Ra mắt chương trình xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp nông nghiệp

Sáng 22/5 tại Hà Nội, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Khơi thông dòng vốn cho nông nghiệp: Giải pháp tín dụng an toàn và bền vững cho doanh nghiệp và nông dân”, đồng thời chính thức khởi động Chương trình khảo sát, xếp hạng và công bố tín nhiệm doanh nhân, doanh nghiệp vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp bền vững – Vietnam Agriculture Reputation Index (VARI) và ra mắt cổng thông tin điện tử của chương trình.

Theo Ban tổ chức, VARI được xây dựng nhằm nghiên cứu, khảo sát và đánh giá mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp, doanh nhân trong lĩnh vực nông nghiệp theo hướng khoa học, khách quan và minh bạch. Chương trình hướng tới việc hình thành một hệ thống tham chiếu về uy tín doanh nghiệp, giúp người tiêu dùng, nông dân, đối tác và các chủ thể kinh tế nhận diện những doanh nghiệp hoạt động có trách nhiệm, tuân thủ cam kết và phát triển bền vững.

Theo ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, trong bối cảnh ngành nông nghiệp vẫn tồn tại tình trạng thông tin thiếu minh bạch, hàng hóa kém chất lượng hoặc vi phạm cam kết thương mại ở một số lĩnh vực, việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tín nhiệm được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chuẩn mực đạo đức kinh doanh, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và tăng niềm tin trên thị trường.

Không chỉ dừng ở hoạt động xếp hạng, VARI còn được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với nhà đầu tư, tổ chức tín dụng và đối tác trong và ngoài nước; qua đó hỗ trợ doanh nghiệp uy tín tiếp cận thuận lợi hơn các nguồn lực về vốn, thị trường và cơ hội hợp tác.

Việc khởi động chương trình diễn ra trong bối cảnh bài toán tiếp cận tín dụng vẫn là rào cản lớn đối với nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân. Tại diễn đàn, nhiều ý kiến cho rằng dòng vốn cho nông nghiệp sẽ khó được khơi thông nếu thiếu cơ chế minh bạch hóa thông tin và công cụ đánh giá mức độ tin cậy của doanh nghiệp.

Tại diễn đàn, ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho biết, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản bảo đảm, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, năng lực quản trị tài chính hạn chế, trong khi rủi ro thiên tai, dịch bệnh ngày càng lớn, chi phí đầu vào tăng và đầu ra thị trường thiếu ổn định.

Đặc biệt, các lĩnh vực như nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn hay ứng dụng công nghệ cao thường đòi hỏi thời gian đầu tư dài, khả năng thu hồi vốn chậm nhưng nhu cầu vốn rất lớn.

Không chỉ gặp khó trong tiếp cận vốn trong nước, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản còn đối mặt với nhiều rủi ro trong giao dịch quốc tế. Thời gian gần đây xuất hiện liên tiếp các vụ doanh nghiệp Việt Nam bị đối tác nước ngoài chiếm dụng hàng hóa, chậm thanh toán hoặc có dấu hiệu lừa đảo thương mại với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Theo ông Hồ Xuân Hùng, thực tế này cho thấy vai trò của các ngân hàng thương mại không chỉ dừng ở cấp tín dụng mà cần mở rộng sang hỗ trợ thanh toán quốc tế, bảo lãnh tín dụng, xác minh đối tác và phòng ngừa rủi ro.

“Chúng tôi mong muốn hệ thống ngân hàng không chỉ là nơi cấp tín dụng mà còn là đối tác đồng hành chiến lược của doanh nghiệp và người nông dân”, ông Hồ Xuân Hùng nhấn mạnh.

Để khơi thông dòng vốn một cách an toàn và bền vững, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Kinh tế và Pháp luật Quốc tế (IIEL), Phó Chủ tịch Mạng lưới Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam (VINGA), cho rằng cần nội địa hóa “Hộ chiếu ESG” nhằm chuẩn hóa và đơn giản hóa quy trình phê duyệt tín dụng xanh.

Theo bà Hiền, Việt Nam cần xây dựng bộ chỉ số đánh giá thực hành ESG riêng cho ngành nông nghiệp, tiệm cận tiêu chuẩn phân loại xanh quốc tế nhưng đủ tinh gọn để hợp tác xã và nông dân quy mô lớn có thể áp dụng. Các chỉ số nên được lượng hóa bằng tiêu chí kỹ thuật cụ thể như lượng nước tiết kiệm hay tỷ lệ giảm phát thải CO₂. Đây sẽ là cơ sở để các ngân hàng triển khai gói tín dụng xanh với lãi suất ưu đãi, giảm áp lực chứng minh tài sản thế chấp hữu hình cho người vay.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền cũng cho biết, nguồn vốn tài chính toàn cầu dành cho các dự án xanh hiện rất dồi dào và sẵn sàng đầu tư vào khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, các quỹ quốc tế đòi hỏi mức độ minh bạch cao về tác động môi trường và xã hội thông qua dữ liệu thực tế.

Do đó, doanh nghiệp nông nghiệp cần chủ động ứng dụng công nghệ số, xây dựng báo cáo phát triển bền vững minh bạch để thu hút nguồn vốn đầu tư xanh và tài trợ quốc tế, giảm phụ thuộc vào tín dụng truyền thống.

Theo các chuyên gia, bên cạnh hoàn thiện chính sách tín dụng, phát triển tín dụng xanh hay cơ chế chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước – ngân hàng – doanh nghiệp, việc nâng cao tính minh bạch và uy tín của doanh nghiệp sẽ ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để tiếp cận vốn trong tương lai. Các đại biểu kiến nghị cần đẩy mạnh tín dụng xanh, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, mở rộng cơ chế bảo lãnh tín dụng và xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ cho nông nghiệp gồm tín dụng ngân hàng, bảo hiểm nông nghiệp, quỹ đầu tư và tài chính số.

Sự ra đời của Vietnam Agriculture Reputation Index (VARI) cùng cổng thông tin điện tử của chương trình www.vari.org.vn được kỳ vọng không chỉ tạo thêm kênh truyền thông, quảng bá cho cộng đồng doanh nghiệp nông nghiệp mà còn góp phần hình thành môi trường hợp tác minh bạch, bình đẳng, nâng cao uy tín của doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.