Sau tháng đầu tại nhiệm của Tổng thống Donald Trump, các thị trường phản ứng ra sao?

Đã một tháng kể từ khi ông Donald Trump chính thức trở lại Nhà Trắng. Tổng thống Donald Trump đã nhanh chóng thực hiện các chính sách được cam kết trong giai đoạn tranh cử, bao gồm những mức thuế quan sâu rộng, cắt giảm nhân viên liên bang, khởi xướng đàm phán kết thúc xung đột ở Ukraine v.v. Mặc dù kết quả của những động thái này vẫn chưa rõ ràng, thị trường tài chính vẫn trải qua một số giai đoạn nổi bật, phản ánh cách các nhà đầu tư phản ứng với lập trường chính sách của ông.

* Sự suy giảm của đồng USD

Đồng bạc xanh đã tăng vọt kể từ chiến thắng của ông Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào ngày 5/11/2024 cho đến khi đạt đỉnh điểm vào đầu tháng 1/2025. Tuy nhiên, xu hướng tăng giá này đã đảo ngược kể từ khi ông Trump chính thức nhậm chức vào ngày 20/1/2025. Trong vòng một tháng sau đó, chỉ số USD giảm 2,2% từ trên 109 xuống 107 khi thị trường đóng cửa vào ngày 19/2.

Giới quan sát đã lý giải rằng thị trường đã đẩy giá đồng USD lên cao trước khi ông Trump nhậm chức, khiến hoạt động chốt lời sau đó có thể kéo đồng bạc xanh suy giảm.

Tiếp theo, Tổng thống Trump đã trì hoãn áp thuế đối với Mexico (Mê-hi-cô) và Canada (Ca-na-đa) cũng như thuế quan đối ứng đối với các đối tác thương mại toàn cầu. Mặc dù ông cũng tuyên bố áp thuế 25% đối với nhôm thép và dự kiến mở rộng sang các nhà sản xuất ô tô, chip máy tính và dược phẩm, nhưng những loại thuế nhập khẩu này sẽ không có hiệu lực cho đến tháng 4/2025.

Tính đến nay, mức thuế duy nhất được thực hiện hóa là mức thuế áp thêm 10% đối với Trung Quốc. Kết quả là những lo ngại về lạm phát leo thang nhanh chóng đã giảm bớt và dẫn đến sự đảo ngược trong xu hướng của đồng USD.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng đã giảm kể từ khi ông Trump nhậm chức vì lý do tương tự.

Một yếu tố quan trọng khác là Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) báo hiệu có thể cần làm chậm quá trình thu hẹp bảng cân đối kế toán trong bối cảnh giới hạn trần nợ. Điều này cho thấy ngân hàng trung ương Mỹ có khả năng duy trì nợ chính phủ ở mức cao, gây áp lực lên chi phí vay và rồi làm đồng USD sụt giảm.

* Thị trường chứng khoán chịu nhiều biến động

Thị trường chứng khoán toàn cầu đã có xu hướng tăng giá kể từ khi ông Trump nhậm chức, đặc biệt là chứng khoán châu Âu. Việc ông chậm áp đặt các mức thuế quan sâu rộng có thể là một yếu tố quan trọng hỗ trợ tâm lý chấp nhận rủi ro.

Tháng 1 chứng kiến nhiều biến động khi ông Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai vào ngày 20/1. Chỉ số tổng hợp S&P 500 và chỉ số công nghiệp Dow Jones đã ghi nhận 9 ngày giao dịch đầu tiên tốt nhất của một nhiệm kỳ Tổng thống tính từ sau lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của ông Barack Obama vào năm 2013. Tuy nhiên, chỉ số Nasdaq Composite thiên về công nghệ ít thay đổi trong giai đoạn trên.

Tâm lý nhà đầu tư Mỹ giai đoạn đầu được củng cố bởi chương trình chính sách "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump cùng hy vọng các cảnh báo thuế quan không tồi tệ như lo ngại. Chỉ số S&P 500 đã đạt mức cao kỷ lục mới vào phiên 23/1 khi đóng cửa tăng 0,5% lên 6.118,71 điểm để hoan nghênh cam kết cắt giảm thuế doanh nghiệp của Tổng thống Mỹ.

Nhưng tình hình nhanh chóng thay đổi sau loạt thông báo áp thuế đối với hàng nhập khẩu từ Canada, Mexico và Trung Quốc của người đứng đầu Nhà Trắng. Sự trỗi dậy của công ty khởi nghiệp DeepSeek từ Trung Quốc – một đối thủ cạnh tranh của các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) Mỹ cũng gây ảnh hưởng tiêu cực. Cổ phiếu Nvidia giảm gần 17% vào ngày 27/1, làm mất gần 600 tỷ USD vốn hóa thị trường.

Trong khi đó, chứng khoán Eurozone khởi đầu năm 2024 mạnh mẽ hơn. Chỉ số Stoxx Europe 600 đạt mức cao kỷ lục trên 542 điểm vào ngày 31/1, với mức tăng 6,3% trong tháng, cao nhất kể từ tháng 11/2023.  Việc Tổng thống Trump chưa áp thuế đối với khu vực Eurozone cũng như đề xuất các cuộc đàm phán hòa bình cho xung đột tại Ukraine (U-crai-na) đã hỗ trợ thị trường.

* Giá vàng đạt mức cao nhất mọi thời đại

Vàng là một tài sản đặc biệt trong tháng qua, với giá vàng kỳ hạn tăng 8% kể từ khi ông Trump nhậm chức. Nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn đã tăng lên do lo ngại về một cuộc chiến thương mại toàn cầu tiềm tàng và tăng trưởng kinh tế chậm lại. Đồng USD suy yếu cũng đã làm tăng thêm động lực tăng giá của vàng.

Ngoài ra, chính quyền Tổng thống Trump đã sa thải hàng nghìn nhân viên liên bang - điều có thể dẫn đến gia tăng tỷ lệ thất nghiệp và chi tiêu tiêu dùng yếu hơn.

Ông Kyle Rodd, một nhà phân tích thị trường cấp cao tại nền tảng giao dịch hàng hóa Capital.com, nhận định rằng những diễn biến đó gây ra nhiều gián đoạn hơn cho thị trường, mang lại những rủi ro thúc đẩy lạm phát leo thang và tạo sức ép lên tăng trưởng kinh tế. Một câu hỏi quan trọng khác là cách tiếp cận mạnh tay từ chính phủ sẽ tác động đến việc làm và chi tiêu như thế nào.

* Giá dầu đi xuống

Giá dầu thô đã chịu áp lực kể từ khi ông Trump nhậm chức vào tháng trước, với giá dầu Brent giảm 6,6% và giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giảm 7,8%. Điều này phù hợp với mục tiêu của Tổng thống Mỹ là giảm giá dầu thô toàn cầu, khi ông kêu gọi các nhà sản xuất dầu tăng sản lượng với khẩu hiệu "Khoan đi, khoan đi".

Các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột tại Ukraine của ông Trump với lãnh đạo nước Nga cũng có thể liên quan đến việc nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của nước này. Ông lập luận rằng giá năng lượng giảm sẽ bù đắp cho việc tăng giá do thuế quan cao hơn. Tuy nhiên, liệu điều này có thành hiện thực hay không vẫn còn chưa chắc chắn.

* Giá bitcoin “đi ngang”

Kể từ khi ông Trump nhậm chức, giá bitcoin đã giảm 4% và xuống quanh mức 98.000 USD/BTC – sau khi đạt mức kỷ lục hơn 100.000 USD/BTC - khi sự lạc quan xung quanh cam kết của ông về việc biến nước Mỹ thành "thủ đô tiền điện tử" đã phai nhạt.

Điều này có thể là do thiếu các chất xúc tác chính sách cụ thể. Cho đến nay, ông Trump chỉ tuyên bố rằng Chính phủ Mỹ sẽ đánh giá xem có nên tạo ra "kho dự trữ tài sản kỹ thuật số quốc gia" hay không. Tuy nhiên, ông không chỉ định thiết lập một khoản dự trữ bitcoin, điều này có thể là một sự thất vọng đối với những người đam mê đồng tiền điện tử này.