Phát huy vai trò bổ trợ giữa doanh nghiệp nhà nước và tư nhân

Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68) và Nghị quyết số 79-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước (Nghị quyết 79) đang đặt ra những yêu cầu mới đối với mô hình tăng trưởng của Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng.

Việc đánh giá đầy đủ vai trò của hai khu vực kinh tế chủ lực, cũng như làm rõ cơ chế phối hợp hiệu quả giữa nhà nước và thị trường là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Theo các chuyên gia kinh tế, trong giai đoạn phát triển mới thì kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân không đối lập mà bổ trợ lẫn nhau trong một hệ sinh thái phát triển thống nhất. Kinh tế nhà nước đóng vai trò định hướng, dẫn dắt và bảo đảm các cân đối lớn; còn kinh tế tư nhân là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Do đó, hoàn thiện thể chế để hai khu vực phát triển hài hòa, phát huy đúng vai trò theo tinh thần Nghị quyết 68 và 79 sẽ là yếu tố quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao vị thế của nền kinh tế Việt Nam.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, thành phố rất cần sự tham vấn từ cộng đồng học thuật, chuyên gia, doanh nghiệp,… tham gia phân tích khả năng và điều kiện đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Từ đó, thành phố nhận diện những động lực tăng trưởng mới và đề xuất đa dạng chính sách khai thác hiệu quả dư địa phát triển trên địa bàn.

Ngoài ra, cộng đồng học thuật, chuyên gia, doanh nghiệp,… cũng có thể đề xuất chính sách thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn trong một số ngành công nghệ cao, kinh tế số và dịch vụ giá trị gia tăng cao. Đồng thời, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước, đặc biệt trong vai trò dẫn dắt phát triển hạ tầng, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Trong giai đoạn phát triển mới, TP. Hồ Chí Minh xác định mục tiêu tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thành phố định hướng phát triển trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao; đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển hạ tầng hiện đại và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Để đảm bảo triển khai những định hướng chiến lược này, TP. Hồ Chí Minh cũng đang đối mặt với nhiều thách thức. Trước hết tăng trưởng kinh tế của thành phố trong những năm gần đây chưa thực sự ổn định, có sự dao động giữa các giai đoạn phục hồi nhanh và những năm tăng trưởng thấp, trong khi các động lực tăng trưởng truyền thống đang dần suy giảm. Năng suất lao động của thành phố tuy ở mức cao so với bình quân cả nước nhưng tốc độ cải thiện còn chậm và chưa tạo được bứt phá.

Cùng với đó, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp đại diện cho đổi mới sáng tạo và tiến bộ công nghệ mới đạt khoảng 35–38% tăng trưởng, thấp hơn mục tiêu trên 45% mà thành phố đặt ra. Điều này cho thấy, động lực tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò.

TS. Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Đầu tư tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) và Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA) phân tích, khu vực kinh tế tư nhân tuy năng động nhưng quy mô doanh nghiệp còn nhỏ, năng lực công nghệ và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chưa thực sự tạo ra các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn.

Trong khi đó, khu vực kinh tế nhà nước vẫn cần tiếp tục được tái cơ cấu để nâng cao hiệu quả, tăng vai trò dẫn dắt và phối hợp tốt hơn với khu vực tư nhân. Ngoài ra, khu vực kinh tế nào tồn tại những thách thức về hạ tầng, chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực, liên kết vùng và thể chế quản lý đô thị,… đặt ra yêu cầu phải có những cách tiếp cận chính sách mới.

Còn PGS. TS. Bùi Quang Hùng, Phó Giám đốc phụ trách Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh ((UEH) cho rằng, Nghị quyết 68 xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, trong khi Nghị quyết 79 khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, thực hiện chức năng dẫn dắt và điều tiết nền kinh tế. Hai khu vực này tạo thành hai trụ cột chiến lược của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hiệu quả của khu vực kinh tế nhà nước chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ, trong khi khu vực tư nhân vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận các nguồn lực phát triển. Điều này đòi hỏi Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng, tiếp tục hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định và bình đẳng hơn.

Từ năm 2020-2025, UEH đã tổ chức chương trình “Kết nối cộng đồng - Lan tỏa tri thức - Hành động bền vững” nhằm xây dựng một nền tảng kết nối rộng mở giữa nhà trường, doanh nghiệp và xã hội.

Trong đó, chuỗi sự kiện UEH SHARING & GIVING - CAREER FAIR là một phần của chương trình và chuỗi sự kiện năm 2026 vừa diễn ra đã ghi nhận gần 14 tỷ đồng đóng góp cho hoạt động giáo dục và phát triển bền vững; kết nối hơn 5.000 cơ hội việc làm chất lượng cao đến sinh viên, người học và người lao động.

Chuỗi sự kiện năm 2026 cũng thu hút hơn 60 doanh nghiệp uy tín từ nhiều lĩnh vực trọng điểm như tài chính - ngân hàng, kiểm toán, công nghệ, thương mại điện tử, sản xuất, logistics,… cho thấy không chỉ mang lại những giá trị thiết thực, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng của chương trình “Kết nối cộng đồng - Lan tỏa tri thức - Hành động bền vững” từ xây dựng nền tảng kết nối sang đồng kiến tạo giá trị cùng cộng đồng và xã hội.

Trên cơ sở nền tảng này, một hệ sinh thái hợp tác thực chất đã hình thành với những dấu ấn tiêu biểu: hơn 1.500 đối tác được kết nối, hơn 213 tỷ đồng học bổng được trao đến trên 16.000 người học, cùng hàng ngàn cơ hội thực tập, nghiên cứu và trải nghiệm thực tiễn cho sinh viên.

PGS. TS. Bùi Quang Hùng chia sẻ thêm, thông qua chương trình “Kết nối cộng đồng - Lan tỏa tri thức - Hành động bền vững”, UEH mong muốn cùng doanh nghiệp, đối tác và cộng đồng không chỉ đóng góp nguồn lực, mà đồng hành kiến tạo những giá trị dài hạn cho xã hội.

Khi tri thức được lan tỏa đúng cách, đó sẽ là nền tảng bền vững nhất cho sự phát triển, nhất là có sự chung tay của các nhà là nhà trường, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.