Phương hướng phòng trừ bệnh hại mới, tối ưu hóa năng suất cây trồng

Ngày 21/7, tại thành phố Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk), Hội nghiên cứu bệnh hại thực vật Việt Nam phối hợp với trường Đại học Đông Á, trường Đại học Tây Nguyên tổ chức hội thảo quốc gia với chủ đề “Bệnh hại thực vật Việt Nam lần thứ 22”.

Hơn 130 đại biểu là các chuyên gia, nhà nghiên cứu đầu ngành ở các viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành công nghệ thực phẩm, ngành nông nghiệp trong cả nước tham dự hội thảo. 

Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Triệu Mẫn, Chủ tịch Hội nghiên cứu bệnh hại thực vật Việt Nam cho biết, trong 22 năm qua, hội đã tổ chức 22 hội thảo cấp quốc gia, công bố 693 công trình nghiên cứu khoa học; trong đó có 564 công trình có ứng dụng phòng trừ trực tiếp mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực cho cây trồng. Nhiều vi sinh vật gây bệnh mới có tên các tác giả Việt Nam đã có trong ngân hàng gene của thế giới.

Bên cạnh đó, những năm qua, hội đã tạo ra các giống, dòng cây chống bệnh, phương hướng phòng trừ mới, sản xuất nhiều sản phẩm chẩn đoán và chế phẩm sinh học. Nổi bật là hội đã đóng góp quan trọng trong kết quả dập tắt dịch bệnh lúa lùn xoăn lá, lúa vàng lùn tại miền Tây Nam bộ,… cùng nhiều bệnh khác bảo vệ được sản xuất lương thực. Các biện pháp phòng trừ của hội đã đi đúng hướng bảo vệ môi trường với nhiều biện pháp sinh học và canh tác kết hợp.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đã trình bày 11 báo cáo khoa học với các đề tài như: Giống kháng bệnh trong kỷ nguyên omics, triển vọng quản lý bền vững bệnh hại thực vật, ứng dụng vi sinh vật trong quản lí tuyến trùng, bệnh héo rũ Panama trên chuối ở Việt Nam và định hướng nghiên cứu, xác định tác nhân gây bệnh héo xanh trên cây khoai lang… Đây là những góc nhìn chuyên môn sâu, những kết quả nghiên cứu dày công phu về bệnh hại thực vật, ứng dụng công nghệ trong bảo vệ thực vật và tối ưu hóa năng suất cây trồng.

Qua đó, hội thảo đã là không gian để đại biểu trao đổi kiến thức, chia sẻ sáng kiến, đề xuất các biện pháp kỹ thuật mang tính ứng dụng cao thuộc lĩnh vực bệnh hại thực vật tại Việt Nam. Hội thảo cũng là diễn đàn phát triển các hợp tác đa phương trong hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ giữa các nhà khoa học, các viện nghiên cứu, đóng góp nhiều giải pháp hiệu quả trong phát triển bền vững các sản phẩm nông nghiệp ở các vùng kinh tế trọng điểm.

Chia sẻ tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thị Anh Đào, Hiệu trưởng Đại học Đông Á cho biết, nông nghiệp đóng góp 17% GDP cả nước và sử dụng khoảng 40% lực lượng lao động. Quá trình sản xuất còn phụ thuộc vào vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc trừ sâu bệnh, hạt giống, thức ăn chăn nuôi,... nhập khẩu từ nước ngoài. Nhiều sâu bệnh hại như tuyến trùng hại cà phê, bệnh chết nhanh trên cây tiêu, nấm bệnh gây hại trên nhiều đối tượng như sầu riêng, cà chua, ớt, dưa leo… còn chưa khắp phục, chữa trị kịp thời.

Đóng góp cùng chương trình hội thảo, Trường Đại học Đông Á dự kiến nghiên cứu các chế phẩm bảo vệ bệnh hai thực vật ở cây hồ tiêu, cây cà phê, cây sầu riêng,… và thành lập nhà máy gia công chế biến thực phẩm, mở trang trại thực nghiệp để các nhà khoa học làm thực nghiệm khi đưa ra mô hình và nhân rộng đại trà.

Tiến sĩ Đỗ Tiến Phát, Viện Công nghệ Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trình bày tại hội thảo đề tài “Phát triển và ứng dụng hệ thống chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9 nhằm nâng cao tính kháng bệnh phấn trắng trên cây đậu tương”. Tiến sĩ Đỗ Tiến Phát cho biết, đề tài đã được nghiên cứu trong 4 năm và chuẩn bị nghiệm thu kết quả, gửi đăng trên tạp chí quốc tế uy tín. Tham gia hội thảo, ngoài việc trình bày, nhóm nghiên cứu nhận được sự góp ý của các chuyên gia đầu ngành, các nhà khoa học. Đây là những góp ý rất hữu ích, giúp nhóm nghiên cứu phát triển hướng nghiên cứu tốt hơn cũng như mở rộng tiềm năng ứng dụng sản phẩm trong tương lai. Ngoài ra, hội thảo còn mở ra cơ hội hợp tác giữa nhóm với các đơn vị nghiên cứu về lĩnh vực bệnh hại thực vật.

Trong khuôn khổ chương trình hội thảo, trong 2 ngày 22 - 23/7, Hội nghiên cứu bệnh hại thực vật Việt Nam tổ chức tham quan khảo sát thực địa mô hình canh tác vườn tại tỉnh Đắk Lắk./.