Niềm tin - thử thách thực sự đối với các doanh nghiệp AI

Nhãn hiệu trí tuệ nhân tạo (AI) không còn làm cho các công ty trở nên đặc biệt nữa. Trong thế giới ngày nay, đó là một thực tế cần được chấp nhận. Ngay cả chỉ một năm trước, nếu một doanh nghiệp chỉ cần đề cập đến việc sử dụng AI thì đã đủ để ngay lập tức thu hút sự chú ý và tạo ấn tượng đổi mới. Các nhà đầu tư nhanh chóng hào hứng, và các phương tiện truyền thông nhanh chóng đưa tin về "câu chuyện nóng hổi" tiếp theo.

Tất nhiên, điều đó không phải lúc nào cũng có nghĩa là những tuyên bố đó là sự thật. Khái niệm "rửa tiền bằng AI" - khi các công ty xuyên tạc hoặc thậm chí nói dối trắng trợn về việc sử dụng các công cụ AI trong hoạt động của họ - chắc chắn đã gây ra không ít thiệt hại cho ngành công nghiệp này khi nó còn phổ biến.

Nhưng ngày nay, ngay cả khi không có những lời nói dối như vậy, hiệu ứng mới lạ của AI cũng đang biến mất. Tất cả công ty công nghệ tài chính (fintech) hiện nay đều có một câu chuyện nào đó về AI. Các nền tảng tuân thủ sử dụng giám sát AI. Các ngân hàng và công ty fintech nói về cá nhân hóa dịch vụ dựa trên AI. Chatbot và trợ lý AI được sử dụng trên hầu hết mọi nền tảng, bất kể ngành nào.

Ở thời điểm hiện tại, việc nói rằng một công ty sử dụng AI gần như giống như việc nói rằng công ty đó có một trang web. Mọi người đã quen với việc này một cách mặc định. Và điều này tạo ra một môi trường giao tiếp rất khác.

Làn sóng đầu tiên của các công ty AI chủ yếu phải thuyết phục khách hàng rằng công nghệ này là khả thi. Nhiệm vụ đó chắc chắn đã được hoàn thành. Giờ đây, làn sóng thứ hai phải đối mặt với nhiệm vụ thuyết phục mọi người rằng việc triển khai AI cụ thể của họ là đáng tin cậy, hữu ích và đáng được chú ý trong một thị trường vốn đã quá đông đúc.

Đầu tư vào AI đã tăng mạnh trong hai năm qua. Chi tiêu của doanh nghiệp cho AI thế hệ mới đã tăng từ 11,5 tỷ USD năm 2024 lên 37 tỷ USD năm 2025. Đó là mức tăng trưởng 220% so với năm trước. Các công ty khởi nghiệp tập trung vào AI tiếp tục thống trị những cuộc thảo luận về vốn đầu tư mạo hiểm, đến mức hầu hết mọi công ty công nghệ hiện nay đều cảm thấy áp lực phải định vị mình là một phần của cuộc đua này.

Nhưng một điều khác cũng đã xảy ra: người tiêu dùng trở nên hiểu biết hơn. Nếu ban đầu, AI nghe có vẻ như một điều gì đó lạ lẫm và kỳ diệu thì hiện nay mọi người đã thực sự sử dụng nó. Họ đã có thời gian để nhận ra AI có thể hữu ích, nhưng cũng nhận ra rằng công nghệ này đi kèm với những khó khăn và hạn chế riêng.

Do đó, việc "được hỗ trợ bởi AI" không còn đủ để nổi bật. Người tiêu dùng đã vượt qua giai đoạn đó. Một trong những sai lầm lớn nhất hiện nay là khi các công ty vẫn cho rằng họ chưa làm được điều đó.

Hiện nay, cuộc thảo luận xoay quanh một điểm sâu sắc hơn nhiều: "AI thực sự cải thiện điều gì cho tôi?" Đối với các công ty tập trung vào AI đang cạnh tranh để thu hút sự chú ý, lợi ích từ phương pháp cụ thể của họ giờ đây là sàn đấu chính mà họ phải giành chiến thắng.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các công ty tài chính và fintech, bởi vì dịch vụ tài chính được xây dựng dựa trên sự tin tưởng. Mọi người có thể chấp nhận hoặc thậm chí thấy hài hước trước những sai sót từ một ứng dụng giải trí, nhưng họ sẽ không hài lòng khi tiền bạc hoặc dữ liệu cá nhân của họ bị đặt vào rủi ro do sự cố của AI.

Các số liệu cho thấy rõ khoảng cách về lòng tin này. Trong khi việc ứng dụng AI tiếp tục tăng trưởng, chỉ có 13% số người tiêu dùng thực sự tin tưởng vào các hệ thống AI, và khoảng 30% vẫn giữ thái độ trung lập thay vì tự tin. Nhiều người vẫn cảm thấy không thoải mái khi trao cho AI quyền kiểm soát hoàn toàn đối với các quyết định quan trọng, đặc biệt là trong những lĩnh vực liên quan đến tài chính hoặc dữ liệu cá nhân.

Đồng thời, chính các doanh nghiệp cũng thường góp phần vào vấn đề lòng tin bằng cách triển khai những mô hình AI trước khi xây dựng các cấu trúc cần thiết để quản lý chúng.

Một cuộc khảo sát gần đây của tổ chức nghiên cứu thị trường McKinsey cho thấy chưa đến 15% các tổ chức nhận được sự chấp thuận đầy đủ về bảo mật và công nghệ thông tin trước khi triển khai các tác nhân AI. Hay nói cách khác, phần lớn các hệ thống này được đưa ra mà không có sự giám sát và khung trách nhiệm phù hợp xung quanh chúng.

Thực tế này hiện đã trở thành thách thức mang tính quyết định của giai đoạn ứng dụng AI tiếp theo. Thị trường không còn hỏi liệu các công ty có thể sử dụng AI hay không. Mà đang hỏi liệu họ có thể sử dụng nó một cách có trách nhiệm hay không. Và đó chính là lý do tại sao hoạt động truyền thông về AI từ nay trở đi cần phải rất khác so với những gì chúng ta đã thấy trong chu kỳ đầu tiên.

Để vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua AI, các công ty phải giải thích một cách rõ ràng và thực tế về cách thức hệ thống của họ hoạt động và mang lại lợi ích gì cho người dùng. Và sau đó, họ phải tiếp tục chứng minh điều đó thông qua hành động bền vững.

Tính minh bạch và quản trị giờ đây là một tính năng của sản phẩm. Cho dù là với đối tác, khách hàng hay cơ quan quản lý, các doanh nghiệp ngày càng cần chứng minh rằng họ có trách nhiệm trong việc sử dụng AI trong hoạt động.  Đến nay, AI đã không còn chỉ là một công cụ tiếp thị đơn thuần mà đang ngày càng trở thành một lớp cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh trong hoạt động của doanh nghiệp. Điều đó có nghĩa là nó cần được quản lý đúng cách, để những sai sót có thể xảy ra không gây ra thiệt hại về danh tiếng và tài chính cho các bên liên quan.