Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Mỹ dỡ bỏ mức thuế 15% đối với quốc gia sản xuất ca cao hàng đầu thế giới. Bộ trưởng Ngoại giao Ghana, Samuel Okudzeto Ablakwa, ngày 24/11 cho biết, các nhà ngoại giao Mỹ đã xác nhận rằng việc đảo ngược mức thuế quan 15% có hiệu lực vào ngày 13/11 sau Sắc lệnh hành pháp mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ghana xuất khẩu trung bình 78.000 tấn hạt ca cao sang Mỹ mỗi năm. Với mức giá giao ngay hiện tại là 5.300 USD/tấn, Ghana có thể thu thêm 60 triệu USD/năm sau khi Mỹ dỡ bỏ thuế quan.

2. Trung Quốc đã mua ít nhất 10 lô hàng đậu tương của Mỹ theo các hợp đồng mới, trị giá khoảng 300 triệu USD theo các hợp đồng đã ký kể từ ngày 25/11, một ngày sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trung Quốc đã mua khoảng 12 lô hàng, mỗi lô hàng có khối lượng khoảng 60.000-65.000 tấn, dự kiến vận chuyển vào tháng 1/2025 từ các cảng Bờ Vịnh Mỹ và các cảng Tây Bắc Thái Bình Dương.

3. Cháy chung cư tại Hong Kong (Trung Quốc) hé lộ lỗ hổng an toàn chung cư cũ. Đám cháy bắt đầu vào chiều 26/11 tại Wang Fuk Court - khu chung cư được xây từ thập niên 1980 ở quận Tai Po, phía Đông Bắc Hong Kong. Đám cháy nhanh chóng lan rộng sang 7 tòa nhà liền kề, buộc chính quyền nâng báo động lên cấp 5 – mức cao nhất trong hệ thống cảnh báo hỏa hoạn của thành phố. Vụ cháy với quy mô lớn, tốc độ lửa lan cực nhanh và thương vong nghiêm trọng đã cho thấy những lỗ hổng hệ thống trong an toàn đô thị của Hong Kong. Chính phủ Trung Quốc đã đồng loạt triển khai chiến dịch kiểm tra an toàn cháy nổ trên toàn quốc, đồng thời kích hoạt các biện pháp hỗ trợ tài chính khẩn cấp.

4. Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh thúc đẩy nghiên cứu khoa học về AI. Tổng thống Donald Trump ngày 24/11 đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm khởi động nỗ lực thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học về AI của Mỹ. Sắc lệnh này vạch ra một loạt bước đi để mở rộng tài nguyên tính toán, tăng cường khả năng tiếp cận các bộ dữ liệu khổng lồ của liên bang và hướng tới ứng dụng thực tế có tầm ảnh hưởng, nhất là trong các lĩnh vực khoa học.

5. EU ngày 27/11 nộp đơn kháng cáo phán quyết của WTO trong tranh chấp thuế chống bán giá thép không gỉ với Indonesia. Tranh chấp bắt nguồn từ năm 2023, khi Indonesia kiện Liên mình châu Âu (EU) vì áp mức thuế chống bán phá giá lên tới 20,2% đối với thép cán nguội không gỉ của Indonesia, cùng mức thuế chống trợ cấp 21,4% áp dụng từ năm 2022. Tháng trước, ban hội thẩm của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) kết luận các biện pháp của EU không phù hợp với quy định thương mại quốc tế, mở ra khả năng khôi phục dòng xuất khẩu thép không gỉ của Indonesia sang thị trường châu Âu.

6. Báo cáo Sách Be: Kinh tế Mỹ đối mặt nhiều "cơn gió ngược". Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ngày 26/11 công bố báo cáo Sách Be, cho thấy hoạt động kinh tế ít biến động trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, đằng sau sự ổn định bề mặt là những dấu hiệu đáng lo ngại về sự suy yếu của thị trường lao động và sự sụt giảm trong chi tiêu tiêu dùng. Báo cáo Sách Be lần này mang một sức nặng đặc biệt khi nước Mỹ vừa trải qua đợt đóng cửa chính phủ kỷ lục kéo dài 43 ngày, kết thúc vào giữa tháng 11. Sách Be là cơ sở quan trọng để các quan chức Fed đánh giá thể trạng nền kinh tế.

7. Bitcoin tái lập mốc 90.000 USD trong phiên 26/11. Tuy nhiên, một số chiến lược gia cảnh báo rằng biến động giá này chưa hẳn là dấu hiệu của một sự phục hồi hình chữ V thực chất. Đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới đang cho thấy đà tăng ổn định sau khi rớt xuống mức 81.000 USD vào phiên cuối tuần trước - mức thấp nhất kể từ tháng 4. Tuy nhiên, bất chấp đợt phục hồi gần đây, giá bitcoin vẫn giảm khoảng 28% so với mức cao nhất mọi thời đại là hơn 126.000 USD được thiết lập vào tháng 10.

8. Giá gạo Thái Lan tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng do lo ngại nguồn cung bị ảnh hưởng bởi lũ lụt. Giá gạo Thái 5% tấm tăng tới 30 USD so với tuần trước, lên 370 USD/tấn - mức giá cao nhất kể từ ngày 31/7. Ngoài yếu tố lũ lụt tại một số vùng sản xuất tác động đến nguồn cung, gạo Thái Lan còn nhận được hỗ trợ từ thông tin về các hợp đồng bán gạo sang Trung Quốc và sự mạnh lên của đồng baht.

9. Công ty mẹ của Google tiến tới mốc vốn hóa thị trường 4.000 tỷ USD, vào ngày 25/11, nhờ đợt tăng giá cổ phiếu mạnh kéo dài suốt một năm qua. Alphabet - công ty mẹ của Google - đang đẩy mạnh tập trung vào các công cụ AI. Alphabet đang gia nhập nhóm “ông lớn” công nghệ chạy đua để thống trị lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng trưởng mạnh mẽ. Tập đoàn công nghệ Meta đang đàm phán để chi hàng tỷ USD mua chip AI của Google. Thỏa thuận dự kiến đưa các chip này, gọi là bộ xử lý tensor (TPU), vào các trung tâm dữ liệu từ năm 2027.