Số hóa tài sản thực – kênh gọi vốn tiềm năng

Từ những gốc cây quý hiếm, những chiếc bánh trà ủ hương, cho đến các kho rượu xa xỉ, tất cả đều đang dần được chuyển đổi thành các mã đơn vị (token) để tài sản thế giới thực bước lên sàn giao dịch ảo.

Khái niệm "token hóa" tài sản (RWA) thế giới thực là việc chuyển đổi quyền sở hữu hoặc giá trị của một tài sản thực thành một hoặc nhiều token kỹ thuật số, được ghi nhận trên một nền tảng chuỗi khối (blockchain) hoặc các hệ thống tương tự. Những token này có thể được lưu trữ, chuyển nhượng hoặc giao dịch, giúp nhà đầu tư dễ dàng sở hữu một phần giá trị tài sản đó thay vì phải mua toàn bộ chúng.

Xu hướng này không diễn ra ngẫu nhiên mà bắt nhịp với sự bùng nổ của thị trường RWA toàn cầu, nơi quy mô vừa nhảy vọt 115% chỉ trong một năm và chạm ngưỡng 35,7 tỷ USD tính tới cuối năm 2025. 

Theo dữ liệu từ nền tảng RWA.xyz, các token RWA hiện nay chủ yếu được bảo chứng bởi các tài sản truyền thống như trái phiếu, cổ phiếu và bất động sản, trong đó trái phiếu Kho bạc Mỹ đang chiếm tỷ trọng lớn nhất.

Tuy nhiên, tại Trung Quốc, giới doanh nghiệp lại đang khai thác một hướng đi ngách độc đáo hơn: Token hóa các tài sản sinh học và hàng hóa tiêu dùng cao cấp.

Tận dụng cơ chế cởi mở với tài sản kỹ thuật số tại Khu hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc), các doanh nghiệp đang biến nơi đây thành bàn đạp để khơi thông nguồn vốn cho những ngành nghề thường gặp khó khăn vì thiếu vốn.

Một minh chứng sinh động cho xu hướng này đang diễn ra tại đảo Hải Nam. Những thân cây hoàng hoa lê - giống gỗ sở hữu ánh vàng rực rỡ từng được các bậc đế vương thời xưa vô cùng ưa thích - nay đang được đưa vào tầm ngắm. Thay vì để người nông dân phải tốn công chờ đợi hàng chục năm ròng rã cho đến khi cây trưởng thành, tập đoàn Công nghệ Geely đang tiến hành định giá từng thân cây dựa trên kích thước và chất lượng, sau đó chia nhỏ chúng thành hàng loạt token.

Ông Zhao Xiaobao, đại diện của Geely tại Hải Nam, tin rằng đây có thể trở thành một mô hình tạo ra cuộc cách mạng cho ngành lâm nghiệp khi thực sự giúp nguồn tài nguyên đang ngủ yên thành tài sản có tính thanh khoản cao.

Ngành nông sản cao cấp cũng nhanh chóng bắt kịp cuộc chơi. Tại Thượng Hải, công ty khởi nghiệp Shanghai Teaken Technologies đã tung ra các tài sản kỹ thuật số đại diện cho những bánh trà phổ nhĩ thượng hạng. Giống như những chai rượu vang trứ danh, loại trà lên men này càng để ủ lâu, giá trị lại càng tăng.

Theo ông Eric Ma, Giám đốc điều hành Teaken, blockchain chính là yếu tố mang lại sự minh bạch cho một thị trường đang bị bủa vây bởi nạn hàng giả. Bằng cách lưu vết kỹ thuật số, công nghệ này ngăn chặn triệt để tình trạng những bánh trà 5 năm tuổi bị "phù phép" thành trà đã ủ chục năm, qua đó giúp giới sưu tầm yên tâm sở hữu sản phẩm này.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, doanh nghiệp này cũng cam kết đầu tư hệ thống hầm lưu trữ hiện đại bậc nhất nhằm bảo quản những bánh trà vật lý ở điều kiện tiêu chuẩn để đảm bảo tuyệt đối giá trị bảo chứng cho token.

Làn sóng token hóa không chỉ dừng lại ở nông sản. Công ty China Qidian Guofeng Holdings đang chuẩn bị đưa 62 tấn rượu bạch tửu trứ danh lên sàn với mục tiêu huy động số vốn 500 triệu HKD. Thậm chí, luật sư Liao Renliang từ công ty luật Yingke tiết lộ đã nhận được loạt câu hỏi về cách số hóa hàng loạt loại tài sản khác nhau, từ đồ cổ, dữ liệu, hàng hóa phổ thông, cho đến cả các công trình hạ tầng.  

Điểm làm nên sức hút của RWA chính là giá trị thực đằng sau những dòng lệnh ảo. Juno Zhu, một nữ nhân viên ngành quảng cáo 27 tuổi đến từ Hạ Môn, đã không ngần ngại chi tiền mua 100 chiếc bánh trà kỹ thuật số với giá 700 NDT/chiếc (khoảng 100 USD).

Cô chia sẻ rằng mình không bận tâm đến những rủi ro pháp lý, bởi lẽ tài sản cô nắm giữ được bảo chứng bằng những vật phẩm có thực chứ không phải là những đồng tiền ảo vô hình.

Tuy nhiên, dù mang đầy hứa hẹn, con đường số hóa tài sản thực vẫn tồn tại không ít chông gai. Thử thách đầu tiên chính là sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu, khi số lượng tài sản muốn "lên sàn" đang áp đảo hoàn toàn lượng vốn đổ vào từ các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, bức tường pháp lý khắt khe cũng là một rào cản lớn. Trong khi Hong Kong quản lý các token RWA như một dạng chứng khoán, thì giới chức Trung Quốc lại giữ thái độ cực kỳ thận trọng. Trước đó, chính phủ nước này đã cấm hoạt động giao dịch tiền điện tử từ năm 2021.

Từ năm 2025, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) đã phải lên tiếng cảnh báo về nguy cơ tội phạm lợi dụng vỏ bọc RWA để lừa đảo huy động vốn trái phép, đồng thời cấm các công ty đại lục trực tiếp cung cấp dịch vụ này. Tuy nhiên, công dân Trung Quốc vẫn có thể giao dịch thông qua các nhà môi giới ở Hong Kong.

Dù đối mặt với những rào cản, giới phân tích vẫn giữ góc nhìn tích cực về xu hướng trên. Theo luật sư Liu Honglin tại Thượng Hải, các cơ quan quản lý thực chất chỉ đang thanh lọc thị trường, loại bỏ những dự án "ma". Nếu một dự án RWA tuân thủ đúng pháp luật và mang lại giá trị kích thích tiêu dùng thực tế, kênh gọi vốn kiểu mới này vẫn còn nguyên dư địa để bứt phá trong tương lai.