Pháp xem xét siết chặt chi tiêu do tác động từ xung đột Trung Đông

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu ngày 19/5 cảnh báo tình hình tài chính công của nước này đang chịu áp lực ngày càng lớn do tác động từ xung đột tại Trung Đông, đồng thời cho biết Chính phủ có thể phải tăng mức cắt giảm chi tiêu ngân sách trong năm nay.

Phát biểu trước Quốc hội, ông Lecornu cho biết kế hoạch tiết kiệm 6 tỷ euro (6,8 tỷ USD) thông qua đóng băng và cắt giảm một số khoản chi ngân sách được công bố hồi tháng 4/2026 “sẽ phải được xem xét lại” trong thời gian tới. Dù Chính phủ chưa công bố con số mới, nhiều chính trị gia cho rằng khoản tiết kiệm cần thiết có thể tăng lên từ 6-8 tỷ euro (6,8-9 tỷ USD).

Chính phủ Pháp hiện đối mặt hàng loạt sức ép cùng lúc như chi phí trả nợ công tăng mạnh, giá năng lượng leo thang, lạm phát quay trở lại, kinh tế tăng trưởng chậm và nguy cơ thất nghiệp gia tăng. Theo ước tính của Pháp, riêng chi phí trả lãi nợ công sẽ tăng thêm khoảng 4 tỷ euro (4,5 tỷ USD) trong năm nay và có thể lên tới 10 tỷ euro (11,3 tỷ USD) vào năm tới.

Ông Lecornu cho hay cuộc khủng hoảng địa chính trị hiện nay đang tác động trực tiếp tới đời sống người dân Pháp, đặc biệt thông qua giá xăng dầu và chi phí sinh hoạt. Theo ông, tình trạng này có thể còn kéo dài do cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt.

Trong bối cảnh đó, các Bộ trưởng Tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) họp tại Paris cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ bất ổn kinh tế toàn cầu, đồng thời kêu gọi mở lại eo biển Hormuz và tăng cường phối hợp nhằm ứng phó với các thách thức hiện nay.

Chính phủ Pháp dự kiến sẽ công bố bản cập nhật kế hoạch tài chính công vào tháng 6 tới. Tuy nhiên, khả năng trình dự luật điều chỉnh ngân sách giữa năm hiện được đánh giá là khó xảy ra do liên minh cầm quyền không nắm đa số tuyệt đối tại Quốc hội.

Một trong những biện pháp đang được Chính phủ cân nhắc là tạm đóng băng cơ chế giảm đóng góp xã hội cho doanh nghiệp vốn được điều chỉnh theo mức tăng của lương tối thiểu. Theo kế hoạch, mức lương tối thiểu tại Pháp sẽ tăng thêm 2,4% ngay từ tháng 6 tới. Giới chức kinh tế Pháp cho rằng trong bối cảnh ngân sách căng thẳng, Nhà nước buộc phải lựa chọn giữa việc tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp hay ưu tiên các gói hỗ trợ khẩn cấp khác.

Thủ tướng Lecornu dự kiến tổ chức họp báo ngày 22/5 để công bố thêm các biện pháp hỗ trợ dành cho những ngành nghề chịu ảnh hưởng nặng bởi giá nhiên liệu tăng cao như nông dân, ngư dân, lái xe taxi và những người thường xuyên phải sử dụng ô tô. Theo người phát ngôn Chính phủ Pháp Maud Bregeon, các biện pháp hỗ trợ mới sẽ được triển khai theo hướng “có mục tiêu” thay vì hỗ trợ đại trà.

Tính đến nay, tổng giá trị hỗ trợ mà Chính phủ Pháp dành cho các đối tượng bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng đã lên tới khoảng 380 triệu euro (430 triệu USD). Tuy nhiên, Paris cho rằng ngân sách công hiện không còn nhiều dư địa để mở rộng hỗ trợ trên quy mô lớn.

Trong khi đó, đảng Tập hợp quốc gia (RN) tiếp tục gây sức ép yêu cầu Chính phủ giảm thuế năng lượng và biến vấn đề giá xăng dầu thành một chủ đề tranh luận lớn trước thềm bầu cử tổng thống. Chủ tịch RN Jordan Bardella đề xuất giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với các mặt hàng năng lượng từ 20% xuống còn 5,5%, coi năng lượng là mặt hàng thiết yếu.

Tuy nhiên, Chính phủ Pháp cho rằng việc giảm mạnh thuế nhiên liệu có thể khiến hụt thu ngân sách mà chưa chắc giúp hạ nhiệt giá xăng dầu trong thời gian dài. Theo ước tính của Paris, nguồn thu thuế từ nhiên liệu của Pháp đã giảm khoảng 105 triệu euro (119 triệu USD) kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng phát.