Thách thức “kép” đối với Tổng thống Trump

Thách thức "kép" đối với Tổng thống Donald Trump. Ảnh: AFP/TTXVN

Tổng thống Mỹ Donald Trump quay trở lại Nhà Trắng hôm 24/9 để lo xử lý các điểm nóng bùng phát trên cả hai chiến tuyến sau một tuần họp ở LHQ - nơi chứng kiến những tranh cãi liên quan đến cách hành xử của Bình Nhưỡng và Tehran cũng như phản ứng của Mỹ. 

Tại phiên họp thường niên quy tụ các nhà lãnh đạo các nước, các quan chức đã giành nhiều ngày để tìm kiếm cách thức giảm thù địch, hối thúc đối thoại. Nhưng dường như không có nhiều kết quả. Ngoại trưởng Triều Tiên Ri Yong Ho hôm 23/9 cảnh báo một cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào lãnh thổ Mỹ là “không thể tránh khỏi”.

Cùng thời điểm, lãnh đạo Iran tuyên bố nước này sẽ tăng cường tiềm lực không quân, hải quân và lục quân, trong đó có lực lượng tên lửa, cho dù “Mỹ có thích hay không”.

Ở chiều hướng ngược lại, ông Trump chế giễu nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un là “Người đàn ông tên lửa nhỏ bé” (Little Rocket Man), đổ lỗi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) ký giữa Iran và Nhóm P5+1 hồi năm 2015 là tạo điều kiện để Tehran theo đuổi công nghệ chế tạo tên lửa đạn đạo. 

Hội đồng An ninh Quốc gia Hàn Quốc đã nhóm họp trong ngày 24/9 để thảo luận các giải pháp xử lý cuộc khủng hoảng ở Triều Tiên. Cùng lúc, truyền thông Triều Tiên đưa tin hàng chục nghìn người dân nước này đã tụ tập tại quảng trường Kim Nhật Thành ở thủ đô Bình Nhưỡng để phản đối ông Trump.

Giới lãnh đạo Iran tuyên bố nước này vừa phóng thử một tên lửa đạn đạo, như là cách thức để phản đối lời chỉ trích của Mỹ nhằm vào chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran. Truyền hình nhà nước Iran hôm 23/9 công bố hình ảnh vụ bắn thử tên lửa Khoramshahr, gọi đây là loại tên lửa thứ ba trong kho vũ khí của Iran có tầm bắn 2.000 km.

Tổng thống Hassan Rouhanin khẳng định Iran sẽ tiếp tục đẩy mạnh chương trình tên lửa đạn đạo giữa lúc gia tăng căng thẳng với Mỹ. 

Ông Trump đều có phản ứng trước những bước đi này. Trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Mỹ nói rằng “Nếu ông ấy (Ngoại trưởng Triều Tiên) tiếp tục cổ suý những quan điểm của ‘người tên lửa bé nhỏ’ (Kim Jong-un), thì họ sẽ không thể tồn tại lâu hơn được đâu”.

Đối với Iran, ông Trump đổ lỗi cho thỏa thuận hạn nhân, nhấn mạnh “Iran lại vừa thử tên lửa đạn đạo có khả năng bắn tới Israel. Iran cũng đang hợp tác với Triều Tiên. Đó là điều mà thỏa thuận không đề cập tới”. 

Trên thực địa, 8 máy bay chiến đấu của Mỹ, bao gồm 2 máy bay ném bom chiến lược B-1 Lancer và 6 máy bay tiêm kích F-15C đã bay sát bờ biển Triều Tiên dù vẫn trên không phận quốc tế.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Dana White, nói: "Việc điều động máy bay này thể hiện quyết tâm của Mỹ, nhằm phát đi thông điệp rõ ràng rằng Tổng thống có nhiều sự lựa chọn quân sự để chống lại bất kì mối đe dọa nào". “Nó cũng cho thấy Mỹ nghiêm túc đối phó với lối hành xử liều lĩnh của Triều Tiên”, bà White bày tỏ.

Tờ The Hill dẫn quan điểm của giới phân tích tại Mỹ cho rằng, chính sách mà Mỹ áp đặt với Iran sẽ có tác động đến Triều Tiên và ngược lại. Những người phản đối JCPOA cho rằng, Tehran đang dõi theo sự "cứng rắn" của Triều Tiên để thấy rằng mình có thể tiếp tục đi tới giới hạn nào.

Những người ủng hộ quan điểm này lý luận rằng việc Mỹ từ bỏ thỏa thuận sẽ khiến Bình Nhưỡng không thể tin tưởng vào chính quyền Trump trong bất kì cuộc đàm phán nào trong tương lai. Robert Litwick, Giám đốc bộ phận nghiên cứu an ninh quốc tế tại Trung tâm Wilson (Mỹ) nhìn nhận JCPOA mở ra tiền lệ quan trọng để kiểm soát khả năng phổ biến vũ khí hạt nhân của một nước đối địch.

Song điều oái oăm nằm ở chỗ thỏa thuận mà ông Trump cho là “tồi tệ nhất từng được ký kết” này cũng đưa ra một hình mẫu hữu ích có thể đem áp dụng đối với Triều Tiên - nước có chương trình hạt nhân tiến xa hơn Iran.

Theo Tom Collina, nhà nghiên cứu chính sách tại Quỹ Ploughshares (Mỹ), ngoại giao là giải pháp tốt nhất cho cuộc khủng hoảng Triều Tiên. Cấm vận sẽ không hiệu quả và sẽ không có bất kì sự lựa chọn tốt nào với biện pháp quân sự.

“Ngoại giao là giải pháp tốt nhất, song làm sao Triều Tiên chấp nhận đối thoại khi mà hiện nay Mỹ đang tìm cách xé bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran”, Collina bình luận./.