Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong các ngành công nghiệp chiến lược

Ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68) đã thể hiện rõ quyết tâm của Đảng, Chính phủ trong việc tạo điều kiện tối đa cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân.

Với vai trò là cầu nối với cộng đồng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nhà đầu tư, NIC xác định sẽ tiếp tục thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển các ngành công nghệ chiến lược.

Đó là tiếp tục nâng cao nhận thức và năng lực của cộng đồng về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Theo đó, NIC đã và sẽ triển khai sâu rộng hơn các chương trình phối hợp với các đối tác lớn như Google (phát triển nền tảng số), Samsung (đào tạo về công nghệ 4.0), và gần đây là Intel với chương trình "AI for All" (AI cho mọi người) để phổ cập kiến thức trí tuệ nhân tạo một cách dễ hiểu.

Bên cạnh đó, NIC tiếp tục thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam thông qua việc nâng cao chất lượng, số lượng và vai trò của hệ sinh thái trong việc thúc đẩy các ngành công nghiệp chiến lược. NIC sẽ tổ chức các sự kiện lớn như Triển lãm Quốc tế Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam International Innovation Expo - VIIE), các diễn đàn về đầu tư, và đặc biệt là Ngày hội Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam Innovation Day) dự kiến kéo dài 3-5 ngày vào tháng 10 hàng năm theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Các diễn đàn quốc tế về AI, đầu tư cho đổi mới sáng tạo cũng sẽ tiếp tục được tổ chức, kèm theo các báo cáo chuyên sâu để cung cấp thông tin cho cộng đồng.

Cùng với đó, NIC cũng sẽ đóng vai trò đầu mối trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đặc biệt là điều phối triển khai Quyết định 1017/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050 với mục tiêu đến năm 2030 có 50.000 kỹ sư.

Hiện, NIC đang hợp tác với nhiều đối tác công nghệ hàng đầu thế giới như Cadence, Synopsys, Meta, Nvidia… để triển khai đào tạo, cung cấp phần mềm thiết kế vi mạch và phát triển nhân lực cho AI.

Mặt khác, NIC cũng sẽ tiếp tục phát triển Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam Innovation Network), kết nối các trí thức, chuyên gia công nghệ người Việt trên toàn thế giới để tham gia vào phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao trong nước; đồng thời, tập trung phát triển hệ thống các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo tại các trường đại học. Hiện đã có gần 80 trường đại học tham gia, nhằm xây dựng một mạng lưới thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo ngay từ sinh viên.

Giám đốc Vũ Quốc Huy cho biết thêm, Việt Nam đã từng bước xây dựng được những nền tảng vững chắc để thu hút nguồn vốn tư nhân cho đổi mới sáng tạo. Việt Nam đã có những điều kiện hết sức thuận lợi; đó là có một hệ thống chính trị ổn định. Lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ban, ngành đều rất ủng hộ và quán triệt chủ trương thúc đẩy toàn diện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để hình thành khung thể chế cho hoạt động này.

Tiếp đến, Việt Nam đang dần hoàn thiện hệ thống pháp luật cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Từ Nghị định 94/2020/NĐ-CP quy định về cơ chế, chính sách ưu đãi đối với NIC, Nghị định số 97/2025/NĐ-CP quy định cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù dành cho NIC mới đây, đến việc chuẩn bị ban hành Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tất cả đều hướng tới việc luật hóa các cơ chế, chính sách theo hướng mở, thông thoáng hơn.

“Hoạt động đổi mới sáng tạo vốn rất linh hoạt, cần thay đổi kịp thời, do đó hệ thống pháp luật phải có độ mở nhất định để tạo điều kiện cho các nguồn vốn đầu tư vào công nghệ mới, công nghệ tiên tiến”, Giám đốc Vũ Quốc Huy cho hay.

Cùng với đó, Việt Nam có một đội ngũ nguồn nhân lực trẻ, dồi dào và có nhiều tiềm năng. Với dân số 100 triệu người đang ở thời kỳ dân số vàng, lực lượng lao động Việt Nam rất có năng khiếu và ham thích các lĩnh vực STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học). Đây là lợi thế cạnh tranh lớn.

Ngoài ra, cơ chế hoạt động của NIC cũng tạo ra một hạt nhân để thúc đẩy nguồn vốn đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, cùng với các khu công nghệ cao và các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo khác trong thời gian tới.