Những sai lầm tai hại khiến ô tô bị bó máy và cách phòng trừ

Bó máy hay còn gọi là kẹt piston, hỏng hóc động cơ ô tô là sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, có thể dẫn đến việc động cơ phương tiện giao thông cơ giới hoàn toàn mất khả năng vận hành.

Nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng này thường bắt nguồn từ việc thiếu hụt hoặc chất lượng dầu nhớt không đảm bảo, quá trình làm mát động cơ không hiệu quả hoặc do các bộ phận cơ khí bị mài mòn, hư hỏng.

Để phòng tránh tình huống đáng tiếc này, chủ sở hữu phương tiện cần tuân thủ nghiêm túc lịch bảo dưỡng định kỳ, sử dụng các loại dầu nhớt chính hãng và quan sát thường xuyên các dấu hiệu bất thường của động cơ.

Trong trường hợp phát hiện các triệu chứng như động cơ quá nhiệt, tiếng kêu lạ hoặc xe mất khả năng tăng tốc, việc liên hệ ngay với trung tâm bảo hành hoặc gara ô tô uy tín để được chẩn đoán và khắc phục kịp thời là điều vô cùng cần thiết.

Dưới đây là một số sai lầm phổ biến dẫn đến tình trạng bó máy:

1. Không quan tâm đến nhiệt độ động cơ

- Để động cơ quá nóng: Khi động cơ hoạt động quá tải hoặc hệ thống làm mát gặp vấn đề, nhiệt độ sẽ tăng cao, gây ra hiện tượng giãn nở các bộ phận kim loại, đặc biệt là piston. Điều này dễ dẫn đến tình trạng piston kẹt trong xi-lanh, gây bó máy.

- Khởi động động cơ ngay sau khi tắt máy: Nếu tắt máy và khởi động lại động cơ ngay lập tức, dầu nhớt chưa kịp phân bổ đều, gây ma sát lớn giữa các chi tiết máy, tăng nguy cơ bó máy.

2. Sử dụng dầu nhớt không đúng loại hoặc không thay dầu định kỳ

- Dầu nhớt không phù hợp: Dầu nhớt có vai trò quan trọng trong việc bôi trơn và làm mát các chi tiết máy. Nếu sử dụng loại dầu không đúng quy cách, độ nhớt không phù hợp, sẽ làm giảm khả năng bôi trơn, tăng ma sát và gây hư hỏng động cơ.

- Không thay dầu định kỳ: Dầu nhớt sau một thời gian sử dụng sẽ giảm chất lượng. Việc không thay dầu định kỳ sẽ khiến dầu bị cặn bẩn, gây tắc nghẽn các đường dầu, làm giảm khả năng bôi trơn và tăng nguy cơ bó máy.

3. Vận hành xe trong điều kiện khắc nghiệt

- Chạy xe quá tốc độ: Chạy xe quá tốc lớn sẽ làm tăng nhiệt độ động cơ, gây áp lực lên các chi tiết máy, dễ dẫn đến tình trạng bó máy.

- Kéo quá tải: Kéo quá tải khiến động cơ phải hoạt động quá công suất, gây quá nhiệt và tăng nguy cơ hỏng hóc.

4. Bỏ qua các dấu hiệu bất thường của xe

- Tiếng kêu lạ từ động cơ: Nếu nghe thấy tiếng kêu lạ phát ra từ động cơ, có thể là dấu hiệu của việc các chi tiết máy bị mòn hoặc hư hỏng.

- Đèn báo hiệu trên bảng điều khiển: Các đèn báo như đèn báo nhiệt độ, đèn báo áp suất dầu... khi sáng lên là dấu hiệu cảnh báo cần kiểm tra và khắc phục ngay.

5. Vấn đề về hệ thống nhiên liệu

- Nhiên liệu bị lẫn nước: Trong điều kiện ẩm ướt, nhiên liệu có thể bị lẫn nước, gây ra hiện tượng gỉ sét các bộ phận kim loại trong hệ thống nhiên liệu, ảnh hưởng đến quá trình đốt cháy và gây bó máy.

- Bơm nhiên liệu hỏng: Bơm nhiên liệu không cung cấp đủ lượng nhiên liệu cần thiết cho động cơ cũng là một nguyên nhân gây bó máy.

- Lọc nhiên liệu bị tắc: Lọc nhiên liệu bị tắc sẽ làm giảm lưu lượng nhiên liệu đến động cơ, gây khó khăn cho quá trình đốt cháy và dẫn đến bó máy.

Vấn đề về hệ thống đánh lửa

- Bugi bị bẩn hoặc hỏng: Bugi có nhiệm vụ tạo tia lửa điện để đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu. Nếu bugi bị bẩn hoặc hỏng, tia lửa điện sẽ yếu hoặc không tạo ra được, làm giảm hiệu suất đốt cháy và gây khó khăn cho động cơ.

- Dây cao áp bị hỏng: Dây cao áp có nhiệm vụ dẫn điện từ cuộn dây đến bugi. Nếu dây cao áp bị hỏng, tia lửa điện sẽ không truyền đến bugi được, gây ảnh hưởng đến quá trình đốt cháy.

Vấn đề về hệ thống làm mát

- Bơm nước hỏng: Bơm nước có nhiệm vụ tuần hoàn nước làm mát trong động cơ. Nếu bơm nước hỏng, nước làm mát sẽ không được tuần hoàn, gây quá nhiệt động cơ và dẫn đến bó máy.

- Bình giãn nở bị hỏng: Bình giãn nở có chức năng chứa lượng nước làm mát thừa và cân bằng áp suất trong hệ thống làm mát. Nếu bình giãn nở bị hỏng, hệ thống làm mát sẽ không hoạt động hiệu quả, gây quá nhiệt động cơ.

Ví dụ thực tế:

- Một người thường xuyên đổ xăng tại những cây xăng không rõ nguồn gốc, chất lượng nhiên liệu kém. Sau một thời gian sử dụng, xe bắt đầu có hiện tượng khó khởi động và cuối cùng bị bó máy do nhiên liệu bị lẫn nước gây gỉ sét hệ thống nhiên liệu.

- Một người lái xe thường xuyên quên thay dầu nhớt định kỳ. Dầu nhớt cũ bị ô nhiễm, cặn bẩn tích tụ làm tăng ma sát giữa các chi tiết máy, gây quá nhiệt và dẫn đến bó máy.

6. Dấu hiệu nhận biết xe sắp bị bó máy:

Ngoài những dấu hiệu đã nêu ở trên, xe sắp bị bó máy còn có thể có các triệu chứng như: động cơ mất công suất, xe rung lắc mạnh, khói trắng hoặc khói đen bốc ra từ ống xả, mùi khét...

Khi xe bị bó máy, bạn nên tắt máy ngay, gọi cứu hộ và không cố gắng tự sửa chữa. Việc tự ý sửa chữa có thể làm tình trạng hư hỏng trở nên nghiêm trọng hơn.

7. Cách phòng tránh bó máy

Bó máy là một tình trạng nghiêm trọng có thể gây ra nhiều hư hại cho động cơ ô tô.

Để tránh tình trạng này nên thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng xe định kỳ. Đây là cách tốt nhất để phát hiện và khắc phục sớm các vấn đề của động cơ.

Sử dụng đúng loại dầu nhớt và nhiên liệu chất lượng: Nên sử dụng dầu nhớt và nhiên liệu có nhãn hiệu rõ ràng, chất lượng đảm bảo.

Chú ý đến các dấu hiệu bất thường của xe: Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào bất thường, hãy mang xe đi kiểm tra ngay.

Không để động cơ quá nóng: Nếu thấy động cơ quá nóng, hãy dừng xe ngay và tắt máy để động cơ nguội.

Tránh vận hành xe trong điều kiện khắc nghiệt: Không nên chạy xe quá tốc độ, kéo quá tải hoặc di chuyển trong điều kiện đường sá xấu.

Khi phát hiện xe có dấu hiệu bị bó máy, bạn nên liên hệ ngay với gara để được kiểm tra và sửa chữa. Việc khắc phục sớm sẽ giúp bạn tránh được những hư hỏng nghiêm trọng hơn và tiết kiệm chi phí sửa chữa.