Những dự báo về trật tự thế giới thời hậu COVID-19

Theo nhận định của hãng tin Bloomberg, giữa bối cảnh cạnh tranh quốc tế đang gia tăng và tình trạng đối đầu Mỹ-Trung có nguy cơ trở thành cuộc Chiến tranh Lạnh mới, nửa năm cuối của kỷ nguyên hậu COVID-19 nhiều khả năng sẽ đặt ra những thách thức mới đối với kinh tế thế giới.

Tháng 7/1945, lãnh đạo các nước giành chiến thắng trong Chiến tranh thế giới thứ hai, bao gồm Mỹ, Anh và Liên Xô - đã nhóm họp tại Potsdam (Đức) để hoạch định trật tự thế giới mới. 75 năm sau, do hệ quả của đại dịch COVID-19 mà Thủ tướng Đức Angela Merkel gọi là thách thức nghiêm trọng nhất của thời hậu chiến, bản đồ địa chính trị thế giới đã có định dạng mới.

Sáu tháng đầu năm 2020, các chính phủ trên khắp thế giới đã phải đối mặt với khủng hoảng kinh tế. Hãng tin Bloomberg cho rằng sáu tháng tiếp theo của năm sẽ có ý nghĩa phân định đối với bố cục kỷ nguyên hậu COVID-19.

Từng có thời động lực từ thỏa thuận Potsdam đã trở thành cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa hệ thống cộng sản và tư bản, dẫn đầu là Moskva và Washington. Trong cuộc đối đầu hiện nay giữa Bắc Kinh và Washington, các chuyên gia đã nhìn thấy đường nét của một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

Giáo sư William Chun thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore) cho biết: “Theo quan điểm của Trung Quốc, Washington đã đánh mất vai trò thủ lĩnh ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và có thể là trên toàn thế giới”. Trong bối cảnh đó, Bắc Kinh nhận thấy đây là cơ hội để thúc đẩy lợi ích riêng của nước mình.

Mặc dù vậy, Bloomberg đưa ra quan điểm thận trọng hơn với câu hỏi: “Liệu rằng các ‘cầu thủ hạng trung’ bao gồm Ấn Độ, Australia, Nhật Bản và các nước châu Âu có sẵn sàng chấp nhận rủi ro và đi tới hợp tác để bảo vệ trật tự quốc tế đang hiện hữu hay không?” 

Theo Bloomberg, thế giới đang ngày càng “cảnh giác” với Trung Quốc, thông qua việc Bắc Kinh che giấu thông tin về COVID-19, áp dụng Luật An ninh Quốc gia phiên bản Hong Kong cũng như tăng cường sức ép đối với vùng lãnh thổ Đài Loan.

Trong khi đó, chuyên gia Constanze Stelzenmüller, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Brookings ở Washington, cho rằng đại dịch COVID-19 sẽ không chỉ khiến thế giới biến đổi mà còn “rọi đèn vào những góc tối”, làm lộ rõ những thiếu sót của trật tự quốc tế và tình hình chính trị nội bộ mỗi nước.

Bloomberg dẫn lời chuyên gia Stelzenmüller cho hay: “Ở đâu tồn tại những điểm yếu kém và thiếu sót, thì chính ở đó đại dịch bùng phát với sức công phá đặc biệt”.

Theo quan điểm của chuyên gia, tình trạng đó trước hết tồn tại ở Mỹ và Vương quốc Anh, nơi số người tử vong vì dịch COVID-19 cao hơn nhiều so với phần lớn các nước khác. Đồng thời, các chuyên gia lưu ý rằng cuộc khủng hoảng sẽ không thể kết thúc sớm, với bằng chứng là từ Florida đến Melbourne đều đang ghi nhận những đợt bùng phát COVID-19 mới.

Hãng tin dẫn nhận định của chuyên gia Rory Medcalf đứng đầu trường An ninh Quốc gia trực thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Australia: “Dù sao, chúng ta đang chờ đợi một cơn bão lớn sắp ập đến. Đơn giản là chúng ta chưa biết cơn bão đó sẽ mạnh ra sao và hoành hành dữ dội như thế nào”./.