Quảng Ninh làm sạch dữ liệu đất đai - Bài 1: Thoát "đội sổ" bằng chiến dịch "10 ngày đêm" thần tốc

Từng đứng ở nhóm cuối bảng về tiến độ làm sạch dữ liệu đất đai với tỷ lệ đạt chưa đầy 0,5%, tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện một chiến dịch lội ngược dòng quyết liệt. Thông qua việc ban hành Kế hoạch số 158/KH-UBND và huy động tổng lực hệ thống chính trị trong chiến dịch "10 ngày đêm", tính đến 11 giờ ngày 4/5/2026, địa phương đã thực hiện chuẩn hóa và đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia 167.476 thửa đất, đạt tỷ lệ 53,40%. Đây là bước đi đột phá nhằm nhận diện và xử lý những tồn tại kinh niên trong quản lý địa chính, thiết lập hạ tầng số minh bạch để phục vụ công tác quản lý nhà nước và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân trên không gian số.

Bài 1: Thoát "đội sổ" bằng chiến dịch 10 ngày đêm thần tốc

Sau giai đoạn khởi đầu chưa chuẩn xác trong quá trình thu thập, xử lý dữ liệu khiến chỉ số làm sạch dữ liệu đất đai của tỉnh Quảng Ninh rơi xuống "đáy" bảng xếp hạng toàn quốc, tỉnh Quảng Ninh đã nhận diện thẳng thắn những lỗ hổng trong quản lý hồ sơ địa chính. Bằng việc kích hoạt chiến dịch "10 ngày đêm" với tinh thần không có ngày nghỉ, địa phương đã tạo nên bước ngoặt quan trọng, chuyển trạng thái từ quản lý hồ sơ giấy truyền thống sang xác lập nền tảng dữ liệu số, tạo tiền đề bứt phá cho công tác quản trị đất đai hiện đại.

Nhìn thẳng vào thực trạng "đội sổ" và những tồn tại kéo dài

Trong khi Quảng Ninh là địa phương luôn dẫn đầu về cải cách hành chính (chỉ số PCI), nhưng ở lĩnh vực dữ liệu đất đai, địa phương này lại rơi vào tình trạng "đội sổ" (đứng thứ 34/34 địa phương trong cả nước). Theo phân tích từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tại báo cáo 5547/BC-SNN&MT, nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ này là do dữ liệu đất đai của tỉnh cực kỳ phức tạp và thiếu tính thống nhất từ gốc. Qua rà soát, toàn tỉnh có tới hơn 15.000 thửa đất bị trùng lặp hoặc không có trong thực tế nhưng vẫn tồn tại trên hệ thống, gây nhiễu loạn dữ liệu nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, ông Đinh Công Bằng, Phó trưởng phòng Phát triển công nghệ và Cơ sở dữ liệu - Văn phòng Đăng ký đất đai cũng chỉ rõ: Đối với dữ liệu nhóm 2 chưa lên nhóm 1, đơn vị đã và đang tiến hành rà soát 4 yếu tố: thông tin thửa đất, thông tin dữ liệu không gian và đối khớp dân cư. Khi đảm bảo đủ 4 yếu tố này, thửa đất sẽ được xác định là đạt tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống" trên nhóm 1. Bên cạnh đó thông tin thửa đất của người dân qua nhiều thời kỳ biến động chưa được thống nhất và đồng bộ. Đặc biệt, thông tin về các chủ sử dụng đất hiện đang sinh sống ở địa phương khác rất khó thu thập. Ngoài ra, trình độ chuyên môn của cán bộ cấp xã và một số chi nhánh còn hạn chế; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin chưa kịp thời đáp ứng các công nghệ mới hiện nay.

Điểm yếu nhất thời gian qua là sự rời rạc giữa hồ sơ giấy và hồ sơ quét số hóa. Nhiều hồ sơ bị lỗi kỹ thuật khi đẩy lên hệ thống iLIS nhưng không được xử lý dứt điểm. Mặt khác, sự thiếu hiệp đồng giữa chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn và đơn vị công nghệ trong giai đoạn đầu đã tạo nên một "điểm nghẽn" lớn cho quá trình đồng bộ dữ liệu. Trong khi đó, áp lực từ Kế hoạch 515/KH-BCA-BNN&MT của liên bộ là rất lớn, nhưng sự chuẩn bị về hạ tầng kỹ thuật và nhân lực đối soát tại cấp xã, phường thời gian trước đó chưa đáp ứng được yêu cầu số lượng hồ sơ biến động khổng lồ của một địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh như Quảng Ninh.

Sau giai đoạn khởi đầu chưa chuẩn xác trong quá trình thu thập, xử lý dữ liệu khiến chỉ số làm sạch dữ liệu đất đai của tỉnh Quảng Ninh rơi xuống "đáy" bảng xếp hạng toàn quốc, tỉnh Quảng Ninh đã nhận diện thẳng thắn những lỗ hổng trong quản lý hồ sơ địa chính. Bằng việc kích hoạt chiến dịch "10 ngày đêm" với tinh thần không có ngày nghỉ, địa phương đã tạo nên bước ngoặt quan trọng, chuyển trạng thái từ quản lý hồ sơ giấy truyền thống sang xác lập nền tảng dữ liệu số, tạo tiền đề bứt phá cho công tác quản trị đất đai hiện đại.

Nỗ lực bứt phá từ cơ sở và tinh thần "làm sạch"

Nhìn thẳng vào thực tế, ông Nguyễn Văn Công – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ ra những tồn tại về dữ liệu bản đồ đã có sẵn nhưng việc tải lên hệ thống còn chậm và yêu cầu phía Vinaphone (VNPT) tăng cường đường truyền, có thể thuê ngoài để tăng tốc độ lên 3-4 lần. Ngoài ra VNPT phối hợp với Văn phòng Đăng ký đất đai cần tổ chức tập huấn tập trung cho ít nhất 54 đồng chí nòng cốt của các xã, phường, đặc khu để có thể "cầm tay chỉ việc" và giải đáp thắc mắc tại chỗ. Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề xuất trong quá trình làm sạch dữ liệu đất đai sẽ ưu tiên viết các công cụ (tool) hỗ trợ phần mềm để xử lý dữ liệu chồng lấn; nếu không có công cụ tự động thì phải huy động nhân lực thực hiện thủ công (tối ưu hóa dữ liệu không gian).

Phía tỉnh Quảng Ninh cũng đã đề nghị VNPT đã huy động thêm nhân sự tinh nhuệ nhất từ các tỉnh lân cận về hỗ trợ Quảng Ninh để đảm bảo chất lượng công việc. Với tinh thần làm sạch dữ liệu đất đai không phải là con số trên báo cáo, mà là nền tảng cốt lõi cho quản lý nhà nước và phát triển kinh tế số. Quyết tâm này được cụ thể hóa bằng việc thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ công tác cấp tỉnh do trực tiếp lãnh đạo tỉnh chỉ đạo trực tiếp.

Kết quả của tinh thần "tiến công" đó là một con số nhảy vọt: Tính từ ngày 21/4 đến 4/5/2026,  Quảng Ninh đã đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia đạt tỷ lệ 53,40% (tương đương 167.476 thửa đất). So với con số khiêm tốn 2.579 thửa của nhiều tháng trước đó, đây là một sự bứt phá ngoạn mục.

Trong chiến dịch này, những địa phương vốn được coi là "vùng sâu, vùng xa" hay hải đảo lại trở thành những điểm sáng dẫn đầu. Đặc khu Cô Tô, các xã Hải Sơn, Hải Ninh, Bình Liêu, Vĩnh Thực, Lục Hồn hay xã Cái Chiên, phường Yên Tử đã xuất sắc ghi tên vào danh sách các đơn vị hoàn thành 100% hoặc xấp xỉ 100% kế hoạch. Đặc biệt, tại các phường trọng điểm như Móng Cái 1 đạt 86,73%, Móng Cái 3 đạt 79,20%, Vàng Danh đạt 96,48%. Những "ngọn đèn không tắt" tại các trụ sở phường xuyên suốt kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 đã mang lại trái ngọt, giúp Quảng Ninh cải thiện được vị trí về làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai.

Chia sẻ về những áp lực trong chiến dịch, ông Bùi Huy Tường, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng và Đô thị phường Móng Cái 3 cho biết: Phường đã huy động toàn bộ cán bộ địa chính và những cán bộ có chuyên môn về đất đai trước đây để tập trung tổng lực cho nhiệm vụ rà soát. Thực hiện lọc trùng dữ liệu để loại bỏ các sai sót, đảm bảo tính chính xác cho "dữ liệu sạch. Đối với "dữ liệu sống" (dữ liệu biến động), các cán bộ địa chính phối hợp chặt chẽ với Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 13 để tập huấn và thống nhất phương án xử lý đồng bộ trên hệ thống.

Để có được những con số "biết nói" ấy là chuỗi ngày làm việc mệt mài, xuyên ngày sang đêm, cũng như kỳ nghỉ lễ. Anh Phạm Tiến Thắng, Công chức phường Móng Cái 3 vừa phải làm song hai phần việc là tiếp nhận, xử lý các thủ tục hành chính từ cổng dịch vụ công và cập nhật thông tin làm sạch dữ liệu đất đai. Anh Thắng cho biết, khối lượng công việc tại địa phương khá nhiều, đối với thủ tục hành chính thì cần phải xử lý đúng, kịp thời gian nếu không sẽ bị báo đỏ trên hệ thống, ảnh hưởng đến kết quả chung của toàn phường. Do vậy, hai việc phải làm song song và phải làm thêm giờ, thông ngày cuối tuần, kỳ nghỉ mới đáp ứng được yêu cầu.

Cuộc "lội ngược dòng" ngoạn mục về con số trong 10 ngày đêm thần tốc mới chỉ là bước đầu của hành trình làm sạch dữ liệu. Tuy nhiên, để những con số này thực sự tạo ra giá trị trong quản lý nhà nước, đòi hỏi một sự hiệp đồng tác chiến ở quy mô lớn hơn, chặt chẽ hơn giữa các lực lượng công nghệ và an ninh, nhằm xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu không chỉ "đúng, đủ" mà còn phải đảm bảo tính "sạch và sống" lâu dài.