Phòng vệ thương mại có ý nghĩa như nào tới ngành sản xuất nội địa?

Hội thảo "Phòng vệ thương mại - Công cụ bảo vệ lợi ích ngành sản xuất nội địa trong bối cảnh hội nhập. Ảnh: Ngọc Quỳnh/BNEWS/TTXVN

Phòng vệ thương mại được xem là công cụ hữu hiệu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các ngành sản xuất nội địa trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, hiện chưa nhiều doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp nắm vững hoặc có các hiểu biết nhất định về chính sách pháp luật phòng vệ thương mại hoặc có các kỹ năng sử dụng hiệu quả công cụ này.

Đây là những nhận định được đưa ra tại hội thảo "Phòng vệ thương mại - công cụ bảo vệ lợi ích ngành sản xuất nội địa trong bối cảnh hội nhập" được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng với Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) phối hợp tổ chức sáng 27/10, tại Hà Nội.

Khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) cho hay, với 13 hiệp định thương mại tư do (FTA) hiện đang có; đặc biệt là Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), Việt Nam đã và đang mở cửa mạnh mẽ thị trường nội địa cho hàng hóa từ 51 nước đối tác. Điều này giúp thị trường Việt Nam trở nên sôi động và cạnh tranh hơn.

Tuy nhiên, hiện tượng nhập khẩu ồ ạt gây cạnh tranh không lành mạnh của hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài cũng xuất hiện, có khả năng gây thiệt hại đáng kể và đe dọa tới lợi ích trong lâu dài của một số ngành sản xuất trong nước. 

Việc tổ chức sự kiện này nhằm mục đích hỗ trợ các doanh nghiệp, các hiệp hội tìm hiểu kỹ càng hơn; hướng dẫn các kỹ năng cơ bản để sử dụng công cụ phòng vệ thương mại ở Việt Nam trong từng ngành, lĩnh vực sản xuất hàng hóa trong nước.

Đồng thời, tham gia đóng góp ý kiến ngay từ đầu với các khung khổ chính sách pháp luật mới về phòng vệ thương mại ở Việt Nam như dự thảo Đề án nâng cao năng lực phòng vệ thương mại hay dự thảo Thông tư thực hiện Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) cùng các hướng dẫn chi tiết về quy trình nộp đơn kiện và tham gia các vụ kiện phòng vệ thương mại, bà Trang nhấn mạnh. 

Cũng tại hội thảo, ông Lê Triệu Dũng, Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) khái quát bối cảnh hội nhập và các nguy cơ từ việc hàng hóa nhập khẩu ồ ạt vào Việt nam sẽ ảnh hưởng như thế nào với các ngành sản xuất nội địa.

Công cụ phòng vệ thương mại có vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho hàng hóa Việt Nam; cũng như các ngành sản xuất ở Việt Nam.

Do đó, trước hiện trạng doanh nghiệp và các hiệp hội chưa thực sự biết cách vận dụng hiệu quả công cụ phòng vệ thương mại, việc đề ra các giải pháp hỗ trợ, đánh giá tính khả thi và hợp lý khi triển khai là rất quan trọng. 

Giới thiệu dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Hiệp định EVFTA về phòng vệ thương mại, ông Dũng cho biết, thông tư này áp dụng biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển tiếp, biện pháp chống bán phá giá và biện pháp chống trợ cấp để thực thi Hiệp định EVFTA.

Cùng với đó, quy định các cơ quan quản lý Nhà nước của Việt Nam có thẩm quyền điều tra, áp dụng và xử lý biện pháp phòng vệ thương mại để thực thi hiệp định.

Thương nhân Việt Nam, thương nhân của các vùng lãnh thổ thuộc Liên minh châu Âu và khu vực thuộc lãnh thổ hải quan của EU cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài khác có liên quan đến điều tra, áp dụng và xử lý biện pháp phòng vệ thương mại để thực thi hiệp định.

Đề cập tới việc cải thiện năng lực sử dụng công cụ phòng vệ thương mại trong thực tế, ông Vũ Tuấn Nghĩa, Phó Trưởng phòng, Phòng Điều tra chống bán phá giá và trợ cấp, Cục Phòng vệ Thương mại chia sẻ những điều doanh nghiệp cần biết để bảo đảm lợi ích trong các vụ kiện; những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong việc sử dụng công cụ phòng vệ thương mại; cùng với đó, đưa ra lời khuyên với các nhóm doanh nghiệp đi kiện và nhóm bị kiện hay nhóm có lợi ích liên quan trong từng bước cơ bản của vụ kiện phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam.../.