Thái Lan điều chỉnh công thức giá xăng dầu nhằm hạ chi phí cho người tiêu dùng

Bước đi mang tính cấu trúc này dự kiến sẽ giúp hạ giá xăng dầu bán buôn và tiết kiệm cho người tiêu dùng khoảng 10,84 tỷ baht (gần 320 triệu USD) mỗi năm.

Bộ trưởng Năng lượng Thái Lan Akanat Promphan cho biết Ủy ban Quản lý Chính sách Năng lượng (CEPA) đã phê duyệt việc loại bỏ các khoản phí vận chuyển hàng hải, bảo hiểm và tổn thất vận chuyển giả định tính theo tuyến đường từ Singapore về Thái Lan. Trên thực tế, phần lớn lượng xăng dầu tiêu thụ tại Thái Lan đều được lọc hóa dầu trong nước. Công thức cũ do Văn phòng Chính sách và Kế hoạch Năng lượng (EPPO) ban hành từ năm 2004 đã khiến người tiêu dùng phải gánh chịu những chi phí không thực tế.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng giảm tỷ lệ dự trữ dầu bắt buộc xuống còn 2/3 so với mức cũ để phản ánh đúng nhu cầu thực tế của thị trường.

Theo công thức mới, giá bán buôn tại cổng nhà máy lọc dầu đối với tất cả các sản phẩm xăng dầu sẽ giảm từ 0,0875 baht đến 0,3548 baht/lít, tương đương mức tiết kiệm khoảng 29,7 triệu baht (khoảng 875.000 USD) mỗi ngày. Trong đó, dầu diesel B7 - mặt hàng tiêu thụ phổ biến nhất - ghi nhận mức giảm mạnh nhất là 0,3548 baht/lít (giúp tiết kiệm khoảng 6,8 tỷ baht, tương đương 200 triệu USD mỗi năm); tiếp theo là xăng sinh học 95 giảm 0,3203 baht/lít (tiết kiệm khoảng 2,12 tỷ baht, tương đương 62,5 triệu USD mỗi năm).

Bộ trưởng Akanat nhấn mạnh việc áp giá tham chiếu theo thị trường quốc tế có thể phù hợp trong điều kiện bình thường, nhưng khi xảy ra khủng hoảng, công thức cũ lại tạo ra lợi nhuận quá mức cho các nhà máy lọc dầu. Nếu như việc cắt giảm biên lợi nhuận lọc dầu trước đây chỉ là giải pháp tình thế, thì việc bãi bỏ các chi phí giả định lần này là bước điều chỉnh mang tính lâu dài và bền vững.

Tính từ tháng 4/2026 đến nay, chính quyền Thái Lan đã 8 lần điều chỉnh giá bán buôn dầu diesel, cắt giảm khoảng 31,79 tỷ baht (khoảng 937 triệu USD) lợi nhuận thặng dư từ các nhà máy lọc dầu. Kết hợp với 64,36 tỷ baht (khoảng 1,9 tỷ USD) trích từ Quỹ Dầu khí, tổng cộng hơn 96,14 tỷ baht (gần 2,84 tỷ USD) đã được chính phủ triển khai để "hạ nhiệt" chi phí năng lượng cho người dân.

Động thái điều chỉnh giá xăng dầu diễn ra tiếp sau đợt rà soát chi phí ngành điện trước đó, khi Bộ Năng lượng Thái Lan cắt giảm khoảng 18 tỷ baht (khoảng 530 triệu USD) tiền điện chiếu sáng công cộng khỏi hóa đơn sinh hoạt của các hộ gia đình, khẳng định quyết tâm loại bỏ các chi phí ẩn trong giá năng lượng quốc gia.

Trong khi đó, Nội các Thái Lan mới đây đã thông qua quyết định giảm thuế tiêu thụ đặc biệt trong 3 tháng đối với xăng sinh học E20 ở mức 5,60 baht/lít (khoảng 0,17 USD/lít) và dầu diesel sinh học B20 ở mức 5,50 baht/lít (khoảng 0,16 USD/lít), nhằm giảm chi phí nhiên liệu cho người dân và doanh nghiệp vận tải, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ nông sản làm nguyên liệu sản xuất nhiên liệu sinh học.

Theo quyết định của Ủy ban Quản lý Quỹ Nhiên liệu Thái Lan ngày 27/10, giá bán lẻ E20 và B20 được điều chỉnh xuống cùng mức 33,50 baht/lít (khoảng 0,99 USD/lít), áp dụng trên toàn quốc từ ngày 28/10. Giá bán lẻ hai loại nhiên liệu này trước điều chỉnh lần lượt là 35,69 baht/lít (khoảng 1,06 USD/lít) đối với E20 và 37,19 baht/lít (khoảng 1,10 USD/lít) đối với B20. Như vậy, giá E20 giảm 2,19 baht/lít (khoảng 0,06 USD/lít), còn giá B20 giảm 3,69 baht/lít (khoảng 0,11 USD/lít).

Việc điều chỉnh giá bán lẻ được thực hiện đồng thời với chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thông qua cơ chế điều chỉnh mức trợ cấp từ Quỹ Nhiên liệu. Theo đó, mức trợ cấp đối với B20 giảm 2,58 baht/lít, xuống còn 5,86 baht/lít; mức trợ cấp đối với E20 giảm 3,75 baht/lít, xuống còn 2,08 baht/lít. Các loại nhiên liệu khác tiếp tục giữ nguyên giá tại thời điểm áp dụng điều chỉnh ngày 28/10.