Quyết sách lãi suất trái chiều của các ngân hàng trung ương lớn

Trụ sở Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) ở London, Anh. Ảnh: THX/TTXVN

Trong khi các nền kinh tế châu Á như Indonesia, Philippines và Nhật Bản tiếp tục xu hướng thắt chặt tiền tệ để bảo vệ đồng nội tệ và đối phó lạm phát, Ngân hàng trung ương Anh (BoE) lại có xu hướng giữ nguyên lãi suất để đánh giá tác động từ thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran.

Bất chấp những tín hiệu tích cực từ thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran giúp mở cửa lại eo biển Hormuz và hạ nhiệt giá dầu, các ngân hàng trung ương tại châu Á vẫn không thể chủ quan. Theo khảo sát của Bloomberg, Ngân hàng trung ương Indonesia (BI) và Ngân hàng trung ương Philippines (BSP) được dự báo sẽ cùng tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong chiều 18/6. 

Tại Indonesia, giới phân tích dự báo BI sẽ nâng mức lãi suất cơ bản lên 5,75%. Quyết định này nối tiếp đợt tăng đột xuất 0,25 điểm phần trăm hồi tuần trước. Áp lực hiện tại đối với BI là rất lớn khi phải bảo vệ đồng rupiah, vốn đã mất giá gần 6% từ đầu năm, và khôi phục niềm tin của nhà đầu tư.

Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đang đối mặt với những lo ngại về kỷ luật tài khóa dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto, đặc biệt là chương trình bữa ăn miễn phí trị giá 15 tỷ USD, cũng như rủi ro lạm phát do giá nhiên liệu tăng. 

Trong khi đó, Ngân hàng trung ương Philippines nhiều khả năng sẽ nâng lãi suất mua lại đảo ngược (RRP) lên mức 4,75%. Philippines là quốc gia nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ từ Trung Đông nên chịu ảnh hưởng nặng nề bởi chiến sự.

Lạm phát tháng 5/2026 của nước này đã vọt lên 6,8% và dự kiến sẽ tiếp tục vượt mục tiêu 2-4% trong năm 2026 và 2027. Động thái tăng lãi suất diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế nước này tăng trưởng ảm đạm, chỉ đạt 2,8% trong quý I/2026 và đồng peso vừa chạm mức thấp kỷ lục 61,750 peso/USD vào đầu tháng này. 

Theo bà Lavanya Venkateswaran, chuyên gia kinh tế tại OCBC, dù rủi ro địa chính trị bên ngoài dịu bớt, nhưng "các yếu tố rủi ro cốt lõi trong nước vẫn chưa thay đổi", buộc BI và BSP phải duy trì lập trường cứng rắn. 

Sau quyết định lịch sử tăng lãi suất lên mức 1% vào đầu tuần này, mức cao nhất kể từ năm 1995, Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự báo sẽ chưa dừng lại. 

Khảo sát mới nhất của Bloomberg với 44 nhà kinh tế cho thấy, 90% tin rằng BoJ sẽ có đợt tăng lãi suất tiếp theo từ nay đến cuối năm, với thời điểm khả dĩ nhất là tháng 10 hoặc tháng 12. Giới quan sát hiện nhận định lãi suất của Nhật Bản có thể đạt đỉnh ở mức 1,75% trong chu kỳ này, cao hơn so với dự báo 1,5% hồi đầu tháng. 

Áp lực đối với BoJ đến từ sự dịch chuyển chính sách của các nền kinh tế lớn. Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu ủng hộ việc tăng lãi suất trong năm nay và Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) vừa hành động vào tuần trước, BoJ buộc phải đẩy nhanh lộ trình để không bị tụt hậu. Đồng yen hiện đang giao dịch quanh mức 160 yen/USD, ranh giới khiến giới chức Tokyo luôn phải trong tư thế sẵn sàng can thiệp ngoại hối. 

Trái ngược với sức nóng ở châu Á, Ngân hàng trung ương Anh (BoE) dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% trong cuộc họp diễn ra vào 11h00 GMT, khoảng 18 giờ ngày 18/6 theo giờ Việt Nam. 

Thống đốc BoE Andrew Bailey cho biết cơ quan này có đủ thời gian để quan sát và đang ở vị thế khác biệt so với ECB. Lập trường này được củng cố khi dữ liệu lạm phát tháng 5/2026 của Anh bất ngờ giảm xuống mức thấp nhất 13 tháng là 2,8%, nhờ giá lương thực hạ nhiệt bù đắp cho đà tăng của giá xăng dầu. Đồng thời, nền kinh tế Anh cũng ghi nhận mức suy giảm nhẹ 0,1% trong tháng 4/2026.

Tuy nhiên, nội bộ BoE vẫn có sự chia rẽ. Dự kiến sẽ có 2/9 thành viên, bao gồm chuyên gia kinh tế trưởng Huw Pill và Megan Greene, bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm. Theo giới phân tích, sự kiên nhẫn của BoE phụ thuộc rất lớn vào việc eo biển Hormuz có thực sự được mở cửa trở lại thông qua thỏa thuận Mỹ - Iran hay không.

Nếu tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng kéo dài gây ra hiệu ứng lạm phát vòng hai, BoE sẵn sàng hành động quyết liệt. Quyết sách của cơ quan này cũng đang phủ bóng lên bàn cờ chính trị nước Anh trong bối cảnh uy tín của Thủ tướng Keir Starmer sụt giảm do khủng hoảng chi phí sinh hoạt.