Tháng 1, CPI tăng do nhu cầu tiêu dùng cao dịp Tết

Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố sáng 6/2, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng nhẹ 0,05% so với tháng trước chủ yếu do giá thịt lợn tăng do nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ tăng cao, giá ăn uống ngoài gia đình, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng do nhu cầu sơn sửa nhà cửa đón năm mới của người dân tăng. CPI tháng 1 tăng 2,53% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tháng 01/2026 tăng 3,19%.

So với tháng trước, CPI tháng 1/2026 tăng 0,05% (khu vực thành thị tăng 0,02%; khu vực nông thôn tăng 0,09%). Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 09 nhóm hàng tăng giá, 02 nhóm hàng giảm giá.

Theo đó, 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng gồm: nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,70%; nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,58% do nhu cầu tiêu dùng và sử dụng làm quà biếu tặng tăng vào dịp Tết Nguyên đán khiến giá rượu bia tăng 0,45%; thuốc hút tăng 0,60%; đồ uống không cồn tăng 0,89%.

Cùng với đó, nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,41%, chủ yếu tăng giá ở một số mặt hàng: nhóm đồ trang sức tăng 2,55%; dịch vụ cắt tóc, gội đầu tăng 0,9%; dịch vụ chăm sóc cá nhân và vật dụng, dịch vụ về cưới hỏi cùng tăng 0,56%; vật dụng thờ cúng tăng 0,43%; bảo hiểm y tế tăng 0,09%.

Bên cạnh đó, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,26% do nhu cầu mua sắm tăng trong mùa cưới và dịp Tết Nguyên đán. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,20% (tác động làm CPI chung tăng 0,07 điểm phần trăm), trong đó: lương thực tăng 0,29%; nhóm thực phẩm tăng 0,09% ; ăn uống ngoài gia đình tăng 0,44% .

Tiếp đến là nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,19%; nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,07% chủ yếu do nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán và chi phí dịch vụ liên quan tăng.

Nhóm giáo dục tăng nhẹ 0,05%; trong đó, dịch vụ giáo dục tăng 0,04% chủ yếu do một số trường tư thục, nghề, giáo dục đại học và sau đại học tại một số địa phương điều chỉnh học phí.

Ở chiều ngược lại, có 2 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm gồm: nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,15%, trong đó, giá phụ kiện máy điện thoại và máy tính bảng giảm 0,72%; máy điện thoại thông minh và máy tính bảng giảm 0,46%; ti vi màu giảm 0,09% do các doanh nghiệp tiếp tục điều chỉnh giảm giá bán, triển khai các chương trình khuyến mại, xả hàng cuối năm; dịch vụ viễn thông giảm 0,29%.

Nhóm giao thông giảm 2,32%, làm CPI chung giảm 0,23 điểm phần trăm, trong đó: Chỉ số giá xăng giảm 5,34%, chỉ số giá dầu diezen giảm 3,23%; chỉ số giá xe ô tô mới giảm 0,14%; chỉ số giá xe ô tô đã qua sử dụng giảm 0,03%. Ở chiều ngược lại, một số nhóm hàng có giá tăng: Nhu cầu đi lại của người dân tăng vào dịp cuối năm làm cho giá vận tải hành khách bằng đường hàng không tăng 15,18%; vận tải hành khách bằng đường sắt tăng 4,94%; vận tải hành khách bằng xe buýt tăng 0,36%...

Cục Thống kê cũng cho biết, giá vàng trong nước biến động cùng chiều với giá vàng thế giới. Tính đến ngày 29/01/2026, giá vàng thế giới bình quân ở mức 4.733,31 USD/ounce, tăng 8,65% so với tháng trước. Nguyên nhân chủ yếu do dòng vốn đầu tư vào vàng gia tăng, cùng với hoạt động mua ròng liên tục của các Ngân hàng Trung ương.

Bên cạnh đó, đồng đô la Mỹ suy yếu trong bối cảnh kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ cùng với nhu cầu nắm giữ các tài sản thực của nhà đầu tư tăng lên trước những căng thẳng địa chính trị và bất ổn toàn cầu, qua đó tiếp tục củng cố vai trò trú ẩn an toàn của vàng làm giá vàng tăng mạnh.

Trong nước, giá vàng bám sát xu hướng thế giới; đồng thời, nhu cầu tích trữ và đầu tư tăng lên trong bối cảnh các kênh đầu tư thay thế chưa ổn định, giúp mặt bằng giá vàng duy trì ở mức cao. Chỉ số giá vàng tháng Một tăng 5,02% so với tháng trước; tăng 77,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tính đến ngày 29/01/2026, chỉ số giá đô la Mỹ trên thị trường quốc tế đạt mức 98,1 điểm, giảm 0,21% so với tháng trước chủ yếu do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ điều chỉnh theo hướng nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng USD. Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Mỹ có xu hướng hạ nhiệt, dòng vốn đầu tư dịch chuyển sang các thị trường và đồng tiền khác, trong khi một số đồng tiền chủ chốt như Euro và Yên Nhật phục hồi tương đối. Trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng Một giảm 0,29% so với tháng trước; tăng 3,18% so với cùng kỳ năm trước.

Cục Thống kê cho biết, lạm phát cơ bản tháng Một tăng 0,35% so với tháng trước, tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 2,53% của CPI bình quân chung. Nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực, năng lượng là yếu tố góp phần làm giảm CPI chung nhưng đã được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.