Quốc hội cho ý kiến về cơ chế đặc thù phát triển Tp Hồ Chí Minh, Đà Nẵng

Chiều tối 24/11, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 51, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về các dự án Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh bổ sung nội dung về thành lập Khu thương mại tự do và loại bỏ quy định về thành phố Thủ Đức do triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Thủ Đức đã kết thúc hoạt động từ ngày 1/7/2025.

Về nội dung quan trọng của Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, liên quan thành lập Khu thương mại tự do Thành phố Hồ Chí Minh, quy định khung pháp lý đầy đủ cho mô hình này gồm 7 chính sách. Đó là: Phân cấp Ủy ban Nhân dân Thành phố quyết định thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới Khu thương mại tự do; Hội đồng Nhân dân Thành phố quyết định trình tự, thủ tục thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới Khu thương mại tự do; Giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp Thành phố thực hiện các chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trực tiếp đối với Khu thương mại tự do; Thẩm quyền quản lý của cơ quan Hải quan; Cho phép giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu đối với các dự án đầu tư trong Khu thương mại tự do (trừ dự án nhà ở thương mại); Cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư; Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, nhà khoa học, người lao động chất lượng cao; Cho phép doanh nghiệp trong khu được phép niêm yết, định giá và thanh toán bằng ngoại tệ.

Báo cáo tóm tắt Thẩm tra sơ bộ dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến của Thường trực Ủy ban Kinh tế Tài chính nhất trí với chủ trương về thành lập khu thương mại tự do Thành phố Hồ Chí Minh. Các chính sách dự kiến ban hành cơ bản tương tự như các quy định của Khu thương mại tự do Hải Phòng.

Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 136/2024/QH15 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng. Dự thảo Nghị quyết cũng bổ sung một số quy định liên quan đến Khu thương mại tự do.

Trên cơ sở thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập địa giới hành chính, việc thành lập Khu Thương mại tự do không những gắn với cảng biển, sân bay, trung tâm tài chính quốc tế mà còn được định hướng mở rộng về phía Nam (gắn Khu kinh tế mở Chu Lai, Cảng hàng không Chu Lai, Cửa khẩu quốc tế Nam Giang...).

Cùng với đó là việc bổ sung tính chất của Khu Thương mại tự do Đà Nẵng là khu vực có chính sách đặc thù vượt trội, mang tính đột phá nhằm thúc đẩy xuất khẩu, công nghiệp, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Dự thảo Nghị quyết cũng bảo đảm tính tương đồng về chính sách và thu hút đầu tư giữa các Khu Thương mại tự do của 3 thành phố: Đà Nẵng, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Phát biểu tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng tình với các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và yêu cầu việc xây dựng cơ chế, chính sách cần có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, bảo đảm tính khả thi, kịp thời giải quyết những vấn đề mới phát sinh. Bên cạnh đó, cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho các địa phương. Các địa phương, bộ, ngành cũng cần quan tâm không để phát sinh tiêu cực, tham nhũng, lợi dụng chính sách.

Về cách làm, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, sau phiên họp này của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ cần chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với UBND Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng tiếp thu, hoàn thiện kỹ lại các Tờ trình. Đồng thời, Ủy  ban Kinh tế và Tài chính phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp để thẩm tra, đưa vào những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội; giao Chính phủ quy định những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kinh tế và Tài chính để thẩm định cụ thể nội dung.

Cũng tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật An ninh mạng trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10.