Những điểm khác biệt về chuỗi cung ứng của Việt Nam
Trang Vietnam Briefing của hãng Dezan Shira & Associates (chuyên tư vấn hỗ trợ các nhà đầu tư trên khắp châu Á) ngày 30/3 đăng bài viết về sự hội nhập của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua việc làm rõ sự khác biệt của chuỗi cung ứng của Việt Nam so với các nước khác.
Bài viết cung cấp cái nhìn tổng quan về lĩnh vực điện tử của Việt Nam, vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu với trọng tâm là lĩnh vực điện tử, cũng như thế mạnh và thách thức của lĩnh vực này.
Bài viết nêu bật những thế mạnh mà Việt Nam sở hữu, đầu tiên là tốc độ tăng trưởng kinh tế ngày càng cao và ổn định, ở mức từ 6-7% trong thập kỷ qua. Thương mại quốc tế và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng tăng. Bất chấp đại dịch COVID-19, Việt Nam là một trong số ít nước ghi nhận mức tăng trưởng GDP dương, đạt 2,91% trong năm 2020.
Thứ hai, Việt Nam là thành viên của một số hiệp định thương mại tự do (FTA). Đây là nhân tố thúc đẩy Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh (EVFTA) và FTA giữa Anh-Việt Nam, Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) sẽ giúp thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng GDP.
Cuối cùng, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra một số ưu đãi thu hút đầu tư và khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam trở thành một phần của chuỗi giá trị toàn cầu. Chính phủ cũng áp dụng các ưu đãi bổ sung trong các chính sách lao động và công nghệ.
Ngoài ra, chính phủ cũng hỗ trợ công tác nghiên cứu và phát triển, thúc đẩy các hệ thống công nghệ thông tin tiên tiến cũng như sản xuất các sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông. Đây sẽ là một trọng tâm chính khi Việt Nam tham gia sâu hơn vào công nghệ Internet vạn vật (IoT) và truyền thông 5G.
Bài viết đánh giá với việc chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam đã từng bước trở thành nhà sản xuất và xuất khẩu hàng điện tử nổi bật, đứng thứ 12 trên thế giới và thứ 3 trong ASEAN về xuất khẩu hàng điện tử vào năm 2019.
Nhiều yếu tố góp phần giúp Việt Nam chuyển đổi thành công từ một nước nông nghiệp thành một địa điểm quan trọng cho sản xuất điện tử ở Đông Nam Á như có vị trí gần Trung Quốc, chi phí cạnh tranh, lực lượng lao động đầy đủ, giá nhân công thấp và một số ưu đãi về thuế.
Tuy nhiên, vì Việt Nam đặt mục tiêu cao hơn là trở thành điểm đến chi phí thấp cho lắp ráp hàng điện tử, cải tiến trong các lĩnh vực như công nghiệp phụ trợ, năng suất và công nghệ là rất quan trọng để Việt Nam tiến lên trong chuỗi giá trị.
Theo bài viết, ngành công nghiệp điện tử có thể được hệ thống thành 3 nhóm: 3C (máy tính, truyền thông và điện tử tiêu dùng), các cụm lắp ráp con và các thành phần bao gồm các thành phần điện tử.
Năm 2019, Việt Nam ghi nhận tổng giá trị xuất khẩu các mặt hàng điện tử đạt 2.500 tỷ USD. Việt Nam có mức tăng trưởng mạnh mẽ, khoảng 20%, đối với các sản phẩm điện tử hoàn thiện, vượt Thái Lan và chỉ đứng sau Hàn Quốc về các mặt hàng lắp ráp xuất khẩu trong năm 2019.
Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu vào cuối những năm 2000 và được coi là nhà cung cấp cấp thứ 2 trên thế giới cho các sản phẩm 3C. Nếu xem xét chuỗi cung ứng theo quốc gia, Việt Nam đứng thứ hai, sau Trung Quốc, về các sản phẩm điện tử xuất khẩu trong năm 2019. Đối với đồ điện tử, các thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam là Mỹ và Trung Quốc, tiếp theo là Hàn Quốc và Nhật Bản.
Bài viết nhận định nhóm thành phẩm 3C thống trị ngành công nghiệp điện tử Việt Nam, với thiết bị truyền thông và điện tử tiêu dùng dẫn đầu. Trong khi 3C thống trị lĩnh vực điện tử của Việt Nam, thì vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị điện tử toàn cầu chỉ giới hạn ở vai trò là nhà tích hợp các thành phần.
Chuỗi cung ứng có thể được chia nhỏ hơn nữa thành 3 phần gồm các hoạt động thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn. Việt Nam chủ yếu hội nhập ở phần trung nguồn với giá trị gia tăng thấp hơn, gồm các cụm lắp ráp con, chẳng hạn như màn hình và các bộ phận đặc biệt, các sản phẩm hoàn chỉnh như điện tử tiêu dùng, truyền thông và máy tính.
Việt Nam cũng tham gia các hoạt động thượng nguồn, nhưng chủ yếu ở các sản phẩm giá trị gia tăng thấp như nhựa, thủy tinh và bao bì.
Bài viết cũng lưu ý Việt Nam vẫn cần phải làm nhiều hơn nữa để hội nhập vào các chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời phải giải quyết một số thách thức về giao vận và cơ sở hạ tầng. Ngành giao vận vẫn mang tính chất nhỏ lẻ với hơn 3000 công ty giao vận, chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cung cấp dịch vụ giá trị thấp. Hàng hóa ở Việt Nam phải qua nhiều khâu trung gian từ khâu nguyên liệu thô đến khâu giao hàng, làm tăng chi phí giao dịch.
Việt Nam cũng thiếu quy mô sản xuất và hạ tầng nhân sự, do đó khiến việc tăng hạng trong chuỗi giá trị trở nên khó khăn. Dù sở hữu lực lượng lao động trẻ và khỏe, nhưng lao động Việt Nam lại có quy mô nhỏ hơn nhiều với 57,8 triệu lao động so với con số 778 triệu của Trung Quốc và 500 triệu của Ấn Độ.
Thực tế này cản trở việc huy động lượng lớn lao động trong ngành điện tử. Ngoài ra, thiếu lao động có trình độ cũng là một thách thức, khiến các nhà sản xuất gặp khó khăn hơn trong tuyển dụng được lao động đủ khả năng thực hiện các quy trình phức tạp./.
Tin liên quan
-
Kinh tế Việt Nam
Bổ sung 9,4 tỷ đồng phát triển nguồn nhân lực doanh nghiệp nhỏ và vừa
08:33' - 19/03/2021
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc quản lý, sử dụng, thanh quyết toán số kinh phí được bổ sung bảo đảm đúng quy định, hiệu quả, tiết kiệm, công khai, minh bạch.
-
Kinh tế Việt Nam
Nhu cầu nguồn nhân lực ngành điện tử, công nghệ thông tin năm 2021
10:20' - 10/01/2021
Nhu cầu nhân lực tăng mạnh ở các vị trí: An ninh mạng, lập trình, phát triển ứng dụng, thiết kế và điều hành web, thiết kế và thực hiện quy trình công nghệ, kỹ sư điện tử...
Tin cùng chuyên mục
-
Ý kiến và Bình luận
WB dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới trong năm 2025
10:40'
Ngày 16/1, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ duy trì ổn định trong năm 2025 và 2026, nhưng ở mức thấp kỷ lục trong những năm gần đây, đặc biệt là các nước đang phát triển.
-
Ý kiến và Bình luận
75 năm quan hệ Việt Nam – Trung Quốc: Nhân sĩ hữu nghị Trung Quốc mong hai nước cùng tiến về phía trước
08:44'
Phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh đã phỏng vấn ông Lâm Lập Văn, một nhân sĩ hữu nghị Trung Quốc nhân kỷ niệm 75 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và “Năm giao lưu Nhân văn Việt Nam - Trung Quốc”.
-
Ý kiến và Bình luận
Việt Nam khẳng định tiếp tục đóng góp tích cực vào công việc chung của LHQ
08:41'
Là một đối tác có trách nhiệm và tin cậy của LHQ, Việt Nam đã và sẽ tiếp tục tham gia, đóng góp tích cực vào công việc chung của LHQ nhằm chung tay ứng phó với những thách thức mới.
-
Ý kiến và Bình luận
75 năm quan hệ Việt Nam – Trung Quốc: Quan hệ song phương đạt nhiều thành quả nổi bật
15:12' - 16/01/2025
Theo Giám đốc điều hành Hội đồng Kinh doanh Trung Quốc - ASEAN Hứa Ninh Ninh, thời gian qua, quan hệ Việt Nam – Trung Quốc đã đạt được nhiều thành quả nổi bật.
-
Ý kiến và Bình luận
Các nước lạc quan vào triển vọng hòa bình tại Gaza
08:48' - 16/01/2025
Lãnh đạo các nước và tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ sự ủng hộ thỏa thuận, cũng như hy vọng vào tương lai hòa bình tại khu vực này.
-
Ý kiến và Bình luận
Hàn Quốc: Tổng thống Yoon Suk Yeol phát biểu phản đối lệnh bắt giữ
09:53' - 15/01/2025
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, trước khi bị bắt giữ, Tổng thống Yoon Suk Yeol đã có tuyên bố công khai với công chúng.
-
Ý kiến và Bình luận
Brazil chỉ trích chính sách kiểm duyệt của Meta không phù hợp luật pháp
08:32' - 15/01/2025
Ngày 14/1, Chính phủ Brazil tuyên bố những thay đổi trong chính sách của Meta kích động thù hận và không phù hợp với luật pháp nước này.
-
Ý kiến và Bình luận
Tổng thống Joe Biden: Nước Mỹ đã mạnh mẽ hơn so với 4 năm trước
12:58' - 14/01/2025
Ngày 13/1, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã nhấn mạnh di sản chính sách đối ngoại của ông là củng cố mối quan hệ với các đồng minh và đối tác ở khu vực châu Á cũng như trên toàn cầu.
-
Ý kiến và Bình luận
Trung Quốc khẳng định không theo đuổi thặng dư thương mại
21:26' - 13/01/2025
Tuyên bố này được đưa ra sau khi thống kê cho thấy thặng dư thương mại Trung Quốc trong năm 2024 đạt mức cao kỷ lục là 992 tỷ USD nhờ xuất khẩu mạnh.