RCEP mở rộng cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao với nông sản Việt

Ngày 14/5, tại Đắk Lắk, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị “Cập nhật và phổ biến thông tin các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc”.

Hội nghị nhằm hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất nông sản cập nhật kịp thời các quy định mới liên quan đến an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, truy xuất nguồn gốc và đăng ký xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc cũng như các nước trong Hiệp định RCEP.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, việc tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đặc biệt là Hiệp định RCEP, đã mở ra nhiều cơ hội để nông sản, thực phẩm Việt Nam tiếp cận sâu hơn với các thị trường quốc tế. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là yêu cầu ngày càng cao từ các nước nhập khẩu về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, ghi nhãn, bao gói, truy xuất nguồn gốc và quản lý vùng nguyên liệu.

Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, trong bối cảnh thương mại nông sản toàn cầu chuyển mạnh sang minh bạch hóa và kiểm soát chất lượng theo chuỗi giá trị, việc đáp ứng các yêu cầu SPS không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Đắk Lắk nói riêng và khu vực Tây Nguyên, Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ nói chung hiện là vùng sản xuất trọng điểm của nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như cà phê, hồ tiêu, điều, trái cây, sản phẩm chăn nuôi, lâm sản và nhiều sản phẩm thực phẩm có tiềm năng xuất khẩu. Việc nâng cao nhận thức và năng lực thực thi quy định SPS được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương, doanh nghiệp và người sản xuất chủ động thích ứng với yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường Trung Quốc và các nước trong khối RCEP, qua đó thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững.

Đối với thị trường Trung Quốc, đây tiếp tục là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của nông sản, thực phẩm Việt Nam. Tuy nhiên, Trung Quốc đang ngày càng siết chặt và hoàn thiện hệ thống quản lý đối với thực phẩm nhập khẩu. Đáng chú ý, ngày 14/10/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Nghị định số 280 về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm nước ngoài xuất khẩu vào Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, thay thế Lệnh số 248 trước đây.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Nghị định số 280 cùng các thông báo mới của GACC liên quan đến đăng ký cơ sở sản xuất, kiểm soát an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, ghi nhãn, bao gói và truy xuất nguồn gốc sẽ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất của Việt Nam đang hoặc sẽ xuất khẩu sang Trung Quốc. Nếu không kịp thời cập nhật và đáp ứng đầy đủ yêu cầu, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong duy trì hoặc mở rộng hoạt động xuất khẩu.

Ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam), cho rằng hội nghị là dịp để các địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và hợp tác xã cập nhật kịp thời các quy định mới, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình đăng ký và duy trì điều kiện xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp chủ động rà soát toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu; tăng cường kiểm soát chất lượng; chuẩn hóa hồ sơ, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hệ thống truy xuất nguồn gốc; đồng thời thường xuyên cập nhật các quy định SPS của thị trường nhập khẩu nhằm nâng cao khả năng thích ứng và năng lực cạnh tranh.

Tại hội nghị, các đại biểu đã được cập nhật các quy định SPS trong Hiệp định RCEP; phổ biến nội dung Nghị định số 280 và các thông báo mới của GACC về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài xuất khẩu vào Trung Quốc; đồng thời được hướng dẫn quy trình đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm có nguồn gốc thực vật, thủy sản và động vật xuất khẩu sang Trung Quốc cũng như các quy định liên quan đến ghi nhãn, bao gói nông sản thực phẩm tại một số thị trường trong khu vực RCEP.