Tạo đột phá tăng trưởng năm 2027, lấy kết quả thực hiện làm thước đo

Tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 là một trong những vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm, cho ý kiến tại phiên thảo luận tổ, sáng 18/10.

Các ý kiến tập trung phân tích những khó khăn, hạn chế, đề xuất giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao chất lượng tăng trưởng, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, gắn trách nhiệm với kết quả cụ thể.

*Ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy tăng trưởng

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao những kết quả phát triển kinh tế - xã hội đạt được trong 9 tháng năm 2026, với mức tăng trưởng GDP đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị và công tác đối ngoại tiếp tục đạt được những kết quả tích cực.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần thẳng thắn nhìn nhận khó khăn, hạn chế; phát huy trí tuệ của các đại biểu Quốc hội để đóng góp những giải pháp thiết thực, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và tạo đột phá trong năm 2027.

Về những giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết; đồng thời, cần tạo đột phá trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là nguồn vốn đầu tư, gắn với nâng cao hiệu quả giải ngân.

Cùng với đó, mô hình tăng trưởng theo chiều sâu cần được đổi mới; ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng; tạo đột phá mạnh mẽ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2027.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về đất đai; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật.

Cùng với đó là chú trọng phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội; nâng cao chất lượng giáo dục, khắc phục tình trạng thiếu trường lớp và sách giáo khoa; phát triển y tế, nhà ở xã hội, thực hiện hiệu quả chính sách giảm nghèo; tăng cường bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu...

Đề cập đến những giải pháp cần tập trung thực hiện trong năm 2027, Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc đổi mới quản lý đầu tư công theo hướng gắn với kết quả đầu ra, thực hiện điều chuyển vốn linh hoạt, ưu tiên bố trí nguồn lực cho những đơn vị, địa phương triển khai hiệu quả; đồng thời, tăng cường kiểm tra, đánh giá trách nhiệm đối với nơi thực hiện chưa tốt; quyết liệt đưa Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng vào hoạt động thực chất, tạo chuyển biến rõ nét trong việc triển khai chủ trương đã được Quốc hội quyết định.

Về nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiên quyết thay thế những cán bộ đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ; gắn trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu, với kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể. Việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ cần gắn với kết quả công việc thông qua các chỉ số đánh giá hiệu quả thực hiện nhiệm vụ từ năm 2027.

Nhắc lại tinh thần đã nêu trong phát biểu khai mạc Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, không vì thận trọng mà trì hoãn những công việc cần quyết định. Đội ngũ cán bộ phải quyết đoán, quyết liệt, quyết tâm, đặc biệt là quyết làm, thể hiện bằng những sản phẩm, kết quả cụ thể.

Công tác cán bộ có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển trong năm 2027 và những năm tiếp theo; do đó, cần chú trọng công tác đào tạo, quy hoạch, phân công và giao nhiệm vụ cho cán bộ, gắn với đánh giá kết quả thực hiện.

Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chuyển mạnh trọng tâm sang sản phẩm, kết quả cụ thể, xác định rõ sản phẩm của từng cơ quan, đơn vị; chú trọng phát triển hệ sinh thái công nghiệp nội địa, phát triển kinh tế biển...

Về công tác điều hành kinh tế, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tính toán tác động có độ trễ của những biến động kinh tế trong năm 2026 để xây dựng kịch bản điều hành năm 2027 chủ động, linh hoạt hơn; xác định rõ nhiệm vụ cần thực hiện ngay trong năm 2026 và nhiệm vụ triển khai trong năm 2027, gắn với khả năng cân đối nguồn lực tài chính, vốn đầu tư; theo dõi sát tình hình thanh khoản của hệ thống ngân hàng, diễn biến tỷ giá và việc điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ để kịp thời có giải pháp phù hợp.

*Nâng cao chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực

Thảo luận tại tổ, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) đề nghị làm rõ một số vấn đề liên quan đến chất lượng tăng trưởng, hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng như chất lượng phục vụ của chính quyền cấp xã.

Về chất lượng tăng trưởng, đại biểu cho rằng áp lực hoàn thành mục tiêu năm 2026 còn lớn, đề nghị Chính phủ làm rõ kịch bản tăng trưởng thực tế năm 2026 để có cơ sở xây dựng mục tiêu năm 2027 phù hợp, khả thi. Đề cập đến cơ cấu thương mại, đại biểu nhận định động lực xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước chưa được cải thiện tương xứng.

Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân chênh lệch về tiến độ giải ngân đầu tư công giữa các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương để có giải pháp khắc phục phù hợp; đánh giá kết quả giải ngân gắn với khối lượng hoàn thành, tăng cường kiểm soát chất lượng công trình, nhất là khi đẩy nhanh tiến độ giải ngân vào cuối năm.

Đại biểu nêu, mặc dù thu nhập bình quân của người lao động tăng nhưng giá cả hàng hóa, dịch vụ cũng gia tăng, tạo áp lực đối với người lao động, người nghỉ hưu và người có thu nhập thấp. Đại biểu đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá về thu nhập thực tế, sức mua của người dân, coi đây là một trong những thước đo chất lượng tăng trưởng, phù hợp với tinh thần dự thảo Nghị quyết lấy đời sống Nhân dân làm thước đo.

Về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực đầu tư, gắn với sản phẩm, kết quả cụ thể; đề nghị bổ sung vào dự thảo Nghị quyết quy định phân bổ nguồn chi khoa học, công nghệ theo sản phẩm, nhiệm vụ đặt hàng; phân định rõ nguồn lực dành cho nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược và ứng dụng công nghệ thông tin; có cơ chế điều chuyển phù hợp đối với nguồn vốn chưa được phân bổ hoặc giải ngân.

Đồng thời, Chính phủ cần sớm hoàn thiện hướng dẫn về sử dụng, quyết toán Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp theo hướng đơn giản, rõ ràng, tăng cường hậu kiểm, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu; tạo điều kiện để doanh nghiệp, nhất là khu vực tư nhân, tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đại biểu cũng đề nghị cụ thể hóa việc đánh giá đóng góp của khoa học, công nghệ vào tăng trưởng bằng các chỉ tiêu có thể đo lường và báo cáo Quốc hội định kỳ.

Đề cập đến hoạt động của chính quyền cấp xã, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng cần tiếp tục khắc phục tình trạng thiếu đồng bộ, liên thông giữa các hệ thống thông tin, phần mềm nghiệp vụ, gây khó khăn cho cán bộ cơ sở và người dân khi thực hiện thủ tục hành chính. Việc phân cấp, phân quyền cần gắn với khả năng khai thác, sử dụng dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành, bảo đảm dữ liệu được kết nối, chia sẻ hiệu quả giữa Trung ương và địa phương.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào dự thảo Nghị quyết nguyên tắc cơ quan tạo lập dữ liệu được khai thác dữ liệu đó và dữ liệu tổng hợp trên địa bàn theo phân quyền; giảm số lượng phần mềm, tài khoản và báo cáo định kỳ của cấp xã; đồng thời, cần đổi mới phương thức đánh giá chất lượng giải quyết thủ tục hành chính theo hướng chú trọng thời gian thực tế và số lần người dân phải đi lại, thay vì chỉ căn cứ vào tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn.

Đại biểu cho rằng cần tăng cường thẩm định việc tuân thủ khung kiến trúc tổng thể quốc gia số trước khi phê duyệt, bố trí kinh phí cho các phần mềm triển khai đến cấp xã, hướng tới một cổng làm việc, một tài khoản cho cán bộ cơ sở; qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác dữ liệu và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

*Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và liên thông dữ liệu

Bày tỏ quan tâm đến việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa (Hải Phòng) nhất trí với báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội, trong đó ghi nhận những kết quả tích cực từ việc triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các chính sách từng bước đi vào thực tiễn, tạo chuyển biến tích cực, góp phần giải quyết những vấn đề lớn của đất nước - đại biểu nhấn mạnh.

Tuy nhiên, qua báo cáo của một số bộ, ngành, đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa cho rằng việc triển khai thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực này vẫn còn những khó khăn, bất cập, nhất là trong kết nối, liên thông, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Mặc dù Nhà nước đã quan tâm ban hành nhiều chính sách, bố trí nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, song những hạn chế trong kết nối, chia sẻ dữ liệu vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Do đó, trong công tác quản lý vĩ mô, đặc biệt là phân cấp quản trị dữ liệu cho các địa phương, đại biểu đề nghị cần đặt ra yêu cầu chặt chẽ hơn về bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, liên thông trong toàn hệ thống ngay từ khâu thiết kế; đồng thời, sớm khắc phục những bất cập hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, tiết kiệm nhân lực, thời gian và kinh phí phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.