Quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11/2025 quy định chi tiết về Quỹ Nhà ở quốc gia và biện pháp thi hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.

Nghị định gồm 7 chương, 27 điều, quy định việc thành lập, địa vị pháp lý, hoạt động, quản lý tài chính của Quỹ Nhà ở quốc gia; tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản hỗ trợ, đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước; hoạt động đầu tư, tạo lập, quản lý vận hành cho thuê nhà ở; kiểm tra hoạt động; trách nhiệm của Quỹ và của các bộ, ngành, địa phương.

Nghị định quy định việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia cụ thể như sau: Chính phủ thành lập Quỹ Nhà ở Trung ương trực thuộc Bộ Xây dựng, giao Bộ Xây dựng quản lý. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành lập và quản lý Quỹ Nhà ở địa phương.

Cơ chế quản lý về tài chính của Quỹ được thực hiện theo quy định tại Nghị định này và theo quy định của pháp luật đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc thành lập mới, tổ chức lại hoặc giao quỹ tài chính hiện có do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhưng phải bảo đảm hoạt động đúng quy định tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 và Nghị định này. Cụ thể: Quỹ Nhà ở địa phương được thành lập mới là đơn vị sự nghiệp công lập, được thực hiện theo quy định tại Nghị định này và pháp luật có liên quan.

Trường hợp tổ chức lại quỹ tài chính hiện có, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định mô hình hoạt động là đơn vị sự nghiệp công lập hoặc mô hình hiện tại của quỹ và thực hiện mục tiêu, chức năng hoạt động của quỹ theo quy định tại Điều 5 của Nghị định này.

Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giao cho quỹ tài chính hiện có thực hiện mục tiêu của Quỹ Nhà ở địa phương thì quỹ tiếp tục thực hiện theo mô hình hoạt động của quỹ và bổ sung mục tiêu, chức năng hoạt động của quỹ theo quy định tại Điều 5 của Nghị định này.

Quỹ quy định tại điểm b, điểm c khoản này chịu trách nhiệm về hoạt động của Quỹ Nhà ở địa phương; không được sử dụng nguồn vốn hoạt động của quỹ để thực hiện nhiệm vụ khác với mục tiêu hoạt động của quỹ; thực hiện hạch toán và theo dõi riêng nguồn vốn hoạt động của quỹ.

Địa vị pháp lý, tư cách pháp nhân, cơ cấu tổ chức, chế độ tài chính và quản lý, sử dụng tài sản, chế độ báo cáo, kế toán đối với Quỹ Nhà ở địa phương không phải là đơn vị sự nghiệp công lập được tiếp tục thực hiện theo mô hình hoạt động hiện tại của quỹ.

Quỹ Nhà ở quốc gia là đơn vị sự nghiệp công lập. Quỹ được thành lập, tổ chức, tổ chức lại, hoạt động và giải thể theo quy định tại Nghị định này và pháp luật có liên quan, tương ứng với mô hình hoạt động. Quỹ có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, hạch toán độc lập, có vốn điều lệ, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng thương mại.

Mục tiêu, chức năng của Quỹ được quy định như sau: Đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội để cho thuê. Tạo lập nhà ở xã hội thông qua hình thức tiếp nhận, chuyển đổi công năng nhà ở thuộc tài sản công theo quy định của pháp luật về nhà ở và pháp luật có liên quan để cho thuê.

Tạo lập nhà ở, nhà ở xã hội thông qua hình thức mua của chủ đầu tư; đặt hàng, tiếp nhận, chuyển giao nhà ở, nhà ở xã hội của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; tiếp nhận nhà ở phục vụ tái định cư, tạm cư; tiếp nhận, chuyển giao nhà ở, nhà ở xã hội của tổ chức, cá nhân tự nguyện đóng góp để cho thuê.

Tạo lập nhà ở thông qua hình thức mua nhà ở thương mại để cho thuê đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. Tổ chức quản lý vận hành nhà ở do Quỹ đầu tư xây dựng, tạo lập để cho thuê theo quy định.

Nhiệm vụ của Quỹ: Thực hiện các nhiệm vụ phù hợp với mục tiêu hoạt động của Quỹ; quản lý và sử dụng nguồn ngân sách nhà nước cấp và các nguồn hợp pháp khác theo quy định tại Nghị định này và các quy định có liên quan; quản lý, sử dụng hiệu quả, đúng mục đích nguồn vốn, đất đai, tài sản được Nhà nước giao hoặc tạo lập trong quá trình hoạt động của Quỹ.

Thực hiện chế độ báo cáo, quản lý tài chính, kế toán, kiểm toán và các quy định có liên quan; chịu sự kiểm tra, thanh tra, kiểm toán về các hoạt động tài chính của Quỹ theo quy định của pháp luật. Thực hiện chế độ thu, chi tài chính theo quy định của pháp luật đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

Quyền hạn của Quỹ: Tổ chức hoạt động; tiếp nhận nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp, các nguồn vốn hợp pháp khác và hiện vật, tài sản; hoạt động liên doanh, liên kết theo quy định của Nghị định này, quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập và pháp luật có liên quan.

Phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện các hoạt động của Quỹ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; được từ chối yêu cầu cung cấp thông tin hoặc sử dụng nguồn lực của Quỹ nếu yêu cầu đó trái với quy định của pháp luật và hoạt động của Quỹ.

Cơ cấu tổ chức của Quỹ: Nghị định quy định cơ cấu tổ chức của Quỹ thực hiện theo quy định của pháp luật đối với đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm Giám đốc Quỹ, không quá 02 Phó Giám đốc, Kế toán trưởng và không quá 05 đơn vị cấp phòng thực hiện chức năng hành chính, chuyên môn.

Giám đốc, Phó Giám đốc Quỹ Nhà ở Trung ương do Bộ trưởng Bộ Xây dựng bổ nhiệm, miễn nhiệm. Giám đốc, Phó Giám đốc Quỹ Nhà ở địa phương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bổ nhiệm, miễn nhiệm.

Giám đốc Quỹ là người đại diện theo pháp luật của Quỹ; chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và Bộ trưởng Bộ Xây dựng đối với Quỹ Nhà ở trung ương, trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với Quỹ Nhà ở địa phương.