Ô tô Thái Lan chịu sức ép kép từ EV Trung Quốc và Trung Đông

Trong hơn 200.000 xe xuất khẩu từ Thái Lan sang Trung Đông năm 2025, xe bán tải chiếm khoảng 52%, tương đương hơn 100.000 xe. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đang chịu sức ép từ xung đột tại Trung Đông, sự cạnh tranh ngày càng gia tăng của xe điện (EV) Trung Quốc tại các thị trường châu Á và châu Đại Dương, cùng quá trình chuyển đổi từ xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) sang EV.

Ông Surapong Paisitpattanapong, Cố vấn Chủ tịch Nhóm Công nghiệp Ô tô và Người phát ngôn Nhóm Công nghiệp Ô tô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI), cho biết trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu ô tô của Thái Lan giảm đáng kể.

Trong đó, xung đột tại Trung Đông kéo dài khoảng 5-6 tháng khiến xuất khẩu sang khu vực này giảm hơn 36.000 xe, chủ yếu do hoạt động vận chuyển gặp khó khăn, đặc biệt tại khu vực eo biển Hormuz. 

Tại châu Á, sự gia tăng hiện diện của EV Trung Quốc cũng tạo sức ép đối với ô tô Thái Lan. Một số nước giảm thuế để hỗ trợ nhập khẩu EV Trung Quốc trong bối cảnh giá dầu tăng cao, trong khi xe Trung Quốc có lợi thế về giá. Do đó, doanh số ô tô Thái Lan tại thị trường châu Á giảm hơn 15.000 xe. Tính chung hai thị trường, xuất khẩu của Thái Lan giảm gần 50.000 xe.

Trước tình hình trên, mục tiêu xuất khẩu ô tô năm 2026 được điều chỉnh từ 950.000 xe xuống 900.000 xe. Theo ông Surapong, mục tiêu mới vẫn có khả năng đạt được, nhưng phụ thuộc đáng kể vào diễn biến xung đột tại Trung Đông và quá trình chuyển đổi sang EV tại Australia.

Trong khi thị trường Trung Đông giảm thị phần từ 20% xuống 14%, Australia tăng trưởng và trở thành thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất của Thái Lan, chiếm 30%; thị trường châu Á chiếm 28%. Tuy nhiên, Australia và New Zealand đang trở thành những thị trường cần theo dõi khi EV Trung Quốc ngày càng gia tăng thâm nhập, tạo sức ép đối với xe nhập khẩu từ Nhật Bản, Thái Lan và Hàn Quốc.

Australia mỗi năm nhập khẩu hơn 1,2 triệu ô tô và Thái Lan xuất khẩu khoảng 200.000 xe sang thị trường này. Các quy định kiểm soát khí thải ngày càng nghiêm ngặt đang buộc các hãng xe phải đẩy nhanh quá trình thích ứng.

Trong khi đó, các thương hiệu Trung Quốc đang đưa nhiều mẫu xe hybrid (HEV) và hybrid sạc ngoài (PHEV) vào Australia. Do hạn chế về hệ thống trạm sạc tại quốc gia có diện tích rộng lớn, xe hybrid vẫn đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng.

Hiện cơ cấu xuất khẩu ô tô Thái Lan vẫn chủ yếu là xe ICE và HEV của các hãng Nhật Bản. Tuy nhiên, EV sản xuất tại Thái Lan bắt đầu được xuất khẩu nhiều hơn, gồm xe du lịch và xe bán tải. Các hãng Isuzu và Toyota bắt đầu sản xuất EV tại Thái Lan từ tháng 4/2025, tập trung xuất khẩu xe bán tải điện sang châu Âu.

Về thị trường trong nước, doanh số được dự báo vượt mục tiêu đề ra, trong đó EV là động lực quan trọng. Tuy nhiên, phần lớn EV bán chạy vẫn là xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU), khiến các nhà sản xuất linh kiện trong nước đề nghị Chính phủ điều chỉnh cơ cấu thuế nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng nội địa.

Ông Surapong cảnh báo xuất khẩu giảm cũng sẽ tác động tới các nhà máy sản xuất linh kiện và lao động. Trong hơn 200.000 xe xuất khẩu sang Trung Đông năm ngoái, xe bán tải chiếm khoảng 52%, tương đương hơn 100.000 xe.

Mặc dù Thái Lan vẫn có sản lượng ô tô cao nhất khu vực, doanh số bán trong nước đã giảm xuống vị trí thứ ba ASEAN, sau Indonesia và Malaysia, trong khi Việt Nam đang bám đuổi. Theo ông Surapong, nếu kinh tế Thái Lan tiếp tục tăng trưởng thấp, doanh số trong nước và xuất khẩu giảm, các hãng xe có thể cân nhắc lại việc duy trì cơ sở sản xuất tại nước này trong dài hạn.

Ông cho rằng Chính phủ cần khẩn trương thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng đi đôi với duy trì chuỗi cung ứng. Theo đó, bên cạnh EV, cần quan tâm các xe ICE đáp ứng tiêu chuẩn phát thải, xe bán tải sử dụng B20 và ô tô sử dụng năng lượng thay thế như gasohol.

Ông cũng đề xuất Chính phủ kích thích các ngành có chuỗi cung ứng lớn như ô tô và bất động sản, đồng thời phối hợp với các ngân hàng sử dụng cơ chế bảo lãnh rủi ro tín dụng nhằm khuyến khích cho vay.

Đối với ngành ô tô, xe sản xuất trong nước có tỷ lệ nội địa hóa lên tới 90%; việc gia tăng sản lượng và doanh số sẽ tạo tác động lan tỏa tới các ngành sản xuất linh kiện, tín dụng, bảo hiểm và việc làm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.