Nỗi lo dư cung đẩy giá dầu rơi xuống mức đáy 5 năm

Giá dầu thế giới khép phiên giao dịch ngày 16/12 ở mức thấp nhất kể từ tháng 2/2021, trong bối cảnh lo ngại dư cung kéo dài, trong khi triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine trở nên rõ nét hơn, làm dấy lên kỳ vọng các biện pháp trừng phạt đối với Moskva có thể được nới lỏng.

Tại phiên này, giá dầu Brent Biển Bắc giảm 1,64 USD/thùng, tương đương 2,71%, xuống còn 58,92 USD/thùng. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng mất 1,55 USD, tương đương 2,73%, về mức 55,27 USD/thùng.

Ông Janiv Shah, chuyên gia phân tích tại công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy, cho biết giá dầu Brent đã lần đầu tiên trong nhiều tháng đã rơi xuống dưới mốc 60 USD/thùng, khi thị trường đánh giá khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình có thể mở đường cho nguồn cung dầu Nga quay trở lại thị trường, khiến tình trạng dư cung thêm trầm trọng.

Diễn biến này xuất hiện sau khi Mỹ đề xuất cung cấp các bảo đảm an ninh theo mô hình Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cho Ukraine, trong khi các nhà đàm phán châu Âu báo cáo đạt được tiến triển trong các cuộc thảo luận ngày 15/12, làm dấy lên lạc quan rằng xung đột Nga – Ukraine có thể sớm khép lại.

Đáng chú ý, chênh lệch giá hợp đồng dầu Brent hợp đồng kỳ hạn 6 tháng đã chuyển sang trạng thái “contango” – giá giao sau cao hơn giá giao ngay – lần đầu tiên kể từ tháng 10/2025, phản ánh kỳ vọng nguồn cung dồi dào trong thời gian tới.

Các nhà phân tích của ngân hàng Barclays dự báo giá dầu Brent trung bình năm 2026 vào khoảng 65 USD/thùng, nhỉnh hơn một chút so với đường cong kỳ hạn hiện tại, trong bối cảnh thị trường đã phần nào phản ánh mức dư cung dự kiến khoảng 1,9 triệu thùng/ngày.

Theo bà Angie Gildea, Giám đốc chiến lược năng lượng của công ty kiểm toán KPMG tại Mỹ, đà giảm giá hiện nay cho thấy những đặc điểm mang tính cấu trúc của thị trường năng lượng toàn cầu: nguồn cung dồi dào trong khi nhu cầu tăng trưởng chậm. Nếu không xuất hiện các rủi ro địa chính trị mới hoặc thay đổi chính sách đáng kể, tình trạng giá yếu có thể kéo dài sang năm tới.

Áp lực lên thị trường còn gia tăng sau khi dữ liệu kinh tế Trung Quốc công bố ngày 15/12 cho thấy triển vọng nhu cầu toàn cầu suy yếu. Theo ông Tony Sycamore, chuyên gia phân tích thị trường tại ngân hàng IG, số liệu kém tích cực từ Trung Quốc làm dấy lên lo ngại rằng nhu cầu khó có thể hấp thụ hết lượng nguồn cung đang tăng nhanh.

Cụ thể, tăng trưởng sản lượng công nghiệp của Trung Quốc trong tháng 11/2025 đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 15 tháng, trong khi doanh số bán lẻ chỉ tăng ở tốc độ chậm nhất kể từ tháng 12/2022 – giai đoạn chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19.

Ở chiều ngược lại, lo ngại dư cung phần nào được kìm hãm sau khi Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu ngoài khơi Venezuela vào tuần trước. Tuy nhiên, giới giao dịch và phân tích cho rằng lượng dầu lưu kho trên biển vẫn ở mức cao, trong khi Trung Quốc gia tăng mua dầu từ Venezuela nhằm phòng ngừa nguy cơ quốc gia sản xuất dầu này bị trừng phạt, khiến tác động hỗ trợ giá từ sự kiện này trở nên hạn chế.