Thái Lan nỗ lực chốt đàm phán hiệp định ART, tránh nguy cơ tăng thuế từ Mỹ

Thái Lan đang khẩn trương hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại đối ứng (ART) với Mỹ trong bối cảnh nước này lo ngại nguy cơ bị áp thêm thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 liên quan đến vấn đề công suất dư thừa. Bangkok đặt mục tiêu đạt được mức thuế không bất lợi so với các nước trong khu vực nhằm duy trì khả năng cạnh tranh của hàng hóa Thái Lan tại thị trường Mỹ.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Suphajee Suthumpun cho biết nhóm đàm phán Thái Lan đã trao đổi với Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) tối 15/9 để hoàn tất các chi tiết còn lại của ART. Hai bên đang hướng tới việc thống nhất nội dung trước khi Thủ tướng Anutin Charnvirakul dự kiến điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 17 hoặc 18/9 để trao đổi về mức thuế và một số điều chỉnh cuối cùng.

Bà Suphajee cho biết Thái Lan mong muốn các điều kiện về thuế quan tương đương với các nước láng giềng trong khu vực. Các mức thuế cụ thể chưa được công bố do Thủ tướng Anutin sẽ trực tiếp trao đổi với Tổng thống Trump về đề xuất của Thái Lan.

Theo Cục trưởng Cục Đàm phán Thương mại Quốc tế Thái Lan Chotima Iamsawasdikul, hai bên vẫn đang hoàn thiện dự thảo ART và chưa thể xác định thời điểm chính xác hoàn tất toàn bộ quá trình đàm phán. Sau khi thống nhất nội dung, hiệp định còn phải được trình Nội các Thái Lan phê chuẩn, sau đó thực hiện các thủ tục lấy ý kiến và trình Quốc hội theo quy định.

Một trong những vấn đề Thái Lan đặc biệt quan tâm là mức thuế 12,5% mà Mỹ đang áp dụng. Theo phía Thái Lan, mức thuế này không phải thuế đối ứng mà được áp dụng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 liên quan đến vấn đề nhập khẩu hàng hóa sử dụng lao động cưỡng bức.

Trong khi đó, Mỹ đang xem xét riêng vấn đề công suất dư thừa. Phía Mỹ cho rằng công suất sản xuất tại Thái Lan và lượng hàng xuất khẩu sang Mỹ có thể không tương xứng, từ đó đặt nghi vấn về khả năng hàng hóa từ các nước khác được chuyển qua Thái Lan để xuất khẩu sang Mỹ.

Bà Suphajee cho biết Thái Lan đã cung cấp thông tin và bằng chứng để giải đáp những nghi vấn về trung chuyển hàng hóa. Theo đó, 3 nhóm ngành công nghiệp bị điều tra có công suất sản xuất thực tế ở mức 75-100%, cao hơn mức dưới 60% mà phía Mỹ từng sử dụng làm cơ sở đánh giá. Bộ Thương mại Thái Lan cũng đang phối hợp với Cục Ngoại thương để cập nhật số liệu, phản ánh sát hơn tình hình sản xuất thực tế.

Cục trưởng Chotima cảnh báo nếu Mỹ công bố kết quả điều tra về công suất dư thừa trước khi Thái Lan hoàn tất ART, nước này có nguy cơ phải chịu mức thuế cao hơn. Theo bà, Mục 301 không quy định mức trần thuế suất, do đó mức thuế có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa Thái Lan tại thị trường Mỹ.

Ngược lại, nếu hoàn tất ART, Thái Lan kỳ vọng được hưởng mức thuế tương đương các đối tác khác. Theo phía Thái Lan, Malaysia (Ma-lai-xi-a) và Indonesia hiện được áp mức thuế 10% trong vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức.

Bà Chotima khẳng định các nội dung đàm phán giữa Thái Lan và Mỹ về 6 nhóm hàng hóa hoặc 6 điều khoản vẫn nằm trong khuôn khổ ART, không phải mở đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương.

Các nội dung chi tiết được giữ bí mật, nhưng tập trung vào việc Thái Lan giảm các rào cản thương mại, tạo thuận lợi cho đầu tư và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường Thái Lan của doanh nghiệp Mỹ.

Trong khi đó, Thái Lan vẫn thúc đẩy đàm phán FTA với Liên minh châu Âu (EU), đặt mục tiêu hoàn tất vào cuối năm 2026. Cơ quan đàm phán thương mại Thái Lan cho rằng việc đẩy nhanh đàm phán là cần thiết, nhưng phải bảo đảm lợi ích của đất nước trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng phức tạp.