Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng hiệu quả chuyển đổi số​

Từ số hóa hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến đến đưa lực lượng hỗ trợ xuống từng thôn hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số, các địa phương ở Bắc Ninh đang triển khai chuyển đổi số theo những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế. Những kết quả bước đầu cũng cho thấy yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về nhân lực, hạ tầng và dữ liệu.

*Đẩy mạnh chuyển đổi số ở cơ sở

Ở những địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chuyển đổi số được triển khai gắn với cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số.

Tại xã Sơn Hải, gần 80% trong tổng số hơn 9.600 người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, cư trú tại 11 thôn. Điều kiện tiếp cận công nghệ không đồng đều đặt ra yêu cầu địa phương phải lựa chọn cách làm phù hợp. Xã xác định cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời phân công cụ thể cho từng tập thể, cá nhân và đẩy mạnh tuyên truyền về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đến cán bộ, đảng viên, người dân và doanh nghiệp.

Các thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền được công khai về quy trình, thành phần hồ sơ và thời gian giải quyết. Việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ thực hiện trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh và Cổng Dịch vụ công quốc gia; 100% hồ sơ được số hóa, cập nhật trạng thái để người dân theo dõi tiến độ. Đến nay, xã đã tiếp nhận, giải quyết trực tuyến 5.108 hồ sơ, đạt tỷ lệ 99,64%.

Cùng với giải quyết thủ tục hành chính, Sơn Hải khai thác dữ liệu dân cư, đất đai, hộ tịch, an sinh xã hội phục vụ quản lý địa bàn; tổ chức các hoạt động “Bình dân học vụ số”, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số. Các nhóm điều hành trên nền tảng số giữa lãnh đạo UBND xã với trưởng thôn, lực lượng công an, quân sự và các tổ chức chính trị - xã hội được duy trì để trao đổi thông tin, xử lý công việc phát sinh tại cơ sở.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Sơn Hải Nguyễn Văn Hải, chuyển đổi số trên địa bàn xã hiện tập trung vào cải cách thủ tục hành chính và đổi mới phương thức điều hành. Tuy nhiên, địa phương còn gặp khó khăn về nhân lực công nghệ thông tin, hạ tầng, trang thiết bị và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các phần mềm.

Tại xã Phúc Hòa, chuyển đổi số được triển khai gắn với việc hướng dẫn trực tiếp người dân tại cơ sở. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Phúc Hòa kiện toàn tổ chức bộ máy, đồng thời xác định nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Địa phương triển khai Chiến dịch “Mùa hè số”, huy động lực lượng công an xã, đoàn viên thanh niên, giáo viên và thành viên các tổ công nghệ số cộng đồng xuống từng thôn hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, tích hợp giấy tờ điện tử, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Nội dung hướng dẫn tập trung vào những thao tác trực tiếp trên điện thoại và các dịch vụ người dân thường xuyên sử dụng.

Cách làm này cho kết quả rõ qua hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm tiếp nhận 4.350 hồ sơ, 100% thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến. Trong 4.257 hồ sơ đã giải quyết, có 4.134 hồ sơ trước hạn, đạt 97,11%; 100% hồ sơ được số hóa ngay từ khi tiếp nhận và thanh toán trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ có kết quả điện tử đạt 97,86%.

Theo lãnh đạo xã Phúc Hòa, để nâng cao hiệu quả chuyển đổi số, địa phương tiếp tục phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, hoàn thiện hạ tầng và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.

*Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn

Từ kết quả triển khai tại cơ sở, Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trên cả ba lĩnh vực: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Một số chỉ tiêu về dịch vụ công trực tuyến, thanh toán trực tuyến và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đang nằm trong nhóm cao của cả nước.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh, 100% đơn vị cấp xã được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng của các cơ quan Đảng, Nhà nước; 100% dân số được phủ sóng di động. Toàn tỉnh duy trì 17 hệ thống thông tin dùng chung với hàng chục nghìn tài khoản. Tỷ lệ văn bản điện tử, trừ văn bản mật, được xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng và ký số đạt 100%.

Trong giải quyết thủ tục hành chính, tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 96,18% và tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 92,94%; Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính đạt 97,49%, đều đứng thứ 5 toàn quốc. Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp của tỉnh đứng thứ 4/34 tỉnh, thành phố.

Cùng với xây dựng chính quyền số, Bắc Ninh hiện có hơn 1.000 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động; gần 3.000 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 100.000 thành viên. Thanh toán không dùng tiền mặt chiếm khoảng 80% tổng số giao dịch trên địa bàn.

Tuy nhiên, từ thực tế tại cơ sở, một số điểm nghẽn đang ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả chuyển đổi số. Cán bộ phụ trách chuyển đổi số tại xã, phường còn thiếu, phần lớn phải kiêm nhiệm. Một số địa phương chưa có nhân lực được đào tạo chuyên sâu về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), quản trị dữ liệu và an toàn thông tin. Hạ tầng, trang thiết bị tại một số nơi chưa đồng bộ; một số phần mềm dùng chung còn bất cập trong quá trình sử dụng.

Một vấn đề khác được các địa phương phản ánh là dữ liệu giữa các hệ thống chưa được kết nối, chia sẻ đồng bộ. Cán bộ cơ sở vẫn phải nhập lại cùng một thông tin trên nhiều phần mềm, làm tăng thời gian xử lý công việc và hạn chế khả năng khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành.

Từ thực tế này, các địa phương đề nghị tỉnh tăng cường đào tạo nhân lực, nâng cấp hạ tầng số và đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.

Để xử lý các vấn đề trên, Bắc Ninh đang triển khai cao điểm 100 ngày xử lý các điểm nghẽn trong chuyển đổi số của hệ thống chính trị, từ ngày 11/7 đến hết ngày 30/11/2026. Chương trình tập trung vào 10 nhóm vấn đề: thể chế; hạ tầng số; dữ liệu số; nền tảng số; dịch vụ công trực tuyến; kinh tế số; xã hội số; nguồn nhân lực; tài chính, giải ngân; kỷ luật thực thi và tuân thủ. Trong đó, các cơ quan, đơn vị xác định xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ và kết quả. Các nhiệm vụ thực hiện theo nguyên tắc “7 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn, việc xử lý điểm nghẽn phải tập trung vào những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành, không dừng ở việc hoàn thành nhiệm vụ trên giấy. Mỗi nhiệm vụ cần có sản phẩm cụ thể, được đưa vào sử dụng và đánh giá được hiệu quả. Tỉnh sẽ ưu tiên kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống, hạn chế việc đầu tư thêm các phần mềm riêng lẻ khi đã có nền tảng dùng chung. Các dự án, nhiệm vụ đầu tư mới phải tính đến khả năng kết nối và sử dụng chung ngay từ đầu, tránh tình trạng dữ liệu bị chia cắt hoặc phải nhập lại nhiều lần.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cũng nhấn mạnh yêu cầu giảm thao tác thủ công, giấy tờ, thời gian và chi phí trong hoạt động của cơ quan nhà nước cũng như khi người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính. Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh tập trung nâng cao chất lượng nhân lực, tăng cường quản trị dữ liệu và bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Kết quả chuyển đổi số phải được đánh giá qua mức độ vận hành và số người sử dụng thực tế; qua đó hạn chế đầu tư dàn trải, trùng lặp.