Phê duyệt kế hoạch vốn ODA giai đoạn mới

Vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài chỉ sử dụng cho chi đầu tư phát triển trên cơ sở danh mục các mục tiêu hoặc chương trình, dự án cụ thể. Ảnh minh họa: TTXVN

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn ký Quyết định số 441/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch thực hiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 (Kế hoạch).

*Đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển

Quyết định nêu rõ: Huy động và phân bổ các nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài với quy mô và cơ cấu phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương trong giai đoạn 2026 - 2030.

Cụ thể, dự kiến bố trí vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài để đáp ứng nhu cầu giải ngân, thực hiện của: các dự án đã có danh mục cụ thể bao gồm những dự án đang thực hiện, chuyển tiếp từ giai đoạn 2021 - 2025 và những dự án mới đang trong quá trình chuẩn bị dự kiến sẽ hoàn thành thủ tục và có nhu cầu giải ngân một phần trong giai đoạn 2026 - 3030; các dự án hạ tầng lớn, dự án trọng điểm quốc gia trong giai đoạn 2026 - 2030 hiện chưa xác định phương thức, mô hình đầu tư và nguồn vốn đầu tư cụ thể (trong trường hợp những dự án này có nhu cầu bố trí vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài); những mục tiêu, chương trình, dự án đầu tư công khác theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền.

Phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo hiệu quả hợp tác chặt chẽ và xây dựng mối quan hệ tin cậy, thấu hiểu, tôn trọng lẫn nhau với đối tác phát triển để khai thác, huy động hiệu quả viện trợ không hoàn lại và các nguồn vốn vay ODA có điều kiện ưu đãi cao; lựa chọn các nguồn vốn vay ưu đãi nước ngoài có điều kiện phù hợp; định hướng các nguồn vốn vào lĩnh vực, địa bàn và chương trình, dự án ưu tiên của Việt Nam và hướng đến hài hòa hóa quy trình, thủ tục của cả hai phía.

Xây dựng phương án và triển khai việc chuẩn bị, phê duyệt, đàm phán, ký kết và thực hiện các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài trong khuôn khổ Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Kế hoạch đầu tư công trung hạn, Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, Kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2026 - 2030, đảm bảo có sự gắn kết chặt chẽ với các mục tiêu phát triển đột phá về tăng trưởng kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân; bảo đảm an ninh năng lượng; phát triển giáo dục và đào tạo; nâng cao sức khỏe nhân dân.

Giải quyết căn bản các khó khăn, vướng mắc cản trở tiến độ và chất lượng chuẩn bị, phê duyệt và triển khai dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.

Thúc đẩy hiện đại hóa, số hóa công tác quản lý vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài ở các cấp và các bước quy trình, thủ tục theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình và giám sát xã hội; phát huy tính khách quan, chủ động; cải thiện hiệu quả và tiến độ giải quyết công việc.

*Định hướng đối với vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài

Vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài thực hiện theo định hướng: Ưu tiên đầu tư vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài cho mục tiêu, chương trình, dự án trọng điểm cụ thể có tác động lan tỏa, đột phá bên cạnh cải thiện hạ tầng kinh tế - xã hội. Vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài chỉ sử dụng cho chi đầu tư phát triển trên cơ sở danh mục các mục tiêu hoặc chương trình, dự án cụ thể, được huy động và triển khai dựa trên phân tích, đánh giá thận trọng về điều kiện vay, tính khả thi, hiệu quả, cân đối giữa các vùng miền, lĩnh vực và đảm bảo các chỉ tiêu an toàn nợ công và khả năng trả nợ, phù hợp với kế hoạch đầu tư công, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030; trong đó dành ưu tiên cao nhất cho phát triển cơ sở hạ tầng trọng điểm có "tính lan tỏa", tạo "đột phá" và "chuyển đổi trạng thái" ở cấp quốc gia, vùng và tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương bên cạnh việc cải thiện, giải quyết các vấn đề về hạ tầng kinh tế - xã hội, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và thiên tai, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

Xác định vốn vay ưu đãi nước ngoài có vai trò bổ sung cho các nguồn vốn đầu tư phát triển khác: Định vị vốn vay ưu đãi nước ngoài trong tổng thể các nguồn vốn đầu tư phát triển của Chính phủ, địa phương, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp với vai trò bổ sung cho phần còn thiếu sau khi huy động các nguồn vốn trong nước và các nguồn vốn khác có điều kiện thuận lợi hơn; sử dụng trong các lĩnh vực vốn đầu tư công trong nước, vốn vay ODA ưu đãi cao không có đủ khả năng đáp ứng và khó thu hút đầu tư tư nhân.

Ưu tiên thu hút và sử dụng trước các nguồn vốn có điều kiện vay thuận lợi, ít ràng buộc; quy trình, thủ tục nhanh chóng, linh hoạt; nhiều lựa chọn về sản phẩm tài chính phù hợp với đặc thù của Việt Nam; có hỗ trợ hoặc cơ hội về chuyển giao công nghệ, kỹ thuật chuyên sâu và kèm thêm các khoản viện trợ không hoàn lại.

Bên cạnh vay vốn tài trợ dự án theo cách truyền thống, sử dụng linh hoạt và cân đối hài hòa với các sản phẩm cho vay khác và ODA thế hệ mới như vay hòa ngân sách, tiếp cận nhiều giai đoạn, giải ngân dựa trên kết quả...; đồng thời phối hợp hiệu quả với phát hành các công cụ vay nợ trên thị trường tài chính quốc tế để đáp ứng yêu cầu đầu tư thực tế trong giai đoạn 2026 - 2030.

Để đáp ứng nguyên tắc và đảm bảo theo đúng định hướng về thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030, Kế hoạch đưa ra 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp cần tập trung thực hiện.

Cụ thể là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách; nhóm nhiệm vụ, giải pháp trong trao đổi, đàm phán với nhà tài trợ về chính sách, ưu tiên, điều kiện và giải quyết quy trình, thủ tục cung cấp vốn; nhóm nhiệm vụ, giải pháp cải thiện tiến độ, hiệu quả và chất lượng chuẩn bị, phê duyệt và triển khai chương trình, dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài; nhóm nhiệm vụ, giải pháp đổi mới phương thức huy động và quản lý rủi ro vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài; nhóm nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ tiếp thu và phổ biến công nghệ, kỹ thuật cao thông qua dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.