Ô tô nhập khẩu giá rẻ: “Giấc mơ” có thật?

Bộ Tài chính cho biết, thực hiện đúng lộ trình giảm thuế của các Hiệp định tự do thương mại như: Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định đối tác thương mại Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA), Hiệp định đối tác thương mại Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) hay sắp tới là Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam từng bước bước cắt giảm thuế quan theo và áp dụng mức hạn ngạch nhập khẩu.

Với việc tham gia vào các Hiệp định thương mại quốc tế, giá xe ô tô nhập khẩu của Việt Nam được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể. Ảnh: TTXVN

Theo ông Hà Duy Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Tài chính, do ô tô cũ là mặt hàng không khuyến khích nhập khẩu nên mức hạn ngạch được xây dựng nhỏ để kiểm soát tốt số lượng ôtô cũ vào Việt Nam.

Cụ thể, hạn ngạch thuế quan đối với ô tô cũ với lượng ban đầu là 66 chiếc, lượng hạn ngạch sẽ tăng dần và đạt 150 chiếc kể từ năm thứ 16. Thuế trong hạn ngạch sẽ giảm về 0% vào năm thứ 16. Thuế ngoài hạn ngạch thực hiện theo mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN). Con số hạn ngạch như trên sẽ không tác động lớn tới thị trường trong nước.

Ông Hà Duy Tùng cũng cho biết thêm, xe dung tích xi lanh lớn được xóa bỏ thuế sớm hơn các dòng xe có dung tích nhỏ hơn là do xuất phát từ yêu cầu bảo hộ với mặt hàng trong nước.

Ô tô sản xuất trong nước chủ yếu là các dòng xe có dung tích xi lanh dưới 3.000cc nên thời gian xóa bỏ thuế nhập khẩu sẽ có lộ trình dài hơn, sau 13 năm từ khi cam kết TPP chính thức có hiệu lực. Với những dòng xe có dung tích lớn hơn, lộ trình xóa thuế nhập khẩu là sau 10 năm.

“Và khi mức thuế suất giảm dần, lượng xe sẽ vào Việt Nam nhiều hơn với đa dạng chủng loại. Khi đó, sẽ có sự cạnh tranh và giá kỳ vọng sẽ giảm”, ông Tùng chia sẻ.

Xe ô tô cũ nhập khẩu vào Việt Nam sẽ được áp dụng mức hạn ngạch nhập khẩu theo lộ trình kéo dài. Ảnh: TTXVN

Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng về mặt nguyên tắc, nếu thuế nhập khẩu được xóa bỏ, giá nhiều mẫu xe sẽ giảm mạnh và người dân hoàn toàn có thể kỳ vọng sở hữu những dòng xe nhập khẩu có giá “bình dân”.

Tuy nhiên, ngoài thuế nhập khẩu giá xe ô tô nhập khẩu còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố về thuế, phí khác như thuế tiêu thụ đặc biệt. Đây được coi là 2 dòng thuế chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu giá xe nhập khẩu.

Theo phương án tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các dòng xe ôtô nhập khẩu được Chính phủ trình Quốc hội, từ ngày 1/7/2016 sẽ tăng mạnh thuế đối với các dòng xe có công suất lớn. Chiều ngược lại, Chính phủ chọn phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dòng xe ưu tiên phát triển có dung tích xi lanh dưới 2.0 với mức giảm 5-25%.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cho biết việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô nhập khẩu mới là để đảm bảo công bằng với xe sản xuất trong nước.

Việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô nhập khẩu mới nhằm đảm bảo công bằng với xe sản xuất trong nước. Ảnh: TTXVN

Trong khi đó, ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ chính sách Thuế (Bộ Tài chính) nhận định, việc giảm thuế ở các dòng xe nhỏ nhằm thúc đẩy tiêu thụ dòng xe cá nhân kích thước nhỏ, tiêu thụ ít năng lượng, phù hợp với hạ tầng giao thông và thu nhập của người dân.

Theo lộ trình, trong 2 năm 2016, 2017, thuế suất tiêu thụ đặc biệt cho xe dung tích dưới một lít sẽ giảm 5% về 40%; năm 2018 giảm tiếp về 30% và năm 2019 chỉ còn 20%.

Do đó, tính toán của Vụ Chính sách Thuế cho thấy đến năm 2019 - thời điểm cuối cùng trong lộ trình giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, giá những dòng xe được ưu đãi nhất (xe dung tích dưới một lít) thậm chí có thể giảm 42% so với hiện nay.

Ngược lại, với quyết định tăng mạnh thuế tiêu thụ đặc biệt cao với dòng ôtô nhập khẩu dung tích lớn thì một số chuyên gia kinh tế cho rằng cách tính thuế này nhằm đảm bảo tính đồng bộ với Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

Lắp ráp ô tô tại Nhà máy ô tô Trường Hải. Ảnh: TTXVN

Song chuyên gia kinh tế Đỗ Duy Cường lại lo ngại phương án tính thuế này sẽ khiến thị trường ô tô nhập khẩu có nhiều biến động bởi các loại xe dung tích lớn có thể phải chịu mức thuế suất cao gấp 2,5 lần hiện nay khiến cho mức giá bán lẻ tăng lên đáng kể.

Bên cạnh đó, ngày 28/10 vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị định số 108/2015/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt thì giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ được tính trên giá bán buôn của các đơn vị nhập khẩu thay vì chỉ tính trên giá nhập khẩu (giá CIF) cộng với thuế nhập khẩu như trước đây.

Như vậy, với cách tính mới, giá thuế tiêu thụ đặc biệt phải cộng thêm cả lợi nhuận của doanh nghiệp, cước vận chuyển từ nơi sản xuất đến đại lý, chi phí bán hàng, quảng cáo...

Vì thế, xe ôtô nhập khẩu có thể sẽ tăng giá khi các doanh nghiệp bị đội thêm Thuế Tiêu thụ đặc biệt. Lộ trình giảm thuế nhập khẩu đã có nhưng với những biến động về thuế tiêu thụ đặc biệt thì giá xe nhập khẩu đến tay người tiêu dùng chưa chắc đã giảm, và giấc mơ sở hữu “xế hộp” của người tiêu dùng với giá bình dân dường như vẫn còn xa lắm./.