Nhà thầu "đỏ mắt" tìm thợ

Dù nhiều nhà thầu, chủ xưởng đã liên tục điều chỉnh tăng tiền công, bổ sung các chính sách hỗ trợ ăn ở, đi lại để thu hút lao động, song nguồn cung vẫn thiếu hụt nghiêm trọng. Thực trạng này đang gây áp lực không nhỏ đến tiến độ, chất lượng và chi phí thi công của các công trình trên địa bàn.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng thắt chặt, ông Nguyễn Văn Nhân (Phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) – một chủ thầu xây dựng nhà ở tư nhân đã phải liên tục điều chỉnh mức thù lao để giữ chân và tuyển mới nhân công. Ông Lĩnh chia sẻ, nếu những năm trước, mức 500.000 đồng/ngày có thể dễ dàng thuê được một thợ xây vững tay nghề, thì nay con số này đã tăng vọt lên khoảng 700.000 đồng/ngày. Tuy nhiên, việc tìm đủ quân số cho các công trình đang triển khai vẫn là một bài toán hóc búa.

Sự thiếu hụt này không chỉ diễn ra ở mảng thợ xây mà còn lan rộng ra hầu hết các nhóm ngành nghề phụ trợ liên quan trực tiếp đến hoàn thiện công trình như: cơ khí, sơn, mộc gia dụng. Có hàng chục năm gắn bó với nghề thợ mộc, chưa bao giờ ông Nguyễn Văn Vỹ (thôn Trung Thịnh, xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh) lại cảm thấy việc tìm kiếm lao động lại gian nan như hiện nay.

Tốp thợ hiện tại của ông Vỹ chỉ vỏn vẹn 3 người, trong khi khối lượng đơn hàng tăng cao đòi hỏi xưởng phải bổ sung ít nhất 5 lao động nữa mới kịp tiến độ giao hàng cho khách. Dù ông đã chủ động nâng tiền công, hứa hẹn nhiều chế độ đãi ngộ tốt, nhưng đến nay vẫn chưa thể tuyển đủ người. Việc thiếu hụt nhân lực khiến xưởng mộc của ông luôn trong tình trạng quá tải, buộc phải từ chối nhiều đơn hàng có giá trị.

Trước áp lực bàn giao công trình đúng thời hạn cam kết, nhiều nhà thầu lớn thi công các dự án trọng điểm trên địa bàn buộc phải tìm giải pháp ứng phó tạm thời bằng cách vươn xa hơn địa bàn truyền thống, chấp nhận chi phí cao để đưa thợ từ các địa phương khác về.

Tại công trình thi công Trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Hương Khê – một dự án có ý nghĩa quan trọng đối với hạ tầng giáo dục địa phương, Công ty cổ phần Thi công cơ giới xây lắp (thành phố Hà Nội) đã và đang phải "đỏ mắt" giải bài toán nhân sự.

Ông Vũ Song Hào, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thi công cơ giới xây lắp cho biết, để đảm bảo tiến độ như đã cam kết với chủ đầu tư, đơn vị buộc phải huy động thêm các đội thợ từ các tỉnh phía Bắc vào thi công. Việc điều động lực lượng từ xa kéo theo mặt bằng chi phí nhân công tăng vọt từ 20% đến 30%, thậm chí đối với một số nhóm thợ chuyên môn sâu hoặc đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, mức chi phí này đã bị đẩy lên tới 50%.

Việc chi phí lao động tăng mạnh làm bào mòn đáng kể biên lợi nhuận của các nhà thầu; đồng thời, tiềm ẩn rủi ro phát sinh trong quá trình quản lý, điều hành dự án. Dẫu vậy, trong tình thế hiện tại, đây được xem là giải pháp duy nhất để các đơn vị giữ uy tín và tránh vi phạm hợp đồng thi công.

Sự khan hiếm lực lượng thợ lành nghề tại Hà Tĩnh xuất phát từ nhiều nguyên nhân thực tế. Một mặt, xu hướng dịch chuyển lao động trẻ sang các ngành dịch vụ, công nghiệp hoặc đi xuất khẩu lao động đang khiến nguồn cung lao động phổ thông trực tiếp cho ngành xây dựng ngày càng thu hẹp. Mặt khác, công việc xây dựng vốn vất vả, nặng nhọc, phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên ít hấp dẫn lực lượng lao động trẻ kế cận.

Khi nhu cầu đầu tư hạ tầng và xây dựng dân dụng tại Hà Tĩnh tiếp tục tăng trưởng mạnh, "cơn khát" nhân lực sẽ tiếp tục là nút thắt lớn đe dọa tiến độ cũng như chất lượng các công trình. Việc tăng tiền công hay hỗ trợ chi phí ăn ở, đi lại chỉ là những giải pháp linh hoạt mang tính ngắn hạn, chữa cháy tại thời điểm cao điểm.

Về lâu dài, ngành xây dựng địa phương cần một giải pháp căn cơ và mang tính chiến lược hơn để thu hút, xây dựng đội ngũ lao động gắn bó lâu dài, đáp ứng bền vững cho sự phát triển của hạ tầng địa phương.