Nguy cơ gián đoạn nguồn cung đẩy giá dầu tăng

​

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết, dòng tiền đầu tư tiếp tục chảy mạnh vào thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên giao dịch ngày 2/9. Nhóm năng lượng dẫn dắt đà tăng với lực mua áp đảo, đưa giá dầu thô lên mức cao nhất kể từ tháng 8. Kết thúc giao dịch, chỉ số MXV-Index nhích hơn 0,4% lên 2.248 điểm - mức đỉnh trong gần hai tháng qua.

Ở chiều ngược lại, theo ghi nhận từ MXV, những nguy cơ gia tăng căng thẳng địa chính trị toàn cầu đã khiến giá năng lượng tăng vọt trong phiên giao dịch ngày hôm qua. Trong đó, nổi bật là hai mặt hàng dầu thô khi chạm mốc giá cao nhất kể từ đầu tháng 8 tới nay. Cụ thể, giá dầu Brent đã tăng khoảng 1,45%, dừng ở mốc 69,14 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI tiếp tục leo lên mốc 65,59 USD/thùng, tương ứng với mức tăng lên tới 2,47%. 

Trong ngày 2/9, Bộ Tài chính Mỹ đã bổ sung vào danh sách trừng phạt một mạng lưới gồm nhiều công ty vận chuyển và tàu biển do một doanh nhân mang quốc tịch Iraq và St. Kitts & Nevis điều hành, có trụ sở đặt tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Mạng lưới này bị cáo buộc đã pha trộn dầu của Iran với dầu của Iraq và bán ra thị trường dưới danh nghĩa dầu có nguồn gốc từ Iraq nhằm né tránh các lệnh trừng phạt hiện hành.

Các biện pháp trừng phạt mới tiếp tục làm gia tăng nguy cơ căng thẳng leo thang giữa Iran và các nước phương Tây liên quan đến chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran. Trước đó, Iran cùng với Nga và Trung Quốc đã lên tiếng phản đối kế hoạch tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc do ba nước Anh, Pháp và Đức đề xuất. Ba nước nhóm E3 này cho rằng Iran đã vi phạm thỏa thuận hạt nhân đạt được vào năm 2015.

Ngoài ra, những diễn biến phức tạp trong quan hệ giữa Mỹ và ba quốc gia chủ chốt thuộc nhóm BRICS là Nga, Ấn Độ và Trung Quốc cũng góp phần hỗ trợ đà tăng của giá dầu. Từ ngày 31/8 đến 1/9 vừa qua, Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải 2025 đã được tổ chức với sự tham dự của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng hơn 20 nguyên thủ quốc gia khác.

Giới đầu tư đang bày tỏ lo ngại về khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có phản ứng mạnh mẽ trước sự kiện này, nhất là khi chính quyền của ông liên tục gia tăng áp lực lên hai khách hàng lớn của dầu thô Nga là Trung Quốc và Ấn Độ, yêu cầu họ thay đổi nguồn cung từ quốc gia khai thác dầu lớn thứ hai thế giới. Mặc dù đã diễn ra các cuộc đàm phán vào giữa tháng 8, mối quan hệ giữa Nga và Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện, nhất là trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài.

Trong tuyên bố mới nhất, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính phủ đang tiếp tục xem xét khả năng áp dụng các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ đối với dầu thô Nga, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Đồng thời, căng thẳng cũng leo thang trong quan hệ giữa Mỹ và Venezuela, một trong những nguồn cung dầu lớn thuộc nhóm OPEC+. Những động thái gần đây của OPEC+ cũng trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư. Trên thị trường, đang rộ lên những đồn đoán rằng quyết định được OPEC+ đưa ra tại cuộc họp dự kiến diễn ra vào ngày 7/9 tới sẽ là giữ nguyên mức sản lượng hiện nay, thay vì tiếp tục tăng như các tháng trước đó. Quyết định này được cho là phù hợp với bối cảnh mùa cao điểm di chuyển của người dân Mỹ đã kết thúc sau Ngày lễ Lao động (1/9).

Do đó, các số liệu từ thị trường Mỹ, đặc biệt là hai báo cáo hàng tuần do Viện Dầu mỏ Mỹ (API) và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố, sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hướng quyết định của OPEC+. Lưu ý rằng, do tác động của Ngày lễ Lao động 1/9, lịch công bố hai báo cáo này trong tuần sẽ được lùi lại một ngày, sang ngày 4/9.

Khép lại phiên giao dịch ngày hôm qua, sắc đỏ bao trùm trên hầu hết các mặt hàng chủ chốt trong nhóm nguyên liệu công nghiệp. Đáng chú ý, giá hai mặt hàng cà-phê đồng loạt điều chỉnh giảm mạnh; trong đó, giá cà phê Arabica đánh mất hơn 4% về mức 8.164 USD/tấn, giá cà phê Robusta cũng ghi nhận mức giảm gần 5% về mức 4.399 USD/tấn.

Theo MXV, biến động tỷ giá cùng với những chuyển biến tích cực trong tình hình thời tiết tại các quốc gia sản xuất chính như Brazil và Việt Nam đã gây sức ép lên giá cà-phê trong phiên hôm qua. Trong ba tuần gần đây, đồng Real Brazil liên tục suy yếu so với đồng USD khi đánh mất khoảng 1,3%. Việc đồng nội tệ giảm giá được đánh giá là yếu tố thúc đẩy hoạt động xuất khẩu tại Brazil, qua đó làm gia tăng nguồn cung cà phê của Brazil ra thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết tại Brazil tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực, trong khi Việt Nam vẫn duy trì nền thời tiết thuận lợi cho sản xuất. Dữ liệu từ Barchart cho biết lượng mưa tại Brazil những ngày qua cao hơn trung bình, phần nào xoa dịu lo ngại về sản lượng vụ tới. Đặc biệt, bang Minas Gerais – vùng trồng cà phê lớn nhất nước này – có lượng mưa trong tuần kết thúc ngày 30/8 đạt 10,1 mm, bằng 163% so với mức trung bình lịch sử.

Tại Việt Nam, thời tiết ở khu vực Tây Nguyên tuần trước ghi nhận một số cơn mưa nhỏ nhưng nhìn chung không ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của cây cà-phê. Hiện nay, quả cà-phê đã phát triển lớn, cây có khả năng chịu nước tốt nên vườn cà-phê tiếp tục duy trì sinh trưởng ổn định.

Cập nhật tình hình sản xuất cà phê tại các quốc gia chủ lực cho thấy Brazil đang bước vào giai đoạn cuối của vụ thu hoạch. Theo thông báo mới nhất từ hợp tác xã cà phê lớn nhất nước này - Cooxupé, đến ngày 29/8, các thành viên đã hoàn thành 94,9% khối lượng thu hoạch. Trước đó, công ty tư vấn Safras & Mercado cho biết, tính đến ngày 20/8, Brazil đã thu hoạch xong 99% sản lượng cà phê niên vụ 2025-2026; trong đó Robusta đạt 100% còn Arabica đạt 98%.

Tại Việt Nam, các vườn cà phê ở Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đã bắt đầu cho quả bói đầu vụ nhưng sản lượng còn hạn chế, các khu vực khác cũng xuất hiện thu hoạch sớm với khối lượng không đáng kể. Tuy nhiên, theo phản ánh của nông dân, cây cà-phê năm nay phát triển tốt và kỳ vọng năng suất cao cho vụ thu hoạch chính sắp tới. Tuy nhiên, thị trường cà phê hiện vẫn phải đối mặt với hai thách thức lớn đến từ những tác động tiêu cực của thuế quan và triển vọng sản lượng niên vụ 2025-2026 tại Brazil suy giảm rõ rệt. Cuối tuần qua, Hội đồng các nhà xuất khẩu cà phê Brazil (CECAFÉ) đã bày tỏ quan ngại về việc chính phủ liên bang bắt đầu xem xét khả năng áp dụng Luật Đối ứng để trả đũa Mỹ - động thái có thể dẫn tới mức thuế 50% lên hàng hóa Brazil xuất sang Mỹ, bao gồm cả cà phê.

CECAFÉ nhấn mạnh, như đã được đề cập trong các cuộc họp gần đây giữa khu vực tư nhân và chính phủ, giải pháp hợp lý nhất vào thời điểm này là duy trì đối thoại xây dựng với khối doanh nghiệp cũng như với giới chức Mỹ. Tổ chức này cho rằng việc xem xét áp dụng Luật Đối ứng là quá sớm, bởi đến nay hai chính phủ Brazil và Mỹ vẫn chưa có một cuộc gặp chính thức nào. Nếu luật này được áp dụng, tình hình sẽ càng gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc trao đổi với các đối tác nhập khẩu Mỹ, đồng thời làm phức tạp thêm quá trình đối thoại giữa hai chính phủ.