Phát triển các mô hình trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đa dạng

Chiều 24/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng các đơn vị tổ chức Diễn đàn chính sách quốc gia phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo 2021 - 2025 và các hoạt động đối thoại giữa lãnh đạo Bộ, địa phương với các nhà đầu tư.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết, những năm gần đây, được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng như các hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam đã có những sự phát triển mạnh mẽ.

Nguồn đầu tư cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp tục tăng cao. Từ khi triển khai Đề án 844 Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia từ năm 2016 đến nay, Việt Nam từ hệ sinh thái khởi nghiệp kém năng động, nay đã vươn lên.

Theo Báo cáo chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) công bố tháng 10/2023, Việt Nam tiếp tục có sự cải thiện thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo, tăng 2 bậc so với năm 2022, từ vị trí 59 lên 57. Việt Nam duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp, chỉ sau Ấn Độ.

Chỉ số xếp hạng của bảng xếp hạng các hệ sinh thái khởi nghiệp trên toàn cầu StartupBlink năm 2023 cũng cho thấy, hệ sinh thái của các thành phố của Việt Nam, như: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có cải thiện, tiếp tục tăng trưởng, đưa Việt Nam xếp hạng thứ 58 trên thế giới. Sau thời kỳ COVID-19, thu hút vốn đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam đã dần tăng trưởng trở lại, với 634 triệu USD năm 2022 và đạt gần 500 triệu USD trong nửa đầu năm 2023.

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh, những con số trên cho thấy, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam đang trên đà phát triển và thể hiện tiềm năng mạnh mẽ. Việc phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, mục tiêu cuối cùng là tạo ra môi trường thuận lợi để hình thành, phát triển các doanh nghiệp khởi sáng hỗ trợ cần thiết phải có hành lang pháp lý, chính sách và các chủ thể hỗ trợ mạnh.

Đó là các Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo làm hạt nhân để huy động khai thác, liên kết, tối ưu hóa các nguồn lực trong hệ sinh thái từ địa phương, trung ương, từ khu vực tư nhân và cả từ nước ngoài.

Hiện nay, cả nước đã hình thành nhiều đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Gần 20 địa phương đã và đang hình thành các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, gần 100 cơ sở ươm tạo, tổ chức thúc đẩy kinh doanh đã và đang hoạt động, nhiều trung tâm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của quốc tế đã mở chi nhánh hoặc phối hợp mở các không gian đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Phát triển thị trường và Doanh nghiệp khoa học công nghệ cho biết, mô hình trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo rất đa dạng, hiện đang nhiều bên làm, với nhiều cách thức khác nhau, từ trung ương đến địa phương, từ các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, các tập đoàn đến các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức quốc tế. Việc phối hợp, liên kết các nguồn lực với nhau là vấn đề cần đặt ra, đặc biệt là hợp tác công - tư, hợp tác 3 bên (nhà trường - nhà quản lý - nhà doanh nghiệp), hợp tác trong nước - nước ngoài...

Theo ông Phạm Hồng Quất, việc phát triển các trung tâm tại Việt Nam cần thiết nhất là những nguồn lực mềm, bên cạnh cơ sở hạ tầng; thứ hai là vị trí, với vai trò kết nối các nguồn lực. Trong các nguồn lực mềm, nguồn lực con người là hết sức quan trọng: Con người để vận hành, quản lý các chương trình trong trung tâm, chuyên gia từ doanh nghiệp để tư vấn, cố vấn, hỗ trợ cho doanh nghiệp và các hạt giống nhà sáng lập từ khu vực trường đại học, viện nghiên cứu.

Tại Diễn đàn, các đại biểu phân tích, trao đổi về các nguồn lực hỗ trợ cho hoạt động của các trung tâm, cơ chế, chính sách tài chính cho việc vận hành, phát triển các trung tâm; các chương trình, hoạt động đào tạo, nâng cao năng lực, ươm tạo, thúc đẩy kinh doanh, phát triển thị trường... Bên cạnh đó, các địa phương cần xây dựng chiến lược phát triển hệ sinh thái riêng, trên cơ sở khai thác nguồn lực, thế mạnh, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.