Sớm triển khai các tuyến đường sắt kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành

Trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ phương án đường sắt kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành, UBND TP. Hồ Chí Minh kiến nghị ưu tiên đẩy nhanh tiến độ triển khai tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Bến Thành – Tham Lương, Bến Thành – Thủ Thiêm) và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành. Đây là việc rất cần thiết phục vụ nhu cầu vận chuyển hành khách từ trung tâm TP. Hồ Chí Minh đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo đó, UBND TP. Hồ Chí Minh báo cáo, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương ưu tiên đẩy nhanh tiến độ triển khai tuyến đường sắt đô thị số 2 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành; tiếp tục đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 6 để kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Kiến nghị giao UBND Thành phố khẩn trương chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai triển khai các thủ tục cần thiết; sau khi các quy hoạch có liên quan đến tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành được phê duyệt, khẩn trương phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, bổ sung tuyến này vào danh mục dự án theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội.

Việc kết nối 2 sân bay thông qua mạng lưới đường sắt đô thị, sơ bộ có thể thực hiện nhiều phương án. Hiện một số nhà đầu tư quan tâm nghiên cứu cũng đề xuất phương án kết nối, chủ yếu tập trung thông qua tuyến số 2 hoặc tuyến số 6 kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành.

Cụ thể, Công ty CP Tập đoàn Trường Hải đề xuất trục kết nối thông qua tuyến số 2 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Công ty TNHH Tập đoàn xây dựng Thái Bình Dương (Trung Quốc) đề xuất trục kết nối thông qua tuyến số 6 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Trên cơ sở về quy hoạch, tình hình triển khai các dự án và đề xuất của một số nhà đầu tư, UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, phương án kết nối thông qua tuyến số 2 (Tham Lương - Bến Thành, Bến Thành – Thủ Thiêm) và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành có điều kiện thuận lợi để triển khai sớm nhất.

Với tuyến số 2, đoạn Bến Thành – Tham Lương (khoảng 12 km) đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, dự kiến khởi công năm 2025, hoàn thành trước 2032. Tại khu vực nhà ga Bà Quẹo, trục đường Trường Chinh và Tân Kỳ -Tân Quý đang được nghiên cứu đầu tư mở rộng, dự kiến hoàn thành năm 2029, tạo điều kiện thuận lợi để chuyển tiếp hành khách từ sân bay Tân Sơn Nhất đến ga Bà Quẹo.

Trong khi đó, đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm ngắn (khoảng 6 km) dự kiến phương án tuyến đi ngầm dọc lộ giới các trục giao thông lớn như đường Hàm Nghi và Mai Chí Thọ, thuận lợi trong giải phóng mặt bằng, có thể triển khai nhanh.

Với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, hướng tuyến cơ bản dọc theo hành lang cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây và đường Vành đai 3 (đã được quản lý quy hoạch và chủ yếu là đất trống), trên địa phận tỉnh Đồng Nai tuyến đi vào dải phân cách giữa dọc tỉnh lộ 25B, thuận lợi trong giải phóng mặt bằng, có thể triển khai nhanh.

Hiện TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai đang phối hợp rà soát, cập nhật và tổ chức điều chỉnh quy hoạch tỉnh của 2 địa phương, cập nhật tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành vào mạng lưới đường sắt đô thị nhằm đảm bảo thống nhất, đồng bộ với quy hoạch mạng lưới đường sắt.

UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ tập trung đẩy nhanh phương án kết nối thông qua tuyến đường sắt đô thị số 2 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành. Tổ chức đầu tư đồng bộ về tiến độ, hạ tầng và các yếu tố kỹ thuật liên quan, các thông số công nghệ, kỹ thuật chủ yếu được lựa chọn theo hướng hiện đại, có tính mở, phổ biến và khả năng nâng cấp, tích hợp đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trên toàn tuyến.

Đoạn Bến Thành – Tham Lương của tuyến đường sắt đô thị số 2 đang được Thành phố triển khai theo hình thức đầu tư công, dự kiến khởi công trong năm 2025; đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm và đoạn Tham Lương – Củ Chi đang nghiên cứu chuẩn bị dự án, đầu tư trong giai đoạn 2026 – 2030 và 2031 - 2035, hoàn thành năm 2035.

Trong khi đó, dự án tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành đã được Bộ Xây dựng tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Kết quả nghiên cứu sơ bộ là loại hình đường sắt đô thị, chiều dài khoảng 42 km (qua địa phận TP. Hồ Chí Minh 11,8 km và qua Đồng Nai 30,2 km). Tuyến được thiết kế đường đôi, khổ đường 1.435 mm, tốc độ thiết kế 120 km/giờ; gồm 20 ga (16 ga trên cao, 4 ga ngầm).