Thanh tra góp phần để quản trị tốt hơn, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương và Quốc hội; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, địa phương dự hội nghị.

Góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật hành chính

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong nhấn mạnh, dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, đặc biệt là sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cùng sự phối hợp của các cấp, các ngành, Thanh tra Chính phủ và toàn ngành đã nỗ lực vượt qua khó khăn, vừa thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy, vừa triển khai hiệu quả nhiệm vụ chính trị được giao.

“Ngành Thanh tra đã đạt nhiều kết quả tích cực, toàn diện trên các lĩnh vực thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật hành chính, ổn định chính trị, xã hội và phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của đất nước”, Tổng Thanh tra Chính phủ khẳng định.

Theo báo cáo, năm 2025 toàn ngành Thanh tra đã triển khai 66.032 cuộc thanh tra, kiểm tra tại 79.894 đơn vị; phát hiện vi phạm kinh tế hơn 256 nghìn tỷ đồng và trên 1.414 ha đất; kiến nghị thu hồi hơn 210 nghìn tỷ đồng và trên 1.027 ha đất; xử phạt vi phạm hành chính gần 2.900 tỷ đồng; kiến nghị xử lý hành chính nhiều tập thể, cá nhân và chuyển cơ quan điều tra 153 vụ việc. Cùng với đó, công tác theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra tiếp tục được tăng cường.

Năm 2025, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được quan tâm chỉ đạo và có sự chuyển biến rõ nét. Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ đã chủ trì, phối hợp với các địa phương triển khai quyết liệt việc rà soát, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài theo chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ. Thông qua “Chiến dịch 90 ngày đêm”, phần lớn các vụ việc vượt cấp lên Trung ương đã được xử lý, góp phần ổn định an ninh, trật tự và củng cố niềm tin của nhân dân.

Trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Thanh tra Chính phủ tiếp tục tham mưu và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Trung ương. Các giải pháp phòng ngừa như công khai, minh bạch, kiểm soát tài sản, thu nhập, cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin được thực hiện nghiêm túc; nhiều vụ việc tham nhũng, lãng phí được phát hiện, xử lý qua thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Ngành Thanh tra tập trung cao độ cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế; kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy và chính quyền địa phương 2 cấp. Hệ thống cơ quan thanh tra được tổ chức lại theo mô hình tập trung 2 cấp, tinh gọn đầu mối, giảm biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ.

Thanh tra phải có trọng tâm, trọng điểm

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình đánh giá, năm qua, trong thành tích chung của đất nước, có sự đóng góp rất quan trọng, trực tiếp và hiệu quả của ngành Thanh tra.

Ngành Thanh tra đã hoàn thành rất xuất sắc nhiệm vụ thanh tra với một khối lượng công việc rất lớn (hơn 66.000 cuộc thanh tra, kiểm tra), qua đó phát hiện, thu hồi về cho Nhà nước một khối lượng tài sản lớn, góp phần duy trì kỷ cương, kỷ luật của đất nước. Đồng thời, ngành Thanh tra đã thực hiện tốt chức năng của một trong những lực lượng quan trọng, tiên phong trong đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí. Các kết luận, kết quả thanh tra có tác dụng rất lớn trong việc phòng ngừa tham nhũng.

Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra đã góp phần giải quyết dứt điểm rất nhiều vụ khiếu kiện vượt cấp kéo dài, tồn tại nhiều năm. Đặc biệt đã tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và trực tiếp phối hợp với các địa phương thực hiện thành công "Chiến dịch 90 ngày đêm". Từ chỗ có 226 vụ việc phức tạp, kéo dài, khiếu kiện vượt cấp lên Trung ương, đến nay chúng ta đã cơ bản giải quyết xong. Việc giải quyết dứt điểm các vụ việc này chính là giải tỏa bức xúc, ổn định lòng dân, đảm bảo an ninh trật tự tại các địa phương.

Thanh tra Chính phủ cũng có những đóng góp rất quan trọng trong tham gia giải quyết, xử lý các dự án tồn đọng kéo dài, góp phần đưa một nguồn lực rất lớn vào nền kinh tế, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội. Hiện việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án vẫn đang ở điểm khởi đầu, Thanh tra Chính phủ cần tiếp tục có những đóng góp hiệu quả hơn nữa cho công tác này. Các địa phương cần tiếp tục chủ động tháo gỡ và ngành Thanh tra phải cộng đồng trách nhiệm với các địa phương, trong giải quyết căn cơ nhiệm vụ tháo gỡ cho các dự án có khó khăn, vướng mắc.

Một điểm sáng nữa là ngành Thanh tra đã có những đóng góp thiết thực trong cải cách thể chế, hoàn thiện các cơ chế, chính sách, pháp luật liên quan đến hoạt động, công tác thanh tra. Gương mẫu, đi đầu trong việc thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW, xây dựng bộ máy của ngành tinh gọn, hoạt động ngày càng hiệu lực, hiệu quả hơn. Có nhiều đổi mới trong công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại tố cáo của người dân.

Về các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nêu rõ, năm 2026 là năm đầu của nhiệm kỳ mới, cũng là năm đầu của một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên tăng tốc, bứt phá, phát triển. Tăng tốc, phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, các động lực tăng trưởng và phát triển mới. Vì thế, công tác thanh tra sẽ đặt ra các yêu cầu nặng nề hơn, phải làm quyết liệt và hiệu quả hơn. Hoạt động thanh tra phải thực sự trở thành động lực phục vụ cho mục tiêu kiến tạo và phát triển. Thanh tra phải có trọng tâm, trọng điểm, thanh tra vào những chỗ có nguy cơ, không phải là thanh tra tràn lan.

Thanh tra phải góp phần vào công tác phòng ngừa sai phạm. Trong bối cảnh đất nước thúc đẩy tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, nhưng đổi mới sáng tạo cũng có nhiều rủi ro. Vì vậy, tinh thần thanh tra phải thực hiện trên nguyên tắc: Thanh tra phải góp phần thúc đẩy những đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung.

“Công tác thanh tra phải phân biệt cho được ai cố tình làm sai, lợi dụng đổi mới sáng tạo để tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, trục lợi; ai có những cống hiến thực sự, không có tư lợi trong đổi mới sáng tạo. Như vậy các kết luận Thanh tra mới thật sự có ý nghĩa, có sức thuyết phục” - Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra cần tiếp tục tham gia sâu rộng, hiệu quả hơn nữa vào công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

“Thanh tra, tìm ra sai phạm là rất cần thiết, nhưng thanh tra không chỉ dừng lại ở việc tìm ra sai phạm, mà quan trọng hơn là phải giúp các cơ quan, đơn vị nhận diện được các rủi ro để quản trị tốt hơn, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa. Phải phát hiện ra những kẽ hở của của pháp luật, của các quy định để tham mưu, đề xuất cho các cơ quan chức năng hoàn thiện hệ thống pháp luật. Pháp luật càng được hoàn thiện, càng chặt chẽ sẽ có tác dụng rất lớn trong phòng ngừa sai phạm, tham nhũng, tiêu cực” - Phó Thủ tướng Thường trực chỉ đạo.

Đồng thời cần tiếp tục có những đóng góp tích cực trong tháo gỡ cho các dự án có khó khăn, vướng mắc; tiếp tục chú trọng, thực hiện tốt hơn nữa công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo của người dân.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra cần quan tâm hơn nữa tới công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Thực hiện tốt công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong chính nội bộ ngành; xây dựng được đội ngũ cán bộ thanh tra “vừa hồng, vừa chuyên”, liêm chính, hoạt động hiệu lực, hiện quả, nỗ lực hết mình để hoàn thành tốt nhất các nhiệm vụ được giao.