Tăng tốc phát triển kinh tế, hướng tới hạnh phúc người dân

Sáng 29/10, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 10, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và dự kiến kế hoạch năm 2026; kết quả thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch 5 năm giai đoạn 2021 - 2025: phát triển kinh tế - xã hội; cơ cấu lại nền kinh tế...

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Đại Thắng (Hưng Yên) đồng tình và đánh giá cao Báo cáo của Chính phủ về đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2021-2025, song đại biểu cho rằng, áp lực điều hành ổn định kinh tế vĩ mô còn lớn. Thị trường bất động sản, vàng, trái phiếu diễn biến phức tạp; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa thực sự trở thành động lực tăng trưởng chính. Mục tiêu tăng năng suất lao động chưa như kỳ vọng.

Để nâng cao hiệu quả phát triển, đại biểu đề xuất cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, đặt năng suất, đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ làm động lực trung tâm. Do đó, Chính phủ cần tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển lên ít nhất 1,5% GDP; khuyến khích doanh nghiệp trích quỹ khoa học-công nghệ, miễn thuế cho doanh nghiệp nghiên cứu ứng dụng; có Quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo quốc gia để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp phụ trợ và chuyển đổi số.

Theo số liệu thống kê, hơn 70% kim ngạch xuất khẩu thuộc khu vực FDI, nhưng giá trị gia tăng nội địa chưa đạt như kỳ vọng. Vì vậy, cần chuyển thu hút đầu tư nước ngoài từ số lượng sang chất lượng; có chính sách chọn lọc, ưu tiên dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, sử dụng nhân lực Việt Nam và liên kết với doanh nghiệp nội địa trong lĩnh vực công nghiệp điện tử, sản xuất chíp bán dẫn.

Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, cắt giảm triệt để thủ tục rườm rà, tạo thủ tục hành chính thông thoáng, tạo thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp; minh bạch dữ liệu kinh tế-xã hội; bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, kết hợp với kỷ luật, kỷ cương hành chính nghiêm minh.

Theo đại biểu Nguyễn Đại Thắng, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ hiện mới đạt 29% nên cần thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, nhà trường, viện nghiên cứu, mở rộng các mô hình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động; tiếp tục có cơ chế, chính sách đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với chuyển đổi số...

Về chỉ tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm GDP năm 2026 là trên 10%, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng “mục tiêu cao nhưng có cơ sở" bởi qua 40 năm đổi mới, tiềm lực kinh tế tăng trưởng liên tục. Đại biểu đề nghị cần tận dụng tiềm năng, lợi thế vị trí địa chính trị của quốc gia; tập trung ưu tiên phát triển kinh tế biển, logistics, nông nghiệp, dịch vụ, y tế, giáo dục chất lượng cao.

Đặc biệt là quan tâm đến vấn đề môi trường, văn hóa, y tế, giáo dục xã hội, con người, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống, hạnh phúc của nhân dân. "Thật đau lòng khi thấy nhân dân phải chống chịu với ảnh hưởng của thiên tai bão lụt, nhiều địa phương đã bị ảnh hưởng nặng nề. Tôi đề nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội một gói tài chính khẩn cấp, tăng bội chi ngân sách, tăng chi ngân sách vượt dự toán. Hiện nay, bội chi là 3,2%/GDP thay vì kế hoạch tới 3,6% nên có dư địa để thực hiện vấn đề này. Việc này mang lại hạnh phúc cho người dân và sửa đổi, bổ sung các hạ tầng hiện nay đang bị tàn phá tại các địa phương", đại biểu Trần Hoàng Ngân nói.

Thảo luận về tình hình phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2021-2025, đại biểu Huỳnh Thanh Phương (Vĩnh Long) cho rằng vẫn còn nhiều vấn đề cần nhìn nhận thẳng thắn. Đó là chuyển đổi mô hình tăng trưởng và cơ cấu kinh tế chưa theo kịp yêu cầu; năng suất lao động, giá trị gia tăng thấp; đóng góp của công nghệ, đổi mới sáng tạo còn hạn chế; thể chế, chính sách, thủ tục hành chính phức tạp, thiếu nhất quán. Nhiều dự án đầu tư công chậm tiến độ, giải ngân thấp, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao. Các rủi ro thị trường tài chính, bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp chưa được kiểm soát triệt để. Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mới…

Đại biểu Huỳnh Thanh Phương đề nghị cần tiếp tục giữ vững kinh tế vĩ mô; điều hành chủ động, linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ; đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế, kiểm soát lạm phát, củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, phát triển bền vững. Đồng thời, theo đại biểu, cần đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo, phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình của địa phương; khai thông nguồn lực, khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.

Chính phủ tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng công bằng; hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách; coi đây là nhân tố quyết định sự thành công của mọi chủ trương đổi mới.

“Phát triển không chỉ hướng tới tăng trưởng mà còn vì cuộc sống hạnh phúc của nhân dân. Đến năm 2030, phấn đấu 75% người dân cảm thấy hài lòng và hạnh phúc với cuộc sống- coi đó là thước đo quan trọng của sự phát triển”, đại biểu Huỳnh Thanh Phương nhấn mạnh.