Nghị quyết 57-NQ/TW: Dòng vốn M&A hướng tới hạ tầng AI và doanh nghiệp chất lượng

PwC dự báo, tổng giá trị các thương vụ M&A toàn cầu năm nay có thể đạt khoảng 4.000 tỷ USD. Ảnh minh họa: eurocomms.com

Cùng với đó, làn sóng đầu tư vào AI và sự gia tăng của hoạt động góp vốn, mua cổ phần từ nhà đầu tư nước ngoài được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho thị trường.

Báo cáo Xu hướng M&A toàn cầu - Triển vọng giữa năm 2026 của PwC dự báo, tổng giá trị các thương vụ M&A toàn cầu năm nay có thể đạt khoảng 4.000 tỷ USD, với động lực đến từ các giao dịch quy mô lớn và dòng vốn đầu tư vào hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). 

Trong bối cảnh đó, Việt Nam tiếp tục được đánh giá là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn M&A. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không nằm ở quy mô thị trường mà ở sự thay đổi trong khẩu vị của nhà đầu tư. 

Theo PwC, nhà đầu tư ngày càng chú trọng chất lượng doanh nghiệp, sự phù hợp với định hướng đầu tư và khả năng tạo giá trị dài hạn. Những khoản đầu tư vào các doanh nghiệp như Imexpharm, Bibica hay Thiên Long cho thấy sức hấp dẫn của các thương hiệu và nền tảng doanh nghiệp Việt Nam đã khẳng định được vị thế trên thị trường. 

Bên cạnh các ngành truyền thống như dược phẩm và hàng tiêu dùng, dòng vốn đầu tư cũng đang mở rộng sang những lĩnh vực như hạ tầng, logistics, chuyển đổi năng lượng và sản xuất công nghệ cao. Các khoản đầu tư vào Pharmacity hay Dat Bike phản ánh sự quan tâm gia tăng đối với xu hướng chăm sóc sức khỏe, chuyển đổi số và phát triển bền vững. 

Ngoài ra, định hướng điều hành kinh tế của Chính phủ, cũng như các Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước cũng góp phần thúc đẩy đầu tư từ khu vực tư nhân. 

Ông Tiong Hooi Ong, Phó Tổng giám đốc PwC Việt Nam nhận định, trong giai đoạn tiếp theo của thị trường M&A Việt Nam, nhà đầu tư sẽ trở nên chọn lọc hơn, tập trung vào các cơ hội liên quan đến xu hướng dài hạn như nhu cầu tiêu dùng, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và phát triển bền vững. Việt Nam không chỉ là thị trường có tiềm năng tăng trưởng, mà còn là nơi nhiều chiến lược đầu tư khác nhau có thể tạo ra giá trị dài hạn. 

Đáng chú ý, AI không chỉ làm thay đổi chiến lược kinh doanh mà còn tác động trực tiếp đến cách dòng vốn được phân bổ.Theo PwC, bên cạnh các thương vụ mua bán doanh nghiệp truyền thống, dòng vốn đang chảy mạnh vào trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng số và các doanh nghiệp phát triển AI.

Hình thức đầu tư cũng đa dạng hơn, từ góp vốn thiểu số, liên doanh đến hợp tác chiến lược, thay vì chỉ tập trung vào các thương vụ thâu tóm. 

Tại Việt Nam, xu hướng này ngày càng rõ khi nhiều dự án trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng AI được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số. 

Theo ông Tiong Hooi Ong, câu hỏi quan trọng đối với thị trường hiện nay không còn là liệu AI có thay đổi các ưu tiên đầu tư hay không, mà là tốc độ thay đổi sẽ diễn ra nhanh đến mức nào. Khi dòng vốn ngày càng hướng tới các doanh nghiệp ứng dụng AI và hạ tầng hỗ trợ AI, nhà đầu tư sẽ cần đưa ra những lựa chọn chiến lược về đầu tư, hợp tác và cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, việc phân bổ và sử dụng vốn có hiệu quả và kỷ luật trở nên quan trọng không kém khả năng thực thi giao dịch. 

Bên cạnh sự thay đổi trong khẩu vị của nhà đầu tư, diễn biến của dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng đang tạo thêm dư địa cho hoạt động M&A. Dẫn số liệu thống kê, ông Vũ Bình Minh, Giám đốc Kinh doanh Vốn và Tiền tệ, Khối Thị trường Vốn và Dịch vụ Chứng khoán HSBC Việt Nam cho biết, vốn FDI đăng ký của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ, trong khi vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD - mức cao nhất trong 5 năm. 

Theo ông Vũ Bình Minh, vốn đăng ký phản ánh kỳ vọng, nhưng vốn giải ngân mới là biểu hiện rõ nhất của niềm tin, là một chỉ dấu quan trọng cho thấy  Việt Nam không chỉ tăng trưởng nhanh mà vẫn giữ được sức hấp dẫn trong con mắt nhà đầu tư quốc tế. 

Đáng chú ý hơn khi hoạt động góp vốn và mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài tăng gần 90%, cho thấy dấu hiệu dịch chuyển chuỗi cung ứng vào Việt Nam đang bước sang giai đoạn sâu hơn: không chỉ xây mới, mà còn mua lại, mở rộng và tận dụng ngay năng lực sản xuất sẵn có. 

Đại diện HSBC Việt Nam cho rằng, đây là tín hiệu tích cực theo nhiều lớp nghĩa. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục nhìn thấy tiềm năng trung và dài hạn của Việt Nam bất chấp bất định toàn cầu. Bên cạnh đó, cấu trúc FDI đang cho thấy chiều sâu hơn, thay vì chỉ là câu chuyện mở rộng công suất theo chiều rộng. Nếu được hấp thụ tốt, dòng vốn này có thể trở thành một nhân tố quan trọng giúp nâng cấp năng lực sản xuất và cải thiện chất lượng tăng trưởng trong những năm tới.