Quy định của Ban Bí thư về tổ chức đảng trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, công ty, ngân hàng thương mại nhà nước

Thay mặt Ban Bí thư, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư vừa ký ban hành Quy định số 196-QĐ/TW ngày 10/6/2026 về tổ chức đảng trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, công ty, ngân hàng thương mại nhà nước.

Quy định số 196-QĐ/TW nêu rõ: tổ chức đảng trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, công ty, ngân hàng thương mại nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc cổ phần, vốn góp chi phối (trong Quy định này gọi là doanh nghiệp nhà nước) trực thuộc đảng uỷ bộ, cơ quan ngang bộ (không bao gồm tổ chức đảng doanh nghiệp nhà nước do Bộ Công an, Bộ Quốc phòng quản lý), trường hợp đặc biệt do Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định; trực thuộc cấp uỷ địa phương (đảng uỷ xã, phường, đặc khu nơi đặt trụ sở hoặc đảng uỷ uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố hoặc tỉnh uỷ, thành uỷ) được tổ chức theo 2 mô hình: Đảng bộ toàn doanh nghiệp và Đảng bộ công ty mẹ của doanh nghiệp.

*Điều kiện thành lập đảng bộ toàn doanh nghiệp

Theo Quy định, Đảng bộ toàn doanh nghiệp trực thuộc đảng uỷ bộ, cơ quan ngang bộ được thành lập đối với doanh nghiệp nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập hoặc phê duyệt cho thành lập và có vị trí quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Đồng thời, hoạt động của các đơn vị thành viên và doanh nghiệp nhà nước gắn kết chặt chẽ với nhau; các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc hoặc cơ bản phụ thuộc hoàn toàn công ty mẹ của tập đoàn kinh tế, tổng công ty về công nghệ, kỹ thuật, tài chính, thị trường, sản phẩm và dịch vụ chính. Các đơn vị thành viên của doanh nghiệp nhà nước đóng trên nhiều địa bàn nhưng không chi phối hoặc chi phối không lớn đến nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trường hợp đặc biệt do Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định.

Đảng bộ toàn doanh nghiệp trực thuộc cấp uỷ địa phương (đảng uỷ xã, phường, đặc khu nơi đặt trụ sở; đảng uỷ uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố hoặc tỉnh uỷ, thành uỷ) được thành lập đối với doanh nghiệp nhà nước do uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố hoặc các bộ, ngành quyết định thành lập. Đồng thời, hoạt động của các đơn vị thành viên và doanh nghiệp nhà nước gắn kết chặt chẽ với nhau; các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc hoặc cơ bản phụ thuộc hoàn toàn công ty mẹ của tổng công ty, công ty về công nghệ, kỹ thuật, tài chính, thị trường, sản phẩm và dịch vụ chính. Các đơn vị thành viên của doanh nghiệp nhà nước đóng trên nhiều xã, phường, đặc khu trong và ngoài tỉnh, thành phố và không chi phối hoặc chi phối không lớn đến nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

*Điều kiện thành lập đảng bộ công ty mẹ của doanh nghiệp

Đảng bộ công ty mẹ của doanh nghiệp trực thuộc đảng uỷ bộ, cơ quan ngang bộ bao gồm: Tổ chức đảng các phòng, ban, công ty, đơn vị trực thuộc trụ sở chính, các chi nhánh (trừ chi nhánh ngân hàng), văn phòng đại diện hạch toán phụ thuộc; tổ chức đảng ở các doanh nghiệp, đơn vị thành viên có trụ sở đóng trên cùng địa bàn tỉnh, thành phố với trụ sở chính và tổ chức đảng ở các đơn vị thành viên có vị trí, vai trò trụ cột của doanh nghiệp không đóng trên cùng địa bàn tỉnh, thành phố với trụ sở chính. Trường hợp đặc biệt do Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định.

Các đảng bộ, chi bộ cơ sở đơn vị thành viên còn lại của doanh nghiệp nhà nước trực thuộc cấp uỷ xã, phường, đặc khu hoặc đảng uỷ uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố nơi đơn vị thành viên doanh nghiệp nhà nước đặt trụ sở chính.

Quy định số 196-QĐ/TW cũng nêu rõ, đối với Đảng bộ doanh nghiệp nhà nước mà cấp uỷ cấp trên trực tiếp là tỉnh uỷ, thành uỷ hoặc đảng uỷ trực thuộc Trung ương nhưng chưa đủ điều kiện thành lập đảng bộ cấp trên cơ sở thì cấp uỷ cấp tỉnh quyết định thành lập đảng bộ cơ sở doanh nghiệp nhà nước sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Ban Tổ chức Trung ương.

Đảng uỷ doanh nghiệp nhà nước chủ trì, phối hợp với cấp uỷ địa phương nơi các đơn vị thành viên đặt trên địa bàn lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và công tác cán bộ; phối hợp với cấp uỷ địa phương lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội theo Quy chế phối hợp công tác giữa đảng uỷ doanh nghiệp nhà nước với cấp uỷ địa phương do Ban Bí thư ban hành.

* Cùng ngày (10/6), đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký Quyết định số 197-QĐ/TW của Ban Bí thư ban hành Quy chế phối hợp công tác giữa đảng uỷ tập đoàn kinh tế, tổng công ty, công ty, ngân hàng thương mại nhà nước với cấp uỷ địa phương.

Theo đó, việc phối hợp công tác phải bảo đảm giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất của cấp uỷ doanh nghiệp nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và công tác cán bộ, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ địa phương trong công tác xây dựng Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội.