Sông Vàm Cỏ Đông bị ô nhiễm nghiêm trọng

*Thấp thỏm vì nước đen bất thường

Nhiều ngày qua, người dân sinh sống ven sông Vàm Cỏ Đông và các tuyến kênh dẫn nước liên tục phản ánh tình trạng nguồn nước đổi màu đen bất thường, bốc mùi hôi thối khó chịu. Trên mặt nước xuất hiện lớp màng nhiều màu như váng dầu, cá nổi đầu và chết hàng loạt.

Ông Huỳnh Văn Bân (77 tuổi) ở khu phố Trường Ân, phường Long Hoa cho biết, hàng năm vào khoảng tháng 4 đến tháng 5, nước sông Vàm Cỏ Đông thường xuất hiện dấu hiệu ô nhiễm. Tuy nhiên, năm nay mức độ nghiêm trọng hơn nhiều so với trước đây.

Theo ông Bân, khoảng một tuần trở lại đây, nước sông chuyển sang màu đen đặc như nhớt, mùi hôi bốc lên nồng nặc khiến sinh hoạt của người dân bị đảo lộn. Hiện tượng cá chết xuất hiện với số lượng lớn càng khiến người dân bất an.

Người dân địa phương lo ngại tình trạng ô nhiễm kéo dài sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm và sức khỏe vì phần lớn hộ dân khu vực này vẫn sử dụng nước giếng khoan gần sông để sinh hoạt.

Không chỉ người dân sống ven sông bị ảnh hưởng, nhiều hộ nông dân tại các xã sử dụng nguồn nước bơm từ sông Vàm Cỏ Đông cũng đang thấp thỏm vì phải tiếp tục lấy nước ô nhiễm để cứu cây trồng trong điều kiện nắng hạn.

Ông Đào Văn Tiền (58 tuổi) ở ấp Long Phú, xã Long Thuận cho biết, khoảng 4 ngày gần đây, nguồn nước tại tuyến kênh gần nhà xuất hiện tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Nước đổi màu đen, bốc mùi hôi nồng nặc, đặc biệt vào sáng sớm mùi càng nặng hơn, việc phải sử dụng nguồn nước có dấu hiệu ô nhiễm để tưới tiêu khiến người dân hết sức lo lắng.

Theo ông Tiền, nguồn nước bốc mùi hôi gắt, khó chịu khiến người dân e ngại có thể chứa hóa chất hoặc chất ô nhiễm gây ảnh hưởng đến cây trồng, nhất là các loại hoa màu nhạy cảm. Dù hiện chưa xác định được mức độ thiệt hại nhưng tình trạng cá nổi đầu, chết hàng loạt trên các tuyến kênh khiến nhiều người không khỏi bất an. Hiện nhiều hộ dân không dám tiếp xúc trực tiếp với nguồn nước vì lo ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhiều người cũng hạn chế xuống kênh do e ngại nguồn nước ô nhiễm có thể gây bệnh nếu tình trạng này kéo dài.

*Vẫn phải lấy nước ô nhiễm cứu cây trồng

Tại xã Bến Cầu, nhiều diện tích lúa Hè Thu đang trong giai đoạn cần nước tưới nên dù lo ngại ô nhiễm, người dân vẫn buộc phải lấy nước từ các tuyến kênh dẫn vì không còn nguồn thay thế.

Anh Phạm Văn Hậu (31 tuổi) ở ấp Bàu Tép, xã Bến Cầu cho biết, gia đình đang canh tác nhiều diện tích lúa, trong đó có ruộng mới gieo sạ khoảng 5-6 ngày tuổi. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, dù nguồn nước ô nhiễm nặng nhưng người dân vẫn phải bơm vào ruộng để cứu lúa, đồng thời thấp thỏm lo ngại nguy cơ ảnh hưởng đến năng suất cây trồng trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Văn Tuấn (53 tuổi) ở ấp Bến Mương, xã Thạnh Đức cũng cho biết nhiều hộ dân đang rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan bởi thời điểm này đang vào vụ gieo sạ, nếu không lấy nước, lúa non sẽ thiếu nước và chậm phát triển. Tuy nhiên, khi bơm nước vào ruộng, lớp bùn và chất bẩn nổi lên mặt đất khiến người dân càng lo ngại về mức độ ô nhiễm.

Tình trạng nước ô nhiễm theo ông Tuấn đã xuất hiện nhiều lần trong những năm gần đây, đặc biệt vào thời điểm bắt đầu vụ hè thu. Người dân nghi ngờ nguồn ô nhiễm xuất phát từ khu vực đầu nguồn và mong các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, xác định nguyên nhân để bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh.

*Ô nhiễm tái diễn nhiều năm

Theo ghi nhận của ngành quản lý thủy lợi, hiện tượng nước sông Vàm Cỏ Đông chuyển màu đen, bốc mùi hôi đã xuất hiện nhiều năm qua, đặc biệt vào cao điểm mùa khô và thời điểm bắt đầu vụ hè thu.

Anh Võ Trọng Tú, cán bộ Trạm bơm Bến Đình (xã Bến Cầu) cho biết, khoảng 4 ngày trước, đơn vị ghi nhận tình trạng nước đổi màu đen và bốc mùi hôi bất thường. Cùng thời điểm đó, hiện tượng cá nổi đầu và chết hàng loạt cũng xuất hiện, trong đó cá chốt chết rất nhiều.

Theo anh Tú, hiện tượng nước đen và bốc mùi gần như năm nào cũng xuất hiện vào mùa khô. Chất lượng nguồn nước như hiện nay chắc chắn ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nhất là trong giai đoạn lúa đang phát triển và chuẩn bị bón phân, phun thuốc. Người dân vì vậy rất lo ngại tình trạng ô nhiễm kéo dài sẽ tác động đến sự sinh trưởng của cây lúa.

Trong khi đó, ông Hồ Văn Chiến, Phó Giám đốc Xí nghiệp Quản lý các trạm bơm thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác thủy lợi Tây Ninh cho biết, khoảng 4 ngày trước, đơn vị ghi nhận hiện tượng nguồn nước trên sông Vàm Cỏ Đông chuyển màu đen, bốc mùi hôi và nhanh chóng báo cáo lãnh đạo xí nghiệp cũng như công ty để theo dõi, xử lý.

Hiện nguồn nước ô nhiễm từ sông Vàm Cỏ Đông chảy vào Rạch Vàm Bảo, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các trạm bơm Long Khánh và Long Thuận. Nước tại nhiều khu vực đen như màu mực, cá chết xuất hiện với số lượng lớn, đặc biệt tại khu vực trạm bơm Long Khánh. Tình trạng ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến người dân và hoạt động sản xuất nông nghiệp mà còn gây khó khăn cho công nhân vận hành trạm bơm. Trong quá trình lặn xuống bể hút để vớt rác, nhiều công nhân bị ngứa do tiếp xúc trực tiếp với nguồn nước ô nhiễm.

Theo ông Chiến, tình trạng nước đen thường xuất hiện vào thời điểm bắt đầu vụ hè thu và kéo dài khoảng 10-15 ngày. Nếu ô nhiễm tiếp tục lan rộng, nhiều trạm bơm khác trên cùng tuyến nguồn nước cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến việc cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp của người dân.

Trước thực trạng ô nhiễm nghiêm trọng, chính quyền địa phương đã ghi nhận phản ánh của người dân và đề nghị các ngành chức năng sớm kiểm tra, xác minh nguyên nhân.

Ông Trần Văn Cương, Phó Trưởng phòng Phòng Kinh tế xã Long Thuận cho biết, khoảng một tuần trước, địa phương phát hiện nước sông Vàm Cỏ Đông có dấu hiệu ô nhiễm. Đến ngày 10/5, qua kiểm tra tại hai trạm bơm Long Thuận và Long Khánh, cơ quan chức năng ghi nhận tình trạng nước bốc mùi hôi thối, cá chết hàng loạt.

Theo ông Cương, qua kiểm tra trên địa bàn xã hiện chưa phát hiện nhà máy hay xí nghiệp hoạt động xả thải trực tiếp gây ô nhiễm nguồn nước. Hai trạm bơm này lấy nước từ sông Vàm Cỏ Đông thông qua Rạch Vàm Bảo nên địa phương kiến nghị các sở, ngành liên quan sớm kiểm tra, tìm nguyên nhân và có giải pháp khắc phục để người dân yên tâm sản xuất.

Sông Vàm Cỏ Đông là nguồn nước quan trọng phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản của nhiều địa phương thuộc tỉnh Tây Ninh. Việc dòng sông liên tục xuất hiện tình trạng ô nhiễm kéo dài nhiều năm không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho người dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái và môi trường sống. Vì vậy, việc sớm xác định chính xác nguồn thải, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có, cũng như triển khai giải pháp kiểm soát ô nhiễm để bảo vệ sông Vàm Cỏ Đông là thực sự cấp bách.