Thanh Hóa: Khởi tố vụ án sản xuất, bán thuốc đông y giả chứa chất cấm

Ngày 29/8, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 đối tượng về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh”, liên quan đến đường dây sản xuất, tiêu thụ các sản phẩm được quảng cáo là “thuốc đông y gia truyền” nhưng thực chất được pha trộn thuốc tân dược với nguyên liệu đông y, chứa các chất không được công bố trên nhãn sản phẩm.

Ba đối tượng bị khởi tố gồm Huỳnh Văn Mẩn (sinh năm 1986), Nguyễn Thị Bích Phương (sinh năm 1986), cùng trú tại xã Tân Long, tỉnh Đồng Tháp và Nguyễn Thị Kim Thoa (sinh năm 1977), trú tại xã Chợ Mới, tỉnh An Giang.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng và nguồn tin do quần chúng nhân dân cung cấp, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện các sản phẩm được quảng cáo là “thuốc gia truyền chuyên trị bệnh viêm khớp, viêm mũi của lương y Nguyễn Văn Sáu, Đỗ Thái Nam”, được rao bán trên Facebook dưới dạng thuốc đông y chữa bệnh. Một số người mua sau khi sử dụng không thấy bệnh thuyên giảm mà còn có biểu hiện đau hơn.

Tập trung xác minh các Fanpage, tài khoản Facebook liên quan, lực lượng Công an xác định khoảng năm 2020, vợ chồng Huỳnh Văn Mẩn và Nguyễn Thị Bích Phương nhận thấy nhu cầu sử dụng các sản phẩm được quảng cáo chữa viêm khớp, viêm xoang mang tên “Lương y Nguyễn Văn Sáu” và “Lương y Đỗ Thái Nam” nên nảy sinh ý định tự sản xuất để bán kiếm lời.

Mặc dù không được đào tạo chuyên môn về y, dược và không được cấp phép sản xuất thuốc, Mẩn và Phương vẫn mua nguyên liệu, đặt làm tem, nhãn rồi tổ chức sản xuất thuốc dạng viên và dạng bột.

Đáng chú ý, các đối tượng còn dựng “thương hiệu lương y” để tạo niềm tin với người mua. Qua xác minh, cơ quan Công an không tìm thấy lương y nào tên Nguyễn Văn Sáu, Đỗ Thái Nam có địa chỉ như thông tin in trên tem, nhãn sản phẩm. Đây là những tên gọi được các đối tượng sử dụng để tạo vỏ bọc về nguồn gốc sản phẩm.

Để tạo tác dụng giảm đau, chống viêm, Huỳnh Văn Mẩn mua hỗn hợp thuốc tân dược của Nguyễn Thị Kim Thoa, sau đó phối trộn với nguyên liệu đông y theo tỷ lệ tự tính toán. Hỗn hợp gồm paracetamol, dexamethasone, chlorpheniramine và các vitamin B1, B6, B12. Sau khi pha trộn, các đối tượng chế biến thành thuốc dạng viên hoặc dạng bột, đóng gói, dán tem, nhãn mang tên “Lương y Nguyễn Văn Sáu”, “Đông y Đỗ Thái Nam” rồi đưa lên mạng xã hội quảng cáo là thuốc đông y gia truyền chữa viêm khớp, viêm xoang.

Không gian mạng được các đối tượng sử dụng làm phương tiện chính để quảng cáo và tiêu thụ sản phẩm. Các Fanpage Facebook được lập để đăng tải hình ảnh, nội dung quảng cáo, chạy quảng cáo, tiếp cận người có nhu cầu chữa bệnh tại nhiều địa phương. Khi có khách hàng, các đối tượng tư vấn, chốt đơn và gửi thuốc qua dịch vụ chuyển phát; đồng thời bán sỉ cho các đầu mối tại nhiều địa phương để tiếp tục quảng cáo, bán lại, trong đó có một số đối tượng tại Thanh Hóa.

Quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khám xét 3 địa điểm, thu giữ trên 1 tấn nguyên liệu dùng để sản xuất thuốc, 50 kg bột thuốc tân dược đã xay sẵn để trộn với nguyên liệu đông y, hơn 100.000 sản phẩm thuốc đông y đã hoàn thiện, cùng 4 máy trộn, 2 máy sấy và 1 máy đóng gói.

Kết luận giám định của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an xác định toàn bộ các mẫu sản phẩm ghi là thuốc đông y đều chứa acetaminophen (paracetamol), dexamethasone và chlorpheniramine. Trong đó, dexamethasone và chlorpheniramine thuộc danh mục chất cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe theo Thông tư số 10/2021/TT-BYT ngày 30/6/2021 của Bộ Y tế.

Kết quả điều tra xác định, các sản phẩm được quảng cáo là “thuốc đông y gia truyền” thực chất được tạo ra bằng cách nghiền thuốc tân dược thành bột, trộn với nguyên liệu đông y rồi chế biến thành dạng viên hoặc dạng bột. Các hoạt chất hóa dược được đưa vào sản phẩm nhưng không được thể hiện trên tem, nhãn.

Mặc dù nhận thức việc sử dụng thuốc tân dược để pha trộn với nguyên liệu đông y là vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng, các đối tượng vẫn cố tình thực hiện nhằm thu lợi.

Căn cứ kết luận giám định và các tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 28/8/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố Huỳnh Văn Mẩn, Nguyễn Thị Bích Phương và Nguyễn Thị Kim Thoa về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh”, quy định tại Điều 194 Bộ luật Hình sự.

Cơ quan điều tra đã áp dụng biện pháp tạm giam đối với Huỳnh Văn Mẩn và Nguyễn Thị Kim Thoa; riêng Nguyễn Thị Bích Phương do đang nuôi con nhỏ nên được áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.

Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án, làm rõ toàn bộ đường dây, phương thức, thủ đoạn sử dụng mạng xã hội để quảng cáo, mua bán, tiêu thụ thuốc giả và xử lý nghiêm các đối tượng liên quan theo quy định của pháp luật.