Chính sách thuế tiếp sức doanh nghiệp

Tuy nhiên, để chính sách thực sự chuyển hóa thành động lực tăng trưởng, việc hỗ trợ cần đi cùng với đơn giản hóa thủ tục, nâng khả năng tiếp cận và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì thị trường.

*Thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh

Thời gian qua, nhiều chính sách thuế được triển khai theo hướng giảm nghĩa vụ tài chính, hỗ trợ dòng tiền và tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp duy trì, phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Nghị quyết số 204/2025/QH15 tiếp tục giảm 2% thuế suất giá trị gia tăng (GTGT) đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, từ 10% xuống 8% đến hết năm 2026. Cùng với đó, Nghị định số 245/2026/NĐ-CP quy định gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất trong năm 2026.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 198/2025/QH15 có chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập theo quy định.

Mới đây, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm 2026 và 2027. Theo đó, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế phải nộp.

Với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, đây là nhóm có nguồn lực tài chính hạn chế, khả năng tích lũy và chống chịu trước biến động thị trường chưa cao. Vì vậy, giảm nghĩa vụ thuế có thể tạo thêm khoảng đệm tài chính để các cơ sở kinh doanh duy trì dòng tiền, bổ sung vốn lưu động, đầu tư máy móc, mở rộng quy mô và giữ việc làm cho người lao động.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà - Ban Quản lý, phát triển nguồn thu (Cục Thuế), thời gian gần đây, chính sách thuế đối với doanh nghiệp có nhiều thay đổi theo hướng giảm gánh nặng tài chính, hỗ trợ dòng tiền, tăng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, đồng thời giảm chi phí tuân thủ thông qua cải cách quản lý thuế và chuyển đổi số.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, những chính sách này không chỉ giảm nghĩa vụ thuế mà quan trọng hơn là tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp tích lũy vốn, tái đầu tư và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Từ thực tế hoạt động, ông Phạm Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc Công ty cổ phần Vật liệu mới Viglue đánh giá các chính sách gia hạn thời gian nộp thuế là kịp thời và phù hợp. Nguồn lực có thêm từ chính sách hỗ trợ sẽ được doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào sản xuất, đồng thời hỗ trợ tăng thu nhập để giữ chân người lao động.

Đại diện doanh nghiệp mong muốn cơ quan chức năng có hướng dẫn cụ thể về điều kiện, tiêu chí được hưởng các chính sách hỗ trợ thuế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong các khâu thủ tục để việc tiếp cận chính sách thuận lợi, nhanh chóng.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, tác động của chính sách thuế không chỉ nằm ở khoản tiền được giảm hoặc gia hạn. Trong điều kiện dòng tiền có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng duy trì sản xuất, việc giảm nghĩa vụ thuế giúp doanh nghiệp có thêm dư địa để thanh toán chi phí, bổ sung vốn lưu động và thực hiện các kế hoạch đầu tư.

Khi một phần nghĩa vụ thuế được giữ lại, doanh nghiệp có thêm nguồn lực để tiếp tục vận hành, đầu tư và tạo việc làm, thay vì phải dành toàn bộ nguồn tiền cho nghĩa vụ tài chính trong ngắn hạn.

*Để nguồn lực thuế quay trở lại nền kinh tế

Tác động tích cực của chính sách giảm thuế sẽ rõ hơn khi doanh nghiệp thực sự duy trì được hoạt động, có thị trường và tạo ra doanh thu, lợi nhuận. Vì vậy, giảm thuế là một nguồn hỗ trợ trực tiếp nhưng không phải điều kiện duy nhất để khu vực doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh phục hồi, phát triển.

Ông Bùi Khánh Dũng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Musa Pacta, cho biết những năm gần đây hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn, trong đó tác động từ các cuộc xung đột trên thế giới đã ảnh hưởng đáng kể đến doanh nghiệp, kể cả với doanh nghiệp có thị trường xuất khẩu.

Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, Công ty Cổ phần Musa Pacta có nhu cầu đầu tư phát triển vùng trồng lớn. Theo ông Bùi Khánh Dũng, nếu được giảm thuế, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực để tiếp tục đầu tư vào sản xuất.

Đối với hộ kinh doanh, tác động của chính sách giảm thuế cũng được nhìn nhận trực tiếp hơn, bởi đây là nhóm thường có quy mô vốn nhỏ, khả năng tích lũy hạn chế và chịu ảnh hưởng nhanh từ biến động sức mua.

Bà Trần Thị Thúy Loan - chủ hộ kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết hoạt động buôn bán của các hộ kinh doanh hiện gặp nhiều khó khăn. Việc giảm thuế sẽ tạo thêm động lực để các hộ tiếp tục duy trì kinh doanh trong bối cảnh thời gian qua nhiều hàng quán phải đóng cửa, hoạt động buôn bán gặp khó khăn.

Tuy nhiên, bên cạnh mức giảm thuế, khả năng tiếp cận chính sách cũng là vấn đề được doanh nghiệp quan tâm.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, qua thực tiễn triển khai và ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp, khó khăn hiện nay không chỉ nằm ở mức thuế phải nộp mà còn ở khả năng tiếp cận và thực hiện chính sách. Vướng mắc thứ nhất là hệ thống chính sách hỗ trợ được quy định ở nhiều văn bản, với đối tượng, điều kiện, thời gian và cách xác định mức miễn, giảm, gia hạn khác nhau. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thường không có bộ phận chuyên trách về thuế.

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Thu Hà cũng nhận định, đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, vấn đề quan tâm không chỉ là mức thuế mà còn là cách thức kê khai, nộp thuế và chi phí tuân thủ. Việc chuyển sang phương thức kê khai, cùng với yêu cầu sử dụng hóa đơn và nền tảng số, cần có thời gian thích ứng, đặc biệt đối với những cơ sở kinh doanh còn hạn chế về nhân lực và kỹ năng công nghệ.

Chính sách thuế hiện nay có thể được nhìn nhận như một bước hỗ trợ trực tiếp, tạo thêm khoảng đệm tài chính cho khu vực kinh doanh nhỏ. Hiệu quả cuối cùng của chính sách sẽ được thể hiện qua việc nguồn lực được giữ lại có thực sự được đưa trở lại sản xuất, kinh doanh, đầu tư, tạo việc làm và mở rộng hoạt động hay không.

Ở góc độ vĩ mô, khoản thu ngân sách giảm đi trong ngắn hạn được kỳ vọng tiếp tục quay vòng trong nền kinh tế. Doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư, hoạt động sản xuất được duy trì hoặc mở rộng, doanh thu và việc làm được tạo thêm. Khi hoạt động kinh doanh phát triển, chính khu vực này có thể tạo ra nguồn thu mới cho ngân sách trong dài hạn.

Theo giới chuyên gia, nếu được tiếp cận thuận lợi, thủ tục rõ ràng và kết hợp với các giải pháp hỗ trợ thị trường, nguồn lực thuế được giảm có thể tiếp tục quay vòng trong nền kinh tế, góp phần củng cố khả năng chống chịu và tạo thêm dư địa cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh phát triển.

Xem thêm:

Tạo lực cho tăng trưởng 2 con số - Bài 1: Chính sách thuế và 3 trụ cột hỗ trợ doanh nghiệp

Tạo lực cho tăng trưởng 2 con số - Bài 2: Làm sạch dữ liệu, nâng hiệu quả quản lý thuế