Nguy cơ gia tăng các công ty "zombie"

Các thị trường toàn cầu khởi sắc trong những tháng gần đây khi chính sách tiền tệ nới lỏng tiếp tục được thực hiện, nhưng sự gia tăng tỷ lệ các công ty "zombie" (có doanh thu để trả lãi chứ không giảm được nợ gốc) cho thấy lãi suất tăng có thể trở thành "cơn ác mộng".

Trong báo cáo kinh tế quý mới nhất, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) ngày 17/9 cho rằng sự thay đổi trong triển vọng chính sách tiền tệ khi lạm phát thấp và kinh tế tăng trưởng đã cho phép các nhà đầu tư có thể mạo hiểm, nhờ đó thị trường chứng khoán đã chinh phục các mức cao kỷ lục.

Theo báo cáo, dù lạm phát ở các nền kinh tế phát triển thấp, triển vọng vĩ mô của toàn cầu khả quan, khi số liệu ban đầu cho thấy các nền kinh tế phát triển vẫn duy trì đà tăng trưởng.

Tuy nhiên, BIS, ngân hàng trung ương của các ngân hàng trung ương, chỉ ra một số dấu hiệu đáng lo ngại. Ngân hàng này cảnh báo mặc dù lãi suất siêu thấp, tỷ lệ các công ty "zombie" đối mặt với chi phí lãi suất còn cao hơn lợi nhuận trước thuế và lãi suất đang gia tăng. Lãi suất siêu thấp cho phép các công ty này duy trì hoạt động nhưng khoản thanh toán lãi suất tăng sẽ nhanh chóng gây sức ép.

Theo BIS, khi lãi suất được điều chỉnh tăng, việc thanh toán lãi suất các khoản vay và rủi ro vỡ nợ có thể là thách thức cho các công ty và do đó cản trở đà tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng này nhấn mạnh rằng tỷ lệ những công ty "zombie" như vậy tăng đặc biệt mạnh ở Khu vực sử dụng đồng euro và Anh, ở mức khoảng 10%.

Tác giả của một bài báo trong báo cáo của BIS, Claudio Borio, cảnh báo về bẫy nợ, khi lãi suất giảm trong thời gian dài, xuống các mức thấp kỷ lục, bất kể thực trạng của nền kinh tế, đã tạo ra những yếu tố khiến cho quá trình bình thường hóa lãi suất sau đó trở nên phức tạp.

Ông Borio nhấn mạnh mức nợ doanh nghiệp tại Mỹ hiện cao hơn mức trước khủng hoảng và mức nợ của toàn cầu tính trên GDP tiếp tục tăng dù cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra khi một số nước đi vay để thúc đẩy hoạt động kinh tế. Theo ông, trong bối cảnh đó, sự gia tăng tỷ lệ công ty "zombie" không phải là điều được mong đợi.