Quản lý thị trường chủ động giám sát, ưu tiên phòng ngừa các hành vi vi phạm

Trong đó, xác định cấp Đội là hạt nhân trong việc xây dựng cán bộ quản lý thị trường chính quy, chuyên nghiệp, hiện đại.

Thông tin này được ông Trần Hữu Linh-Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) đưa ra tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2022 và triển khai nhiệm vụ năm 2023 do Tổng cục Quản lý thị trường tổ chức chiều 5/1 tại Hà Nội, theo hình thức trực tiếp.

Theo báo cáo của quản lý thị trường, năm 2022, lực lượng đã tiến hành thanh, kiểm tra 70.902 vụ, phát hiện, xử lý 43.989 vụ vi phạm (tăng 6% so với cùng kỳ năm 2021); chuyển cơ quan điều tra 127 vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Thu nộp ngân sách nhà nước trên 490 tỷ đồng (tăng 14% so với cùng kỳ năm 2021). Trị giá hàng tịch thu gần 96 tỷ đồng, trị giá hàng hóa áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc tiêu hủy hơn 19 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, cung đường vận chuyển hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ thay đổi, chuyển hướng và lắt léo hơn. Bởi hiện nay, do phía Trung Quốc đã xây dựng tường rào và kiểm soát chặt khu vực biên giới nên tình trạng hàng lậu vận chuyển qua đường mòn, lối mở, khu vực đồi núi giáp biên ở các tỉnh phía Bắc hầu như không có.

Hơn nữa, hàng lậu, hàng giả chuyển hướng đi theo các cửa khẩu tại miền Trung, Tây Nam Bộ, thậm chí còn vận chuyển ngược ra phía Bắc. Trong khi đó, tại thị trường nội địa, qua kiểm tra tại một số địa phương như Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Bắc Ninh, Tuyên Quang, Bình Dương, Thanh Hóa, Quảng Trị, Phú Yên... Tình trạng vận chuyển, kinh doanh hàng lậu, hàng giả, gian lận thương mại vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó phát hiện.

“Bên cạnh mặt hàng xăng dầu, năm 2022, toàn lực lượng đã tập trung kiểm tra những mặt hàng trọng tâm có nhu cầu tiêu dùng cao như quần áo, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc...", ông Trần Hữu Linh thông tin và cho biết, nửa cuối năm 2022, tình hình dịch COVID-19 tương đối ổn định, nền kinh tế vào giai đoạn phục hồi, bứt phá, thời điểm này, hàng hóa cũng được tung ra thị trường nhiều hơn, dẫn tới các hành vi vi phạm cũng gia tăng. Trong bối cảnh ấy, quản lý thị trường trở thành lực lượng tai mắt của ngành công thương trong cuộc chiến phòng, chống hàng giả, gian lận thương mại và buôn lậu.

Dù có nhiều dấu ấn ở 2022, song ông Trần Hữu Linh cũng thẳng thắn nhìn nhận, trong năm qua, việc phối hợp giữa các Cục Quản lý thị trường chưa thực sự hiệu quả, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp, nhất là việc chia sẻ thông tin, giám sát hàng hóa giữa các địa bàn.

Một số địa bàn chưa kiểm soát chặt chẽ thị trường, hiệu quả trong việc phát hiện, xử lý vi phạm hành chính ở nhiều nơi, nhất là ở một số địa bàn trọng điểm chưa cao, chưa phản ánh hết tình hình thị trường. Hơn nữa, trong quá trình thực thi công vụ, vẫn còn tình trạng công chức vi phạm nội quy, quy chế của cơ quan, vi phạm đạo đức nghề nghiệp, thiếu tinh thần trách nhiệm

Với những kinh nghiệm từ năm 2022, bước sang năm mới 2023, dự báo thị trường hàng hóa sẽ còn diễn biến phức tạp, vì vậy lực lượng quản lý thị trường sẽ tiếp tục thay đổi cách thức, phương thức làm việc; thực sự là đơn vị nắm đúng thực tiễn thị trường, tham mưu cho Bộ Công Thương, Chính phủ, hướng đến là lực lượng phản ứng nhanh, hoạt động hiệu quả 24/7.

Đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm, Tổng cục Quản lý thị trường cho rằng, năm 2022, hành vi vi phạm liên quan đến lĩnh vực này vẫn còn diễn biến phức tạp, nhất là trong các dịp nghỉ lễ. Trong năm, lực lượng liên tiếp phát hiện các vụ việc vận chuyển, tập kết, chế biến thực phẩm bẩn như thịt, mỡ, nội tạng động vật, trứng non… không rõ nguồn gốc, quá hạn sử dụng, có dấu hiệu hư hỏng chuẩn bị đưa ra thị trường để tiêu thụ.

Liên quan đến lĩnh vực xăng dầu, năm 2022, tình hình thị trường rất phức tạp do tác động của cuộc xung đột vũ trang giữa Nga và Ucraine; cấm vận dầu khí của Mỹ và các nước EU đối với Nga; cắt giảm công suất của Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn... đây là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng không đảm bảo nguồn cung xăng dầu tại một số địa phương, nhất là các tỉnh phía Nam, làm cho tình trạng vi phạm trong lĩnh vực xăng dầu gia tăng.

Trước tình hình này, lực lượng đã bám sát chỉ đạo của Bộ Công Thương, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tổ chức giám sát 100% các cửa hàng bán lẻ xăng dầu; kiểm tra, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, việc ký cam kết cũng là một giải pháp quan trọng, qua đó đã nâng cao ý thức trách nhiệm tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp, góp phần làm giảm thiểu các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.

“Năm 2022 là năm lực lượng quản lý thị trường có mặt ở mọi lúc, mọi nơi để tổ chức giám sát đối với hơn 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh xăng dầu trong bối cảnh nguồn cung và giá xăng dầu có nhiều biến động”, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh.

Đặc biệt, sau 2 năm nghiên cứu, triển khai áp dụng thử, lần đầu tiên Tổng cục Quản lý thị trường chính thức đưa Hệ thống INS vào việc kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính trên môi trường mạng từ ngày 01/2/2022; số hóa danh mục hồ sơ, tài liệu của các đơn vị tại khối cơ quan Tổng cục; xây dựng phần mềm lưu trữ điện tử cho toàn lực lượng…

Chia sẻ về tình hình chống buôn lậu trên biên giới, Đại tá Nguyễn Văn Hiệp - Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội biên phòng cho biết, đối tượng ở trên biên giới thường có quan hệ cấu kết với đối tượng ở trong nội địa.

Cụ thể, đối với tuyến biên giới Trung Quốc – Việt Nam, do nước bạn xây dựng tuyến hàng rào rất kiên cố, hoạt động buôn lậu trên biên giới ở tuyến này về cơ bản chấm dứt, nhưng lại nảy sinh ra 1 số gian lận thương mại ở cửa khẩu phía Bắc.

Riêng tuyến biên giới Việt- Lào, hàng hóa thông thương qua Việt - Lào không nhiều; tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, mùa nước đi bằng xuồng, mùa không có nước đi bằng xe máy, ô tô, rất thuận lợi cho đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới với mức độ nhỏ lẻ. Đây cũng là thách thức của lực lượng chống buôn lậu.

Trên tuyến biển, với hệ thống cảng biển nhiều, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua container rất lớn, đã nảy sinh ra các hoạt động của các đối tượng thành lập công ty ma, dùng công ty giả, giấy tờ giả trong nội địa, sau đó lợi dụng vấn đề quản lý rủi ro về hải quan, luồng xanh, luồng đỏ… để xuất nhập khẩu các lô hàng; trong đó, có những lô hàng cấm nhập, kê khai sai để trốn thuế.

Thời gian qua, bộ đội biên phòng đã triệt phá nhiều vụ việc liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại. Trong kết quả tích cực đó, có sự phối hợp với lực lượng quản lý thị trường.

Theo ông Lê Thanh Hải – Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, một trong những ấn tượng của lực lượng quản lý thị trường trong năm 2022 chính là quản lý thị trường ở một số địa phương đã tích cực hiệu quả trong việc phát hiện xử lý các kho hàng bán hàng lậu, hàng nhái.

“Trong năm 2022, sự phối hợp giữa các lực lượng trong Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Ban Chỉ đạo 389 các địa phương nhất là lực lượng quản lý thị trường, hải quan, biên phòng đã tốt hơn rất nhiều. Tuy nhiên, sự phối hợp này vẫn chưa được như mong muốn. Thời gian tới, cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa các lực lượng để tiếp tục phát huy hiệu quả trong chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả”, ông Lê Thanh Hải nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Minh Tuấn – Vụ trưởng Vụ điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) cho rằng, để chủ động phòng ngừa, tiềm ẩn những vi phạm về lý do thông quan hàng hoá, tuồn hàng giả, hàng lậu, hàng gian lận thương mại với các hình thức tinh vi hơn, nhất là về chuyển phát nhanh và sự nở rộ của thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội các lực lượng cần phối hợp chặt chẽ hơn.

Năm 2023, dự báo hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả sẽ còn diễn biến phức tạp, nhất là trên môi trường thương mại điện tử. Do vậy, để góp phần bảo đảm thị trường ổn định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong sản xuất, kinh doanh và quyền lợi người tiêu dùng, ông

Trần Hữu Linh khẳng định lực lượng quản lý thị trường đặt mục tiêu, thay đổi toàn diện phương thức làm việc; chủ động giám sát, ưu tiên phòng ngừa, trở thành lực lượng phản ứng nhanh, hoạt động hiệu quả 24/7 mọi lúc, mọi nơi.

Bên cạnh đó, tập trung phòng chống và xử lý hàng giả, gian lận thương mại trên môi trường thương mại điện tử; thực hiện chuyển đổi số toàn diện, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý địa bàn tập trung.

Ngoài ra, lực lượng sẽ siết chặt kỷ luật công vụ, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý đơn vị. Đặc biệt, hướng đến mục tiêu, cấp Đội là hạt nhân trong việc xây dựng người Quản lý thị trường chính quy, chuyên nghiệp, hiện đại.

Nhằm hiện thực hóa những mục tiêu trên, năm 2023, lực lượng quản lý thị trường cả nước sẽ tăng cường chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, đạo đức công vụ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động công vụ. Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu của lực lượng trong năm mới.

Ngoài ra, lực lượng cũng tăng cường hoạt động kiểm tra, thanh tra công vụ đột xuất đối với công chức, từng đơn vị trực thuộc Tổng cục Quản lý thị trường; xử lý nghiêm công chức vi phạm, đặc biệt là hành vi bảo kê, tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa./.