Tăng tốc để cán mốc 80% cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" trong năm 2026

Khoảng 47,7 triệu trong gần 68 triệu thửa đất đã có dữ liệu đạt yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống", tương đương khoảng 70%. Với tiến độ này, mục tiêu tối thiểu 80% trong năm 2026 có thể đạt, thậm chí vượt. Đây là thông tin được ông Mai Văn Phấn – Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai chia sẻ khi đánh giá về tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra sáng 16/9.  

Ông Mai Văn Phấn cho biết, thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg về việc khẩn trương tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc lập bản đồ địa chính; đăng ký đất đai; lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp Bộ Công an xây dựng kế hoạch chi tiết, phân bổ nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương.

Đến nay, gần 68 triệu thửa đất đã có dữ liệu. Trong số này, khoảng 47,7 triệu thửa đáp ứng yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống"; hơn 20 triệu thửa còn lại thuộc nhóm cần tiếp tục bổ sung thông tin, làm sạch và xác thực.

“Như vậy, số thửa đã đạt chuẩn hiện tương đương khoảng 70% số thửa đã có dữ liệu. Trong khi đó, theo chỉ đạo của Thủ tướng, nhóm thửa đã có dữ liệu phải đạt tối thiểu 80% "đúng, đủ, sạch, sống" trong năm nay. Chúng tôi thấy rằng có thể sẽ đáp ứng được, có thể đạt và vượt chỉ tiêu của Thủ tướng đặt ra", ông Phấn nói.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý đất đai, khối lượng công việc hiện được chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là những khu vực đã có dữ liệu. Các địa phương tiếp tục rà soát, bổ sung, xác thực và làm sạch để dữ liệu đạt yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống". Nhóm thứ hai là những nơi chưa có đầy đủ dữ liệu, phải thực hiện đo đạc mới, đo đạc bổ sung hoặc chỉnh lý bản đồ địa chính trước khi xây dựng cơ sở dữ liệu.

Mốc thời gian cho hai nhóm này cũng được phân định. Ông Phấn cho biết, Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan đặt yêu cầu hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia đối với những nơi đã có dữ liệu trong năm 2026. Đối với những khu vực phải đo đạc mới, đo đạc bổ sung hoặc chỉnh lý để xây dựng dữ liệu, nhiệm vụ được thực hiện theo lộ trình tiếp theo.

Các nhiệm vụ đã được phân bổ trong kế hoạch năm 2026, bao gồm cả làm sạch dữ liệu hiện có và đo đạc tại những nơi chưa có bản đồ địa chính. Trước hết, phải xây dựng xong cơ sở dữ liệu đã. Còn việc đồng bộ thì đến đâu đồng bộ đến đó. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là số hóa những thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận mà là xây dựng dữ liệu cho toàn bộ thửa đất. Mục tiêu đặt ra là 100% thửa đất phải có dữ liệu.

Do đó, Cục Quản lý đất đai đã hướng dẫn thu thập thông tin đối với những thửa đất được Nhà nước giao quản lý nhưng không thuộc diện cấp giấy chứng nhận, qua đó tạo lập dữ liệu phục vụ quản lý.

Cùng đó, dữ liệu sau khi được tạo lập cũng phải có khả năng đồng bộ từ địa phương lên Trung ương và kết nối với các hệ thống khác. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp các đơn vị của Bộ Công an thống nhất các trường dữ liệu phục vụ đồng bộ và chia sẻ. Yêu cầu này nhằm từng bước hình thành hệ thống dữ liệu đất đai có khả năng kết nối, khai thác dùng chung thay vì các kho dữ liệu rời rạc tại từng địa phương.

Theo Chỉ thị số 05/CT-TTg, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ nhằm số hóa hồ sơ mà còn phải đưa dữ liệu vào khai thác, sử dụng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm cập nhật theo thời gian thực.

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cũng nêu vấn đề quy mô triển khai trên diện rộng đang tạo áp lực lớn về nguồn lực, đặc biệt là nhân lực. Theo ông Phấn, trước đây việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chủ yếu được thực hiện nhỏ lẻ, trong khi hiện nay khối lượng công việc được triển khai đồng bộ trên diện rộng. Vì vậy, nguồn nhân lực chuyên môn trở thành một trong những khó khăn lớn nhất.

Một số địa phương đã phải huy động thêm lực lượng hỗ trợ. Cán bộ chuyên môn phụ trách thu thập thông tin, trong khi giáo viên và sinh viên được huy động tham gia đối soát dữ liệu. Cách làm này nhằm bổ sung nhân lực cho khâu kiểm tra, đối chiếu thông tin, trong khi cán bộ chuyên môn tập trung vào những phần việc đòi hỏi nghiệp vụ đất đai.

Cùng đó, kinh phí cũng là một điểm nghẽn. Dù đã có chủ trương hỗ trợ, nguồn lực thực tế tại nhiều địa phương còn hạn chế. Có nơi mới bố trí được một phần kinh phí, thậm chí phải tổ chức thực hiện trong điều kiện thiếu nguồn lực.

Ngoài ra, còn một vướng mắc khác nằm ở thủ tục lựa chọn đơn vị tư vấn. Theo ông Phấn, trước đây các đơn vị tư vấn chủ yếu được lựa chọn thông qua đấu thầu rộng rãi, trong khi yêu cầu hoàn thành cơ sở dữ liệu trong thời gian ngắn khiến quy trình từ phê duyệt, bố trí vốn đến lựa chọn đơn vị thực hiện trở thành điểm nghẽn.

Để tháo gỡ, ông Phấn cho biết, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Sau đó, Chính phủ và các bộ liên quan có hướng dẫn để các địa phương tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai.

Bên cạnh nhân lực, kinh phí và thủ tục, hạ tầng công nghệ cũng là vấn đề được đặt ra. Cơ sở dữ liệu đất đai phải được lưu trữ, cập nhật tại địa phương, đồng thời đồng bộ lên hệ thống Trung ương và kết nối với các cơ sở dữ liệu khác. Trong khi đó, hạ tầng ở cả địa phương và Trung ương hiện vẫn còn hạn chế.

Việc đồng bộ dữ liệu từ hệ thống của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Công an cũng cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng. Vì vậy, quá trình xây dựng dữ liệu và đồng bộ có thể thực hiện song song theo tiến độ, thay vì chờ toàn bộ hệ thống hoàn thiện mới đưa dữ liệu lên.

Từ khoảng 70% số thửa đã có dữ liệu đạt yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống", mục tiêu tối thiểu 80% trong năm 2026 đang là mốc gần. Tuy nhiên, phần dữ liệu chưa được xây dựng đầy đủ vẫn đòi hỏi khối lượng lớn về đo đạc, chỉnh lý và cập nhật.

Vì vậy, bài toán phía trước không chỉ nằm ở việc tăng số lượng thửa đất được số hóa, mà còn phải bảo đảm dữ liệu đủ chính xác, được cập nhật thường xuyên và có thể kết nối giữa các hệ thống. Đây là điều kiện để cơ sở dữ liệu đất đai chuyển từ việc lưu trữ hồ sơ sang phục vụ trực tiếp quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.