Nghiên cứu tái thiết chợ Long Biên giao thoa truyền thống và hiện đại

Chợ Long Biên nằm trên địa bàn phường Phúc Xá, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội. Ảnh: TTXVN

Ngày 24/3, UBND quận Ba Đình cho biết, cuộc thi nằm trong khuôn khổ Chương trình Xưởng thiết kế kiến trúc Quốc tế AIAC 2025, thu hút sự tham gia của 14 nhóm sinh viên đến từ 14 trường đại học danh tiếng trên thế giới như Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc), Đại học Quốc gia Gyeongsang (Hàn Quốc), Đại học Tokyo (Nhật Bản), Trường Kiến trúc Paris-Belleville (Pháp), Đại học Ricardo Palma (Peru) và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (Việt Nam)...

Chợ Long Biên - Giá trị văn hóa, lịch sử cần được bảo tồn. Chợ nằm tại phường Phúc Xá, quận Ba Đình có diện tích 2,75 ha, được xây dựng năm 1991 và đưa vào sử dụng năm 1992. Hiện nay, đây là chợ đầu mối hoa quả, nông sản, thực phẩm lớn nhất Hà Nội, mang đậm dấu ấn lịch sử khi nằm dưới chân cầu Long Biên và ngay sát khu phố cổ, kết nối chợ Đồng Xuân – trung tâm giao thương quan trọng của Thủ đô.

Tuy nhiên, sau hơn 30 năm hoạt động, chợ Long Biên đang đối mặt với nhiều vấn đề như không gian chật chội, cơ sở vật chất xuống cấp, lối đi hẹp, thiếu khu vực đỗ xe và các tiện ích hỗ trợ. Tình trạng tắc nghẽn giao thông, vệ sinh môi trường không đảm bảo cũng ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh cũng như chất lượng dịch vụ tại đây. Về mặt kiến trúc, chợ vẫn chưa được bảo tồn và nâng cấp đúng mức, làm giảm sức hút đối với khách tham quan và thương nhân.

Định hướng tái thiết, giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Với mục tiêu cải tạo chợ Long Biên không chỉ đơn thuần là một khu chợ buôn bán, cuộc thi AIAC 2025 hướng tới việc tái hiện một bức tranh lịch sử và văn hóa Hà Nội, khơi gợi hình ảnh "bên bờ sông Hồng, trên bến dưới thuyền" xưa kia. Các phương án thiết kế sẽ được nghiên cứu để tạo ra một không gian đa chức năng, vừa phục vụ thương mại, vừa bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử khu vực.

Quận Ba Đình mong muốn những ý tưởng cải tạo sẽ kết hợp hài hòa giữa không gian chợ truyền thống với các khu vực văn hóa, nghệ thuật đường phố, khu ẩm thực sôi động vào ban đêm. Đặc biệt, việc bổ sung các không gian xanh, nâng cấp hạ tầng để thuận tiện cho giao thương nhưng vẫn đảm bảo đời sống dân sinh là những yếu tố quan trọng trong định hướng quy hoạch.

Những ý tưởng thiết kế xuất sắc từ cuộc thi AIAC 2025 sẽ được quận Ba Đình xem xét để triển khai trong các dự án quy hoạch, cải tạo khu vực chợ Long Biên trong tương lai. Đây không chỉ là bước đi quan trọng trong việc nâng cấp cơ sở hạ tầng thương mại, mà còn góp phần phát triển du lịch, giữ gìn bản sắc văn hóa của một trong những khu chợ mang tính biểu tượng của Hà Nội.

AIAC (Atelier International d'Architecture Construite) được thành lập vào năm 1999 để phát triển phương pháp sư phạm thiết kế kiến trúc đáp ứng những thách thức và nhu cầu kết nối toàn cầu trong môi trường xây dựng. Đây là sự hợp tác giữa các trường kiến trúc nổi bật trên khắp thế giới để chia sẻ kinh nghiệm về các dự án thiết kế chung hằng năm.