Nguyên do khiến Hàn Quốc đứng đầu thế giới về nợ hộ gia đình trên GDP

Phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc dẫn báo cáo “Nợ Thế giới” của Hiệp hội Tài chính Quốc tế (IIF) công bố ngày 6/6 cho thấy tính đến quý I/2022, tỷ lệ nợ hộ gia đình trên Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Hàn Quốc là 104,3%, cao nhất trong số 36 quốc gia được khảo sát. Đặc biệt, Hàn Quốc là quốc gia duy nhất có quy mô nợ hộ gia đình lớn hơn quy mô nền kinh tế.

Ở thời điểm cuộc khủng hoảng COVID-19 đã dần bước qua giai đoạn đỉnh điểm và kỷ nguyên lãi suất thấp kết thúc, tỷ lệ nợ hộ gia đình trên GDP tại Mỹ đã giảm hơn 4 điểm phần trăm so với một năm trước đó, trong khi tại Hàn Quốc, con số này chỉ giảm 0,7 điểm phần trăm.

Đây cũng là lý do dẫn tới việc có nhiều ý kiến lo ngại rằng tỷ lệ nợ hộ gia đình ở mức cao của Hàn Quốc có thể trở thành một yếu tố cản trở sự phục hồi của nền kinh tế “xứ Kim chi”.

Ngay cả ở thời điểm một năm trước khi đại dịch COVID-19 vẫn diễn ra nghiêm trọng trên toàn cầu, tốc độ tăng trưởng cho vay ở Hàn Quốc vẫn chưa cho thấy xu hướng giảm một cách rõ rệt.

Trong quý I vừa qua, tỷ lệ nợ hộ gia đình trên GDP của Hàn Quốc chỉ thấp hơn 0,7 điểm phần trăm so với năm 2021 (103,6%). Con số này là quá nhỏ nếu so với mức giảm ở các nước lớn như Vương quốc Anh (giảm 7,2 điểm phần trăm), Mỹ (giảm 4,7 điểm phần trăm) và Nhật Bản (giảm 4,6 điểm phần trăm). Nhiều chuyên gia sở tại cho rằng lý do khiến nợ hộ gia đình ở Hàn Quốc tăng cao và không có dấu hiệu giảm đáng kể là bởi nhu cầu mua nhà.

Lee In-ho, Giáo sư kinh tế tại Đại học Quốc gia Seoul (SNU), nhận định: “Mặc dù trong năm 2021, Chính phủ Hàn Quốc đã thắt chặt các quy định về bất động sản như yêu cầu tỷ lệ hoàn trả tổng số tiền nợ gốc (DSR), song nhu cầu về bất động sản (bao gồm mua căn hộ) vẫn giữ trạng thái ổn định”.

Giá nhà tăng cũng đóng vai trò như một “bao cát” làm chậm lại xu thế giảm nợ của các hộ gia đình. Đồng quan điểm này, Seong Tae-yoon, Giáo sư kinh tế tại Đại học Yonsei (Hàn Quốc), cũng cho rằng: "Nếu giá nhà không ổn định, việc ngăn chặn sự gia tăng nợ hộ gia đình là điều không dễ dàng”.

Nợ hộ gia đình vượt quy mô nền kinh tế trong thời kỳ tăng lãi suất được xem là “quả bom hẹn giờ” của nền kinh tế. Những người mua nhà bằng hình thức đi vay đang phải chịu gánh nặng lãi suất ngày một lớn do lãi suất cho vay tăng. Thêm vào đó, tiêu dùng co lại do gánh nặng nợ cũng có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn, ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BoK) cho biết, lãi suất cho vay hộ gia đình bình quân tại các ngân hàng trong tháng 4/2022 là 4,05%/năm, cao nhất kể từ tháng 3/2014 (với mức 4,09%/năm). Một trong những yếu tố có tác động ảnh hưởng lớn nhất là việc BoK đã tăng lãi suất cơ bản thêm tổng cộng 1,25 điểm phần trăm chỉ trong 10 tháng kể từ tháng 8/2021. Phân tích của BoK cũng cho thấy lãi suất cơ bản cứ tăng 0,25 điểm phần trăm thì gánh nặng lãi suất của các hộ gia đình lại tăng thêm 3.000 tỷ won/năm.

Bên cạnh đó, nợ doanh nghiệp cũng là một “mối đe dọa” đối với kinh tế Hàn Quốc bởi nếu xét về quy mô nền kinh tế, tỷ lệ nợ và tốc độ tăng trưởng của các công ty Hàn Quốc đều đứng đầu. Theo IIF, tỷ lệ nợ trên GDP của các công ty phi tài chính Hàn Quốc là 116,8% trong quý I/2022. Đặc biệt, tỷ lệ nợ của các công ty Hàn Quốc tăng 5,5 điểm phần trăm trong một năm.

Việc các biện pháp gia hạn nợ vay, hoàn trả nợ gốc và lãi vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ và chủ doanh nghiệp nhỏ của Chính phủ Hàn Quốc sẽ kết thúc vào tháng Chín tới cũng là một yếu tố làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất khả năng thanh toán khoản vay.

Theo đó, sau khi các biện pháp hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc kết thúc, nguy cơ xuất hiện các doanh nghiệp vừa và nhỏ và người lao động tự do không trả được nợ là rất rõ ràng.

Nhiều ý kiến cho rằng cần phải có những biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn tình trạng các khoản nợ trở thành quả “bom nợ”. Ha Jun-kyung, Giáo sư kinh tế tại Đại học Hanyang (Hàn Quốc), nhận định: “Các cơ quan tài chính cần một giải pháp thay thế để thị trường bất động sản ổn định về mặt tâm lý và các khoản vay hộ gia đình có thể tiếp tục giảm, đặc biệt cần thảo luận về chính sách xung quanh việc điều chỉnh nợ của các cá nhân và doanh nghiệp tư nhân trong thời kỳ tăng lãi suất”./.