Pháp trao trả cho Côte d’Ivoire chiếc trống “biết nói”

Ngày 7/7, Quốc hội Pháp đã chính thức thông qua quyết định trao trả cho Côte d’Ivoire chiếc trống Djidji Ayokwe - hiện vật từng bị thực dân Pháp chiếm đoạt từ bộ tộc Ebrie vào năm 1916. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực hồi hương các hiện vật văn hóa thời kỳ thuộc địa Pháp.

Chiếc trống Djidji Ayokwe, dài hơn 3m, nặng tới 430 kg, được gọi là chiếc trống “biết nói” vì từng là công cụ truyền tin quan trọng giữa các cộng đồng, như cảnh báo người dân về các đợt quân dịch của thực dân.

Hạ viện Pháp đã bỏ phiếu đồng thuận về việc đưa trống Djidji Ayokwe ra khỏi bộ sưu tập quốc gia sau khi Thượng viện thông qua đề xuất này hồi tháng 4. Chiếc trống hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Quai Branly-Jacques Chirac ở thủ đô Paris.

Cuối năm 2018, Chính phủ Côte d’Ivoire đã chính thức đề nghị Paris trao trả trống Djidji Ayokwe trong số 148 hiện vật bị đưa sang Pháp trong thời kỳ thuộc địa. Trong một cam kết năm 2021, Tổng thống Emmanuel Macron đã hứa hồi hương chiếc trống này cùng các hiện vật có giá trị khác về quốc gia Tây Phi.

Ông Serge Alain Nhiang'O , nhà sáng lập hiệp hội Ivoire Black History Month tại Abidjan cho biết cộng đồng địa phương đã đề nghị hồi hương chiếc trống từ khi giành độc lập năm 1960. Ông nhấn mạnh sự trở về của hiện vật này là sự kiện mang tính biểu tượng lớn.

Ông Clavaire Aguego Mobio, tù trưởng bộ tộc Ebrie, gọi cam kết của Tổng thống Macron năm 2021 là “một bước ngoặt lịch sử” bởi cộng đồng của ông từ lâu đã không còn hy vọng về sự trở lại của chiếc trống “biết nói”.

Kể từ khi nhậm chức vào năm 2017, Tổng thống Macron đã thể hiện thái độ cởi mở hơn so với những người tiền nhiệm trong việc nhìn nhận quá khứ thực dân của Pháp tại châu Phi. Hồi hương hiện vật của châu Phi là một phần cốt lõi trong chiến lược thiết lập mối quan hệ mới của Pháp với lục địa này.

Tổng thống Macron đã thành lập nhiều ủy ban sử học để rà soát và nghiên cứu mối quan hệ lịch sử giữa Pháp và các nước từng là thuộc địa của nước này như Cameroon, Algeria, Senegal và Haiti.

Bên cạnh đó, một phiên bản mới của dự thảo luật toàn diện nhằm cho phép hồi hương toàn bộ hiện vật thời thuộc địa sẽ được trình lên nội các vào cuối tháng này, và được kỳ vọng có thể đưa ra thảo luận tại Quốc hội trước cuối năm nay.

Hiện Pháp vẫn lưu giữ hàng chục nghìn hiện vật văn hóa và cổ vật có nguồn gốc từ các nước thuộc địa trong giai đoạn từ thế kỷ 16 đến nửa đầu thế kỷ 20. Theo một báo cáo năm 2018, có khoảng 90.000 hiện vật từ khu vực châu Phi hạ Sahara đang được lưu giữ, trưng bày tại các bảo tàng công lập của Pháp.