Người dân Mỹ đang gánh chi phí do thuế quan

Ông Trump từng dự đoán rằng các nhà xuất khẩu của các nước khác sẽ gánh chịu chi phí do việc thuế tăng chỉ để giữ chỗ đứng tại thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, các nghiên cứu, các khảo sát và ý kiến doanh nghiệp cho thấy rằng trong những tháng đầu tiên thực thi chính sách thương mại mới của ông Trump, chính các công ty Mỹ đang gánh chịu chi phí và chuyển một phần cho người tiêu dùng, khiến giá cả có thể còn tăng cao hơn nữa.

Giáo sư Alberto Cavallo của Đại học Harvard cho rằng hầu hết chi phí dường như do các công ty Mỹ gánh. Chi phí này được chuyển dần sang giá tiêu dùng và rõ ràng có một áp lực tăng giá. Ông Cavallo và các nhà nghiên cứu Paola Llamas và Franco Vazquez đã theo dõi giá của 359.148 mặt hàng, từ thảm đến cà phê, tại các nhà bán lẻ trực tuyến và truyền thống lớn ở Mỹ. Họ nhận thấy giá hàng hóa nhập khẩu đã tăng giá 4% kể từ khi ông Trump bắt đầu áp thuế vào đầu tháng 3/2025, trong khi giá hàng hóa trong nước tăng 2%. Mức tăng giá nhập khẩu lớn nhất được ghi nhận ở những mặt hàng mà Mỹ không thể sản xuất trong nước, chẳng hạn như cà phê.

Trong khi đó, một phát ngôn viên của Nhà Trắng cho biết người Mỹ có thể phải đối mặt với giai đoạn chuyển đổi do thuế quan nhưng chi phí này cuối cùng sẽ do các nhà xuất khẩu nước ngoài gánh chịu. Người phát ngôn này cho biết thêm rằng các công ty đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng và đưa hoạt động sản xuất về Mỹ.

Những đợt tăng giá này, mặc dù đáng kể, nhưng nhìn chung vẫn thấp hơn nhiều so với mức thuế quan áp dụng cho các sản phẩm nói trên, cho thấy người bán cũng đang gánh một phần chi phí. Tuy nhiên, giá nhập khẩu của Mỹ, không bao gồm thuế quan, cho thấy các nhà xuất khẩu nước ngoài đã tăng giá tính theo USD và chuyển một phần sự mất giá của đồng bạc xanh so với đồng tiền của họ sang người mua Mỹ.

Việc thích ứng với thuế quan của ông Trump, với một loạt các khoản thuế vẫn chưa hoàn thiện, đẩy thuế nhập khẩu từ mức trung bình khoảng 2% lên mức ước tính 17%, vẫn đang diễn ra. Quá trình này được dự đoán sẽ mất thêm nhiều tháng nữa khi việc ai trong số các nhà xuất khẩu, nhập khẩu và người tiêu dùng sẽ phải trả khoản thuế trị giá khoảng 30 tỷ USD mỗi tháng sẽ ngã ngũ.

Cho đến nay, các nhà sản xuất ô tô châu Âu đã chịu các khoản chi phí gia tăng, nhưng các công ty sản xuất hàng tiêu dùng như nhà sản xuất bột giặt Tide Procter & Gamble, nhà sản xuất Ray Ban EssilorLuxottica và nhà sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ Swatch đã tăng giá. Khoảng 72% các công ty ở châu Âu, Trung Đông và châu Phi được Reuters theo dõi đã báo cáo việc tăng giá kể từ khi các tuyên bố thuế quan của ông Trump bắt đầu.

Tất cả những diễn biến đó đã tạo tiền đề cho lạm phát tăng cao hơn ở Mỹ. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã cắt giảm lãi suất vào tháng trước do lo ngại thị trường việc làm đang suy yếu, nhưng các nhà hoạch định chính sách vẫn đang chia rẽ về việc liệu lạm phát do thuế quan gây ra có thể giảm bớt hay không.

Thống đốc mới nhất của Fed, Stephen Miran, lập luận rằng thuế quan không gây ra lạm phát và đã bác bỏ những lo ngại về "những thay đổi tương đối nhỏ trong giá một số hàng hóa". Một tính toán sơ bộ của Fed tại Boston dự báo thuế quan sẽ đẩy lạm phát cơ bản thêm 75 điểm cơ bản. Chủ tịch Fed, Jerome Powell, cho biết thuế quan có thể chiếm khoảng 30-40 điểm cơ bản trong chỉ số lạm phát cơ bản mới nhất là 2,9%, nhưng tác động này sẽ "tương đối ngắn hạn".

Tuy nhiên, phần còn lại của thế giới không có lý do gì để vui mừng. Khi người tiêu dùng Mỹ đang chật vật để theo kịp giá cả tăng cao, nhu cầu đối với hàng xuất khẩu có thể sẽ chậm lại. Một khảo sát của S&P Global đối với các nhà quản trị mua hàng tại các công ty trên toàn thế giới cho thấy các đơn đặt hàng xuất khẩu mới đang giảm với tốc độ ngày càng tăng kể từ tháng 6/2025.

Xuất khẩu của Liên minh châu Âu sang Mỹ vào tháng 7/2025 (tháng gần nhất có dữ liệu) đã giảm 4,4% so với cùng kỳ năm trước, và tại Đức, cường quốc trước đây của khối, xuất khẩu đã giảm 20,1% vào tháng 8/2025.

Tổ chức Thương mại Thế giới cũng đã hạ dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu trong năm tới xuống chỉ còn 0,5%, do tác động từ độ trễ trong chính sách thuế quan của Mỹ.