Tesla trước sức ép cạnh tranh gia tăng ở Trung Quốc

Tăng trưởng doanh số đáng ghen tị của Tesla sẽ chậm lại trong năm nay bởi phải cần hơn một năm nữa công ty này mới tung ra thế hệ mô hình tiếp theo mà họ đang dự tính, nhằm thúc đẩy một làn sóng tăng trưởng mới.

* Doanh số bán hàng của Tesla đang sụt giảm

Mặc dù đã làm nên lịch sử khi chiếc SUV Model Y của Tesla vượt qua RAV4 chạy bằng năng lượng thông thường của Toyota Motor Corp. để trở thành chiếc xe bán chạy nhất thế giới vào năm 2023, nhưng báo cáo tài chính mới nhất của Tesla Inc. cho thấy doanh nghiệp này đang phải vật lộn để duy trì lợi nhuận cao kỷ lục. Thu nhập và biên lợi nhuận hoạt động của công ty do tỷ phú Elon Musk lãnh đạo đã giảm đáng kể vào năm 2023, theo báo cáo thu nhập mới nhất được công bố vào tháng Một, khi công ty buộc phải duy trì giảm giá bán sản phẩm trên toàn thế giới trước sự cạnh tranh gia tăng.

Trong một động thái bất thường, Tesla đã hạn chế đặt mục tiêu doanh số cho năm 2024. Báo cáo thu nhập của công ty cảnh báo rằng tốc độ tăng trưởng của các lô hàng sản xuất được trong năm nay "có thể thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng đạt được vào năm 2023". Công ty tư vấn Counterpoint Research dự đoán doanh số bán hàng của Tesla sẽ tăng 20% đến 25% vào năm 2024, thấp hơn mức 30% hoặc 40% trong những năm trước.

Tại một cuộc trao đổi với các nhà phân tích vào tháng Một sau khi báo cáo thu nhập được công bố, tỷ phú Musk cho biết công ty "hiện đang ở giữa hai làn sóng tăng trưởng lớn". Làn sóng đầu tiên được thúc đẩy bởi việc ra mắt mẫu xe Model 3 vào năm 2017 và Model Y vào năm 2020. Ông Musk hy vọng làn sóng thứ hai sẽ bắt đầu khi công ty đi vào sản xuất EV được xây dựng trên nền tảng xe thế hệ tiếp theo vào nửa cuối năm 2025.

Trung Quốc đóng vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của Tesla vì nhà máy ở Thượng Hải của Tesla là điểm khởi động quan trọng cho các loại xe xuất khẩu của hãng. Tại thị trường Trung Quốc, Tesla bán Model 3, Model Y, Model S và Model X.

Vào tháng 9/2023, Tesla đã tiết lộ Model 3 được làm mới, đánh dấu sự thay đổi đầu tiên đối với dòng sản phẩm thị trường đại chúng, kể từ khi ra mắt Model Y vào năm 2020. Đây cũng là lần đầu tiên nhà sản xuất ô tô toàn cầu ra mắt một chiếc xe ở Trung Quốc, trong bối cảnh thị trường quê nhà ảm đạm khiến công ty phụ thuộc ngày càng tăng vào cường quốc châu Á - nơi các thương hiệu EV bản địa đang thu hút được ngày càng nhiều người tiêu dùng.

Để so sánh, BYD Co. Ltd., công ty đã giành “vương miện” từ Tesla với tư cách là nhà sản xuất xe thuần điện lớn nhất thế giới trong quý IV/2023, đã bán hơn 10 mẫu xe năng lượng mới (NEV) tại Trung Quốc. Khởi đầu là một nhà sản xuất pin điện thoại vào năm 1995, BYD đã mở rộng sang sản xuất ô tô vào năm 2003 thông qua việc mua lại một nhà sản xuất ô tô nhỏ. Công ty đã thực hiện một bước đột phá vào xe điện vào năm 2008 với loại xe plug-in hybrid (xe lai giữa xăng và điện).

Thật "không thể tưởng tượng được" khi một nhà sản xuất xe ô tô mất quá nhiều thời gian giữa các lần nâng cấp mẫu xe ở thị trường Trung Quốc, một người giám sát doanh số bán hàng tại một công ty khởi nghiệp sản xuất ô tô cho biết khi đề cập đến chu kỳ nghiên cứu và phát triển (R&D) của Tesla. Nguồn tin nhấn mạnh rằng nhà sản xuất ô tô Mỹ cần ra mắt nền tảng xe mới càng sớm càng tốt để duy trì tính cạnh tranh trên thị trường.

* Sự phát triển của các đối thủ “cây nhà lá vườn”

Trong sự kiện Ngày nhà đầu tư vào tháng 3/2023, các giám đốc điều hành của Tesla đã nói với các nhà đầu tư rằng nền tảng thế hệ tiếp theo của công ty có thể giúp cắt giảm một nửa chi phí lắp ráp xe.

Nhưng trước khi tung ra nền tảng mới, Tesla phải đối mặt với thực tế rằng BYD, ở một mức độ nào đó, đã làm tốt hơn trong việc kiểm soát chi phí. Ông Paul Gong, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ô tô Trung Quốc của UBS Group AG, cho biết một chiếc sedan BYD Seal đã chứng minh chiếc xe mang thương hiệu Trung Quốc tiết kiệm chi phí hơn 15% so với phiên bản cơ bản Model 3 do Tesla chế tạo. Seal được coi là một trong những thách thức lớn nhất đối với Model 3.

Một báo cáo tháng 8/2023 của ngân hàng UBS dự đoán rằng các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc do BYD dẫn đầu sẽ tăng gần gấp đôi thị phần của họ trên thị trường ô tô toàn cầu lên 33% vào cuối thập kỷ này, nhờ nỗ lực tung ra những chiếc EV giá cả phải chăng hơn trong bối cảnh toàn cầu chuyển hướng sang điện khí hóa. Ngoài BYD, nhiều nhà sản xuất ô tô khác của Trung Quốc cũng đã đặt ra mối đe dọa đối với Tesla, đặc biệt là các thương hiệu “cây nhà lá vườn” như Geely Automobile Holdings Ltd. và Chongqing Changan Automobile Co. Ltd.

Vào tháng Một, Geely đã vươn lên trở thành nhà sản xuất NEV chở khách lớn thứ ba của Trung Quốc - chủ yếu bao gồm các mẫu hybrid thuần điện và plug-in - với doanh số bán 65.826 xe cho các đại lý, theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA). Con số này tiệm cận với vị trí thứ hai của Tesla là 71.447 xe, trong khi BYD vẫn là nhà sản xuất NEV số một của Trung Quốc với doanh số vượt trội là 201.493 xe.

Đến tháng Hai, doanh số giao hàng của Tesla và Geely đã giảm xuống lần lượt là 60.365 xe và 33.508 xe, trong khi doanh số của BYD tăng lên 121.748 xe, dữ liệu CPCA mới nhất cho thấy.

Bất chấp những thách thức, một số nhà phân tích trong ngành nói rằng Tesla có thể cho thấy một sự bùng nổ doanh số khác ở Trung Quốc do hệ thống Tự lái hoàn toàn (FSD) vì một loạt các chính sách gần đây của chính phủ được thiết kế để thúc đẩy việc sử dụng xe tự lái trên khắp Trung Quốc.

Tesla hiện đang thử nghiệm phần mềm FSD trong một thử nghiệm beta, trong đó các tài xế thử chức năng này trong điều kiện thế giới thực. Không rõ liệu nhà sản xuất ô tô này có ra mắt FSD beta ở Trung Quốc hay không, mặc dù China Fund News đã báo cáo vào tháng 11/2023 rằng Tesla đang xúc tiến thúc đẩy công việc này.