"Số phận" đường ống dẫn dầu xuyên biên giới Canada-Mỹ tiếp tục bấp bênh

Đường ống dẫn năng lượng Line 5 đang đối mặt với nguy cơ phải ngừng hoạt động, khi một bộ lạc ở bang Wisconsin (Mỹ) đã đề nghị Tòa án Mỹ nhanh chóng ra phán quyết về đơn yêu cầu của bộ lạc muốn đưa hệ thống đường ống này ra khỏi vùng đất của họ.

Trước đó, Thống đốc bang Michigan Gretchen Whitmer cũng đã nỗ lực nhằm "khai tử" Line 5 do lo ngại về nguy cơ tràn dầu ở vùng Great Lakes. Chính phủ Canada đang cố gắng dập tắt nỗ lực đó thông qua đàm phán với Mỹ.

Line 5 - đường ống dài 1.038 km do công ty Enbridge (có trụ sở tại Calgary, Canada) vận hành - là nguồn cung năng lượng quan trọng cho Ontario và Quebec, khi vận chuyển tới 540.000 thùng dầu mỗi ngày, chủ yếu từ Tây Canada. 

Người phát ngôn của Enbridge, Jesse Semko, cho rằng việc một bộ lạc của Wisconsin đe dọa đóng cửa Line 5, giống như nỗ lực của bang Michigan, là trái với hiệp ước năm 1977 giữa Canada và Mỹ nhằm "đảm bảo việc vận chuyển không bị gián đoạn" của đường ống.

Luật sư thương mại quốc tế Lawrence Herman cho biết, nếu Ottawa muốn giải quyết vấn đề với Washington, họ sẽ lại phải viện dẫn hiệp ước trên một lần nữa, như đã làm với lệnh đóng cửa Line 5 của bà Whitmer.

Bà Whitmer đã ra lệnh cho Line 5 ngừng hoạt động vĩnh viễn vào ngày 12/5/2021, với lý do nguy cơ tràn dầu và gọi nó là “quả bom hẹn giờ”. 

Enbridge đã kiện quyết định của Thống đốc Michigan ra tòa, và khẳng định sẽ không đóng cửa Line 5. Hiện Line 5 vẫn hoạt động trong bối cảnh Canada và Mỹ đang đàm phán về vấn đề này sau khi Ottawa viện dẫn hiệp ước song phương năm 1977.

Theo Hiệp ước năm 1977, lý do duy nhất để cản trở dòng chảy của Line 5 là thiên tai hoặc trường hợp khẩn cấp - và đây chỉ là những gián đoạn tạm thời.

Quyền để Line 5 đi qua vùng đất của bộ lạc ở Wisconsin đã hết hạn và Enbridge đã đề xuất định tuyến lại Line 5, nhưng bộ lạc này không sẵn sàng chờ đợi.

Các nghiệp đoàn của Mỹ, trong đó có Hiệp hội Thương mại Xây dựng Bắc Mỹ, Liên đoàn Lao động Mỹ.., đã lên tiếng ủng hộ Line 5, nhấn mạnh đến những tác động kinh tế tiềm tàng và nguy cơ mất việc làm của hàng nghìn lao động nếu Line 5 bị đóng cửa.

Keean Nembhard, thư ký báo chí của Bộ trưởng Tài nguyên thiên nhiên, Jonathan Wilkinson cho biết Line 5 là một yếu tố quan trọng đối với an ninh năng lượng của Canada và bộ này đang theo dõi chặt chẽ tình hình.

Hiện Chính phủ Canada đã công khai ủng hộ đề xuất của Enbridge và quy trình quản lý để định tuyến lại Line 5./.