ngọc cho biết, thay vì chờ tổng hợp báo cáo như trước, cán bộ quản lý có thể theo dõi toàn bộ hoạt động của nhà máy ngay tại thời điểm sản xuất, nhanh chóng phát hiện bất thường và đưa ra quyết định xử lý kịp thời. Việc chuẩn hóa các quy trình trên nền tảng số cũng giúp dữ liệu minh bạch, chính xác hơn, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả quản trị và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe của khách hàng quốc tế.

Đến nay, công ty đã hoàn thành hai giai đoạn đầu của dự án nhà máy thông minh với tổng kinh phí đầu tư khoảng 4,2 tỷ đồng; trong đó, giai đoạn năm 2023 khoảng 1,2 tỷ đồng và giai đoạn năm 2024 gần 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp đang triển khai giai đoạn 3 với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 5 tỷ đồng cho cả phần cứng và phần mềm nhằm mở rộng hệ thống sang nhà máy bao bì nhựa, tiến tới số hóa toàn bộ hoạt động sản xuất.

Tương tự, Công ty TNHH Nhựa An Lập cũng ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét sau khi tham gia chương trình. Doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng hệ thống quản trị kết nối toàn diện giữa sản xuất, kho, chất lượng và thiết bị, qua đó mức độ thông minh của nhà máy tăng từ 1,7 lên 2,8 theo thang đánh giá của Samsung. Nhờ tối ưu hóa dây chuyền sản xuất, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch của doanh nghiệp tăng từ 80% lên 92%, trong khi tỷ lệ lỗi giảm mạnh từ 12% xuống chỉ còn 0,5%. Những kết quả này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí sản xuất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo lợi thế cạnh tranh khi tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Theo Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, trước đây nhiều doanh nghiệp quản lý dữ liệu rời rạc, thông tin sản xuất cập nhật theo ngày hoặc theo tuần nên việc điều hành thiếu tính kịp thời. Thông qua chương trình, doanh nghiệp được tư vấn xây dựng lộ trình phát triển nhà máy thông minh, chuẩn hóa quy trình, ứng dụng quản trị số và kết nối dữ liệu xuyên suốt từ tiếp nhận đơn hàng, lập kế hoạch sản xuất đến quản lý kho, giao hàng. Nhờ đó, các chỉ số về năng suất, chất lượng, chi phí và tiến độ giao hàng được cập nhật theo thời gian thực, giúp nhà quản lý đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

* Mở rộng cơ hội vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Từ năm 2022 đến nay, Chương trình phát triển nhà máy thông minh đã thực hiện 19 lượt tư vấn cho 16 doanh nghiệp tại Bắc Ninh. Sau khi tham gia, phần lớn doanh nghiệp nâng mức đánh giá nhà máy thông minh từ cấp độ 1 lên cấp độ 2 hoặc 3 theo thang đánh giá của Samsung; từng bước số hóa hoạt động quản trị, ứng dụng dữ liệu theo thời gian thực trong điều hành sản xuất. Không chỉ mang lại hiệu quả tại từng doanh nghiệp, chương trình còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực sản xuất, đặc biệt đối với các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ - lực lượng giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái sản xuất điện tử của tỉnh.

Trên phạm vi cả nước, đến nay đã có 82 doanh nghiệp được tư vấn phát triển nhà máy thông minh và 201 chuyên gia được đào tạo. Những kết quả này đang góp phần hình thành đội ngũ doanh nghiệp có năng lực quản trị hiện đại, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát huy những kết quả đạt được, đầu tháng 7 UBND tỉnh Bắc Ninh và Samsung Việt Nam đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030. Theo đó, hai bên sẽ tiếp tục triển khai các chương trình tư vấn cải tiến doanh nghiệp, phát triển nhà máy thông minh, tư vấn khuôn mẫu thông minh (Smart Mold), đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy nhanh chuyển đổi số và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp địa phương.

Ông Cha Ji Ho, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm Mua hàng Samsung Việt Nam cho biết, thông qua chương trình, nhiều doanh nghiệp không chỉ cải thiện năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn nâng cao năng lực quản trị và khả năng đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia. Thời gian tới, Samsung sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương và tỉnh Bắc Ninh chuyển giao kinh nghiệm quản trị, đào tạo nguồn nhân lực và tư vấn phát triển nhà máy thông minh phù hợp với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, góp phần phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và hệ sinh thái sản xuất tại Việt Nam.

Đánh giá hiệu quả của chương trình, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho rằng, giá trị lớn nhất của mô hình nhà máy thông minh không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp đầu tư thêm thiết bị hay phần mềm mà là sự thay đổi phương thức quản trị, chuyển từ điều hành dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, giảm chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Bắc Ninh xác định cùng với thu hút các dự án FDI chất lượng cao, phát triển đội ngũ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có năng lực quản trị hiện đại là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị sản xuất trong nước. Trong đó, phát triển nhà máy thông minh là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.

Tỉnh sẽ ưu tiên hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp theo hướng đồng bộ, hiện đại, từng bước đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển sản xuất thông minh; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, tăng cường kết nối doanh nghiệp địa phương với các tập đoàn đa quốc gia và nghiên cứu bố trí quỹ đất với chi phí hợp lý để doanh nghiệp mở rộng sản xuất. Cùng đó, Bắc Ninh sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương và Samsung mở rộng chương trình tư vấn phát triển nhà máy thông minh, tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận các phương pháp quản trị tiên tiến, ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và triển khai Dự án tư vấn khuôn mẫu thông minh (Smart Mold), từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu.